Công an xã Bắc Đông Hưng: Thông báo lưu trú không phải là “xin phép” đón khách qua đêm

Các quan điểm sai trái về Điều 30 Luật số 118/2025/QH10

Trước hết, cần khẳng định rằng thông báo lưu trú không phải là xin phép lưu trú. Đây là nghĩa vụ thông báo theo quy định của pháp luật để cơ quan quản lý nhà nước nắm được tình hình cư trú trên địa bàn, phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và xử lý các tình huống khẩn cấp. Việc thông báo không đồng nghĩa với việc phải chờ cơ quan công an đồng ý thì người thân, bạn bè mới được ở lại nhà.

Điều đáng nói là nhiều bài viết đang tạo cảm giác như đây là một quy định hoàn toàn mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Thực tế hoàn toàn không phải vậy.
Ngay từ Pháp lệnh Cư trú năm 2006, pháp luật đã quy định về trách nhiệm khai báo, thông báo lưu trú. Đến Luật Cư trú năm 2020, Quốc hội tiếp tục kế thừa và hoàn thiện các quy định này. Như vậy, nghĩa vụ thông báo lưu trú đã tồn tại gần 20 năm, chứ không phải mới được "đẻ ra" từ ngày 01/7/2026. Các quy định áp dụng từ ngày 01/7/2026 chủ yếu điều chỉnh về thời điểm và phương thức thực hiện, phù hợp với quá trình chuyển đổi số và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc thông báo có thể thực hiện bằng các phương thức điện tử theo quy định của Bộ Công an, tạo thuận lợi hơn cho người dân.

Cá nhân các trang mạng xã hội đăng tải, bình luận sai sự thật, xuyên tạc, nói xấu, bôi nhọ lực lượng Công an

Điểm thay đổi hiện nay chủ yếu là phương thức thực hiện. Trước đây, người dân thường phải đến Công an xã, phường hoặc thông qua tổ trưởng dân phố, chủ cơ sở lưu trú để khai báo. Hiện nay, cùng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, việc thông báo có thể được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp giảm thời gian đi lại, giảm giấy tờ và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đây là sự thay đổi về cách làm, chứ không phải phát sinh thêm một nghĩa vụ mới. Thực tế, nhiều người vẫn còn nhớ thời sử dụng sổ hộ khẩu giấy, khi có người đến lưu trú thì việc khai báo đã được thực hiện từ lâu. Vì vậy, nói rằng từ ngày 01/7/2026 người dân mới phải thông báo lưu trú là không đúng với lịch sử pháp luật về cư trú ở Việt Nam.

Bên cạnh đó, cần hiểu rằng quyền tự do cư trú được Hiến pháp ghi nhận là quyền được thực hiện theo quy định của pháp luật. Cũng như mọi quyền khác, quyền này luôn đi kèm với nghĩa vụ và trách nhiệm nhằm bảo đảm lợi ích chung của cộng đồng. Quản lý cư trú không phải để can thiệp vào đời sống riêng tư của người dân, mà để xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư chính xác, hỗ trợ phòng, chống tội phạm, tìm kiếm người mất tích, xác minh nhân thân, cũng như bảo đảm an ninh, trật tự khi xảy ra các vụ việc trên địa bàn. Về phương diện hiến định, Điều 23 Hiến pháp năm 2013 bảo đảm quyền tự do đi lại và cư trú của công dân theo quy định của pháp luật; Điều 15 và Điều 46 khẳng định quyền công dân luôn gắn với nghĩa vụ tuân thủ pháp luật và có thể được điều chỉnh bằng luật trong trường hợp cần thiết vì quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Như vậy, quản lý cư trú không phải là sự hạn chế quyền tự do, mà là công cụ pháp lý nhằm bảo đảm thực hiện quyền đó trong khuôn khổ pháp luật, bảo vệ lợi ích chung của xã hội.

Hướng dẫn, tuyên truyền pháp luật liên quan đến quy định về quản lý cư trú

Hiện nay tại đa số các quốc gia trên thế giới, việc quản lý cư trú là thông lệ phổ biến. Tại Đức quy định người chuyển đến nơi ở mới phải đăng ký với cơ quan quản lý cư trú theo Luật Đăng ký cư trú liên bang (Bundesmeldegesetz). Nhật Bản quản lý thông tin cư dân thông qua Luật Đăng ký cư dân cơ bản (Basic Resident Registration Act). Hàn Quốc yêu cầu người nước ngoài đăng ký và thông báo thay đổi nơi cư trú theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh. Tại Hoa Kỳ, người nước ngoài thuộc diện quản lý cũng phải thông báo thay đổi địa chỉ với cơ quan di trú theo quy định của pháp luật liên bang. Điều đó cho thấy quản lý cư trú là yêu cầu bình thường trong quản trị quốc gia hiện đại, không phải đặc thù của Việt Nam.

Mỗi công dân đều có quyền góp ý, phản biện chính sách. Tuy nhiên, phản biện cần dựa trên quy định của pháp luật và thông tin đầy đủ, khách quan. Việc sử dụng những cụm từ như "xin phép ngủ nhờ", "công an trị", "giám sát toàn diện" hay "mất quyền tự do" để mô tả một quy định đã tồn tại từ nhiều năm trước là cách diễn giải thiếu khách quan, dễ tạo tâm lý hoang mang và hiểu sai bản chất của chính sách. Các bài viết xuyên tạc đã cố tình đánh đồng việc quản lý lưu trú qua đêm với việc Nhà nước can thiệp vào quan hệ gia đình hay đời sống riêng tư. Thực chất, pháp luật không điều chỉnh việc con về thăm bố mẹ hay bạn bè gặp gỡ nhau, mà chỉ quy định trách nhiệm thông báo khi phát sinh hoạt động lưu trú theo quy định để phục vụ quản lý dân cư, phòng, chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an ninh, trật tự. Theo Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, việc xử phạt chỉ được áp dụng đối với hành vi vi phạm cụ thể, đúng trình tự, đúng thẩm quyền và theo khung pháp luật quy định. Nếu cán bộ thực thi công vụ có hành vi lạm quyền, sách nhiễu thì bản thân họ cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Không thể lấy giả định về sai phạm của một số cá nhân để phủ nhận tính cần thiết của một chính sách quản lý nhà nước. Có thể thấy, thủ đoạn của các đối tượng chống đối là lấy một quy định có thật, cắt bỏ bối cảnh pháp lý, thổi phồng tác động rồi gán ghép động cơ chính trị nhằm gây hoài nghi và làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Công an tỉnh Hưng Yên tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh lưu trú và hộ dân khai báo tạm tạm trú, lưu trú

Hiểu đúng pháp luật, tôn trọng sự thật khách quan và kiên quyết đấu tranh với các thông tin sai trái chính là trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng môi trường xã hội ổn định, an toàn, văn minh. Một xã hội văn minh cần những cuộc tranh luận dựa trên sự thật. Chỉ khi hiểu đúng quy định của pháp luật, chúng ta mới có thể phản biện một cách có trách nhiệm và cùng góp phần xây dựng một nền hành chính ngày càng minh bạch, hiện đại, phục vụ tốt hơn cho người dân.