Luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng
Đây là những luận điệu hoàn toàn sai lệch, xuyên tạc bản chất pháp lý nhằm kích động, gieo rắc sự hoài nghi và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân. Người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, nhận diện rõ bản chất mưu đồ của RFA Tiếng Việt.
Thứ nhất, cần nhận thức đầy đủ, chính xác về quyền hiến định của công dân.
Điều 25 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 quy định: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.
RFA Tiếng Việt cố tình cắt xén Điều 25 Hiến pháp 2013 để rêu rao rằng công dân có quyền tuyệt đối trong việc "hội họp, lập hội và biểu tình". Tuy nhiên, chúng cố tình lờ đi vế cốt lõi ngay sau đó: “Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.
Đây là cơ sở hiến định quan trọng khẳng định quyền và tự do cơ bản của công dân. Vì vậy, việc trao đổi về vấn đề hội họp, biểu tình phải xuất phát từ sự tôn trọng Hiến pháp, không được tùy tiện phủ nhận các quyền đã được hiến định. Tuy nhiên, cũng cần hiểu đầy đủ rằng quyền hiến định không đồng nghĩa với việc mọi hành vi nhân danh quyền đó đều đương nhiên hợp pháp, không chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Trên thế giới, không một quốc gia văn minh nào cho phép hội họp, biểu tình tự phát, vô tổ chức, gây cản trở giao thông hay ảnh hưởng đến an ninh công cộng. Việc các địa phương hay cơ quan chức năng ban hành nội quy, quy định về địa điểm, thời gian hội họp là biện pháp quản lý hành chính hoàn toàn hợp pháp. Mục đích là để bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ quyền lợi chung của cộng đồng chứ không phải cấm đoán như cách RFA lu mờ, xuyên tạc.
Khoản 2, Điều 14, Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết vì các lý do như quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng. Điều 15 đồng thời xác định việc thực hiện quyền không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Như vậy, vấn đề cần đặt ra không phải là đối lập một cách giản đơn giữa quyền của người dân và nhiệm vụ quản lý của Nhà nước, mà là xem xét việc thực hiện quyền, biện pháp quản lý và căn cứ pháp lý của từng trường hợp cụ thể.
Thứ hai, không thể chỉ dựa vào cụm từ “cấm tụ tập đông người” để kết luận chính quyền địa phương vi phạm Hiến pháp.
Trong thực tiễn, việc tập trung đông người có thể xuất phát từ nhiều mục đích khác nhau, chẳng hạn tham gia sự kiện cộng đồng, kiến nghị, phản ánh nguyện vọng, tổ chức hoạt động tập thể hoặc thực hiện các hành vi gây mất trật tự công cộng. Không thể đánh đồng tất cả những hoạt động này với nhau, cũng không thể mặc nhiên coi mọi cuộc tụ tập đông người đều vi phạm pháp luật.
Ngược lại, cũng không thể chỉ viện dẫn quyền hội họp, biểu tình để khẳng định mọi biện pháp quản lý, điều tiết hoặc giải tán đám đông của cơ quan chức năng đều trái Hiến pháp. Muốn đánh giá đúng, cần xác minh rõ hoạt động thực tế diễn ra như thế nào, mục đích và diễn biến ra sao, cơ quan nào ban hành hoặc thực hiện biện pháp quản lý, căn cứ pháp luật được viện dẫn là gì, cũng như biện pháp đó có cần thiết và tương xứng với tình hình hay không.
Mặt khác, nếu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp hạn chế quyền công dân không đúng thẩm quyền, không có căn cứ pháp luật hoặc vượt quá phạm vi cần thiết, thì việc xem xét, kiểm tra và xử lý theo quy định pháp luật là cần thiết. Tôn trọng Hiến pháp phải được thể hiện bằng cả việc bảo đảm quyền của người dân lẫn việc thực hiện đúng thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan nhà nước.
Thứ ba, cần phân biệt giữa thông tin, nhận định và kết luận pháp lý khi tiếp cận các bài viết trên mạng.
Một bài viết có thể đưa ra nhận định về hoạt động quản lý nhà nước, nhưng nhận định đó chỉ có sức thuyết phục khi được xây dựng trên cơ sở sự kiện có thể kiểm chứng, tài liệu đáng tin cậy và lập luận pháp lý đầy đủ.
Việc sử dụng những cụm từ mang tính khẳng định mạnh như “bất chấp Hiến pháp” có thể tạo ấn tượng rằng hành vi vi phạm đã được chứng minh. Tuy nhiên, để đi đến kết luận như vậy, cần có chứng cứ về hành vi cụ thể, chủ thể thực hiện, quy định pháp luật liên quan và những tình tiết cần thiết khác. Nếu chỉ trích dẫn một quy định hiến pháp rồi suy luận rằng một biện pháp quản lý cụ thể đương nhiên vi hiến, lập luận đó chưa phản ánh đầy đủ quá trình áp dụng pháp luật.
Vì vậy, khi tiếp nhận thông tin, người đọc cần đối chiếu bài viết với thông báo của cơ quan chức năng, văn bản pháp luật hiện hành, tài liệu gốc và những nguồn độc lập có khả năng kiểm chứng. Cần phân biệt rõ đâu là sự kiện đã được xác nhận, đâu là ý kiến của tác giả và đâu là kết luận còn cần thêm chứng cứ. Việc phản bác thông tin thiếu chính xác cũng phải dựa trên phương pháp tương tự, tránh suy diễn hoặc quy kết khi chưa đủ căn cứ.
Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng quyền làm chủ của Nhân dân, bảo đảm an ninh, trật tự và xử lý thông tin trên cơ sở sự thật là những yêu cầu cần được thực hiện đồng thời. Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin xã hội và góp phần giữ gìn ổn định, phát triển bền vững của đất nước.