Livestream “câu view” vi phạm pháp luật không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

1. Tình hình hoạt động livestream trên không gian mạng hiện nay

Thời gian qua, hoạt động livestream trên các nền tảng mạng xã hội phát triển rất nhanh và trở thành kênh giải trí, kinh doanh, kết nối phổ biến của nhiều tầng lớp Nhân dân. Bên cạnh những tài khoản livestream bán hàng, chia sẻ kiến thức, quảng bá văn hóa, du lịch một cách lành mạnh, đã xuất hiện không ít trường hợp vì mục đích “câu view”, tăng tương tác, nhận quà tặng và thu lợi từ quảng cáo mà bất chấp chuẩn mực đạo đức, quy định của pháp luật. Nổi lên một số biểu hiện:

- Livestream sử dụng lời lẽ thô tục, hình ảnh phản cảm, khiêu dâm, trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;

- Livestream công kích, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác; đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc về cơ quan, tổ chức; kích động mâu thuẫn, chia rẽ vùng miền;

- Livestream tại nơi công cộng, khu du lịch với lời lẽ khiêu khích, chửi bới người khác, dẫn đến xô xát, gây mất an ninh, trật tự và ảnh hưởng đến hình ảnh của địa phương;

- Livestream các hành vi nguy hiểm, vi phạm pháp luật như đua xe, lạng lách, bốc đầu xe máy để thu hút người xem;

- Livestream bán hàng quảng cáo sai sự thật về nguồn gốc, thành phần, công dụng của sản phẩm, gây thiệt hại cho người tiêu dùng;

- Phát trực tiếp trái phép các trận đấu thể thao, tác phẩm điện ảnh vi phạm bản quyền; sử dụng hình ảnh trẻ em vào các nội dung không phù hợp.

Những hành vi trên gây bức xúc trong dư luận, làm ô nhiễm môi trường mạng, tác động tiêu cực đến nhận thức, lối sống của một bộ phận thanh, thiếu niên và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật, tội phạm.

Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, tháng 8/2026, Công an xã Vũ Quý đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 12.500.000 đồng đối với V.Q.H. (sinh năm 2006, trú tại xã Kiến Xương), chủ tài khoản TikTok “Vu Quang Huy”, về hành vi livestream cảnh nam thanh niên điều khiển xe máy bốc đầu, không đội mũ bảo hiểm trên đường 458 thuộc địa bàn xã Vũ Quý. Làm việc với cơ quan Công an, đối tượng thừa nhận thực hiện hành vi nhằm “câu view”, tăng tương tác cho tài khoản. Công an xã đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh xác minh, xử lý người trực tiếp điều khiển xe máy trong video.

2. Quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi livestream vi phạm theo Nghị định số 330/2026/NĐ-CP

Theo Điều 7 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền trong lĩnh vực an ninh mạng là mức áp dụng đối với cá nhân; tổ chức có cùng hành vi vi phạm bị phạt gấp hai lần. Một số hành vi liên quan đến livestream bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi phát trực tiếp (livestream) nội dung, hình ảnh hoặc hành vi không phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội trên không gian mạng; đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video có nội dung khiêu dâm, đồi trụy; cổ vũ, khuyến khích hành vi đua xe trái phép; phát trực tiếp sự kiện thể thao, biểu diễn nghệ thuật, tác phẩm điện ảnh từ nguồn chưa được phép phổ biến (điểm d, e, g, k khoản 1 Điều 15);

- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức quay phim, phát hình ảnh trực tuyến có nội dung khiêu dâm, đồi trụy nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (điểm d khoản 2 Điều 15);

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc, gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường, uy tín của cơ quan, tổ chức; làm ra, phát tán thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (khoản 2 Điều 9, khoản 2 Điều 11);

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi đưa lên không gian mạng thông tin thuộc bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư của người khác, gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm (điểm a khoản 1 Điều 13);

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi đăng tải, phát tán, chia sẻ thông tin, hình ảnh, âm thanh có nội dung khiêu dâm, đồi trụy, bạo lực liên quan đến trẻ em; thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về tâm sinh lý của trẻ em (khoản 2 Điều 31).

Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và các biện pháp khắc phục hậu quả như: buộc gỡ bỏ, xóa thông tin vi phạm; buộc cải chính thông tin sai sự thật; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.

Mức phạt đối với một số hành vi livestream vi phạm theo Nghị định số 330/2026/NĐ-CP

3. Hành vi livestream vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Một số tội danh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Trường hợp hành vi vi phạm có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự với các tội danh như: “Làm nhục người khác” (Điều 155), “Vu khống” (Điều 156), “Lừa dối khách hàng” (Điều 198), “Gây rối trật tự công cộng” (Điều 318), “Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy” (Điều 326), “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” (Điều 331). Thực tiễn thời gian qua, cơ quan chức năng đã khởi tố, xét xử nhiều vụ án liên quan đến hoạt động livestream.

4. Khuyến cáo của Công an tỉnh Hưng Yên

Để góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, Công an tỉnh Hưng Yên đề nghị Nhân dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh:

- Người livestream, chủ tài khoản mạng xã hội nghiêm chỉnh chấp hành quy định của Luật An ninh mạng, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan; không sử dụng lời lẽ, hình ảnh phản cảm; không đưa thông tin sai sự thật; không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; tuyệt đối không thực hiện hoặc cổ vũ hành vi vi phạm pháp luật để “câu view”.

- Tổ chức, cá nhân livestream bán hàng phải cung cấp thông tin trung thực, chính xác về nguồn gốc, chất lượng, công dụng của sản phẩm; người tiêu dùng cần tỉnh táo, cảnh giác trước những lời quảng cáo “thần thánh hóa” sản phẩm.

- Người sử dụng mạng xã hội không theo dõi, tặng quà, tương tác, chia sẻ các buổi livestream có nội dung vi phạm; các bậc cha mẹ tăng cường quản lý, định hướng con em sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.

- Khi phát hiện tài khoản livestream có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người dân sử dụng chức năng báo cáo vi phạm của nền tảng và kịp thời thông báo cho Công an xã, phường nơi cư trú hoặc Phòng An ninh mạng - Công an tỉnh Hưng Yên để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.