Ngày 28/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 502/QĐ-TTg phê duyệt Phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, xử lý vi phạm và điều hành giao thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh.
Sau khi Quyết định được ban hành, xuất hiện nhiều quan điểm lo ngại về quyền riêng tư và lợi ích cá nhân liên quan đến việc kết nối hệ thống camera giám sát. Đó là một phản ứng tâm lý rất tự nhiên và chính đáng khi dữ liệu cá nhân ngày càng trở nên nhạy cảm. Tuy nhiên, việc đánh giá một chính sách cần được nhìn nhận một cách đúng đắn, phù hợp với thực tế.
Cần khẳng định rằng, việc thu thập và chia sẻ dữ liệu không phải là hoạt động tự phát mà luôn tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể: tại điểm c, khoản 3, Mục III Phương án ban hành kèm theo Quyết định số 502/QĐ-TTg quy định “Dữ liệu từ các hệ thống camera của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trên địa bàn được chia sẻ theo cơ chế thỏa thuận thông qua các điểm tập trung kết nối đến Trung tâm camera giám sát Công an cấp xã, bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật về an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Khoản 1, Điều 18 Luật Dữ liệu năm 2024 quy định “Khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước cung cấp dữ liệu thuộc quyền sở hữu cho cơ quan nhà nước.” Điều này đồng nghĩa rằng việc người dân có quyền lựa chọn chia sẻ dữ liệu camera hoặc không.
Những quy định trên là hành lang pháp lý đã được thể chế hóa rõ ràng, minh bạch, tạo cơ sở cho các hành vi khai thác, thu thập cũng như chia sẻ dữ liệu nhằm đảm bảo tính thượng tôn pháp luật; tuân thủ nghiêm các quy định về bảo mật, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu, nhằm bảo đảm quyền riêng tư không bị xâm phạm.
Những luận điệu xuyên tạc gây hoang mang dư luận
Mục tiêu chung của Phương án là “Bảo đảm triển khai Phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, xử lý vi phạm và điều hành giao thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo đảm an ninh, trật tự, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.”
Phương án xác định lộ trình thực hiện rõ ràng. Cụ thể, trong các năm 2026 và 2027, nhà nước thí điểm và triển khai đối với hệ thống camera do các cơ quan nhà nước đầu tư và quản lý. Việc mở rộng kết nối với camera của người dân và doanh nghiệp bắt đầu từ ngày 01/01/2028. Trong đó, mục tiêu chủ yếu là kết nối các camera giám sát an ninh, trật tự khu vực công cộng, xử lý vi phạm và điều hành giao thông. Quyết định không hề có điều khoản nào can thiệp hay yêu cầu trích xuất hình ảnh bên trong không gian sinh hoạt nội bộ của gia đình. Các luận điệu cho rằng việc kết nối, chia sẻ dữ liệu là xâm hại quyền riêng tư, “giám sát toàn dân” là hình thức bóp méo sự thật, gây hoang mang dư luận, kích động tâm lý đối đầu trong dư luận nhân dân.
Khi triển khai hệ thống camera giám sát từ nguồn xã hội hóa thể hiện tinh thần Nhà nước và Nhân dân cùng làm, là giải pháp huy động sức mạnh lòng dân, tạo môi trường sống an toàn và văn minh cho mọi gia đình; làm giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và phát huy tối đa sức mạnh của toàn dân trong việc bảo đảm an ninh trật tự.
Lực lượng Công an xã rà soát hệ thống camera an ninh trên địa bàn
Khi tham gia vào mạng lưới camera an ninh, mỗi gia đình sẽ trở thành một "mắt xích" quan trọng trong việc giám sát, bảo đảm an ninh trật tự công cộng, xóa bỏ “điểm mù” an ninh, giúp phủ kín những khu vực mà hệ thống camera chuyên dụng của nhà nước chưa tới được, tạo thành một mạng lưới giám sát khép kín. Việc hình thành hệ thống camera an ninh giám sát ở khắp mọi sẽ góp phần nâng cao ý thức của toàn dân, điều chỉnh hành vi, sống chuẩn mực hơn, giảm thiểu các hành vi vi phạm pháp luật trong Nhân dân. Ngoài ra, việc chia sẻ hệ thống camera còn hỗ trợ lực lượng Công an nhân dân phát hiện sớm các sự cố như hỏa hoạn, tai nạn, hoặc trường hợp người già, trẻ nhỏ đi lạc trong khu dân cư để có phương án cứu hộ, hỗ trợ kịp thời. Trong những trường hợp khẩn cấp còn hỗ trợ truy vết đối tượng, cung cấp hình ảnh, tài liệu trong công tác điều tra, phá án. Khẳng định tinh thần “công nghệ hóa” trong công tác giữ gìn, bảo đảm an ninh trật tự của lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới.
Qua những phân tích trên, chúng ta có thể thấy Quyết định 502/QĐ-TTg là một quyết sách đúng thời điểm, đúng đối tượng, phù hợp với thực tiễn và hài hòa giữa lợi ích cộng đồng và quyền cá nhân. Nó không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn thể hiện thay đổi về tư duy quản lý - chuyển từ tư duy "quản lý hành chính" sang "phục vụ và đồng hành cùng nhân dân" để giữ gìn, bảo đảm an ninh trật tự xã hội.
Trong bối cảnh hiện nay, toàn thể nhân dân cần nâng cao kiến thức pháp luật và kỹ năng sử dụng mạng xã hội, tỉnh táo nhận diện, phân tích, đánh giá thông tin mình tiếp cận; kiên quyết đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Xuân Toán - Công an xã Phụ Dực