Cách lập luận này thoạt nhìn có vẻ dựa trên những con số cụ thể, nhưng thực chất là sự suy diễn thiếu căn cứ pháp lý và không phản ánh đúng bản chất chính sách tôn giáo của Nhà nước Việt Nam. Thậm chí, một số đối tượng còn cố tình lợi dụng vấn đề này để kích động sự hiểu lầm giữa các tôn giáo, từ đó gây nghi ngờ về tính công bằng trong chính sách của Đảng và Nhà nước. Vì vậy, cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, dựa trên cơ sở pháp luật và thực tiễn đời sống tôn giáo tại Việt Nam.
Những luận điệu xuyên tạc trước kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.
Thứ nhất là, cần khẳng định rõ ràng rằng Việt Nam không có quốc giáo và điều này được quy định minh bạch trong Hiến pháp. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định mọi công dân đều có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, có quyền theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật và Nhà nước tôn trọng, bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng của người dân. Đây là nguyên tắc xuyên suốt được ghi nhận trong các bản Hiến pháp của Việt Nam từ năm 1946 đến nay. Không có bất kỳ điều khoản pháp lý nào quy định hay hàm ý rằng một tôn giáo được xác lập vị trí “quốc giáo”. Chính vì vậy, việc suy diễn từ số lượng đại biểu Quốc hội thuộc một tôn giáo để cho rằng Nhà nước “ngầm thừa nhận quốc giáo” là hoàn toàn không có cơ sở pháp lý. Thực tế, chính sách tôn giáo của Việt Nam luôn đặt trên nền tảng tôn trọng sự đa dạng tín ngưỡng và bảo đảm quyền bình đẳng giữa các tôn giáo.
Thứ hai là, việc trong số các chức sắc tôn giáo tham gia Quốc hội có nhiều vị thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần được nhìn nhận từ góc độ lịch sử và xã hội. Phật giáo là một trong những tôn giáo có mặt lâu đời tại Việt Nam và có số lượng tín đồ đông đảo, gắn bó với đời sống văn hóa, tinh thần của nhiều thế hệ người dân. Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Phật giáo đã có nhiều đóng góp tích cực đối với sự phát triển văn hóa, đạo đức và tinh thần đoàn kết của cộng đồng. Vì vậy, việc các vị chức sắc Phật giáo tham gia vào các hoạt động xã hội, trong đó có việc ứng cử vào cơ quan dân cử, là điều dễ hiểu và phản ánh vai trò xã hội của tổ chức tôn giáo này. Điều đó không đồng nghĩa với việc Nhà nước trao cho Phật giáo một vị thế đặc biệt trong hệ thống chính trị hay xác lập vị trí “quốc giáo” như một số quan điểm xuyên tạc.
Thứ ba là, cơ cấu đại biểu Quốc hội ở Việt Nam được xây dựng dựa trên nguyên tắc đại diện rộng rãi cho các tầng lớp nhân dân trong xã hội. Quốc hội không chỉ bao gồm đại biểu đến từ các cơ quan nhà nước mà còn có sự tham gia của đại diện các giới, các ngành nghề, các dân tộc, tôn giáo và các thành phần xã hội khác nhau. Các chức sắc tôn giáo tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội đều phải trải qua quy trình hiệp thương chặt chẽ, lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác, sau đó được cử tri bỏ phiếu bầu theo đúng quy định của pháp luật. Quá trình này thể hiện tính dân chủ và minh bạch trong việc lựa chọn đại biểu. Trên thực tế, bên cạnh các vị chức sắc Phật giáo, Quốc hội Việt Nam cũng từng có đại biểu là linh mục Công giáo hoặc đại diện các tôn giáo khác. Điều đó cho thấy sự đa dạng và bình đẳng trong việc tham gia đời sống chính trị của các tôn giáo, chứ không phải sự độc tôn của bất kỳ tôn giáo nào.
Thứ tư là, cần nhìn nhận rõ rằng số lượng đại biểu là chức sắc tôn giáo chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số đại biểu Quốc hội. Quốc hội Việt Nam là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nhân dân, hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, với thành phần đại biểu đa dạng từ nhiều lĩnh vực khác nhau như kinh tế, giáo dục, khoa học, quốc phòng, văn hóa… Việc có một số đại biểu là chức sắc tôn giáo không làm thay đổi bản chất của Quốc hội là cơ quan đại diện cho toàn thể Nhân dân Việt Nam. Hơn nữa, các đại biểu Quốc hội khi tham gia hoạt động lập pháp và giám sát đều thực hiện nhiệm vụ với tư cách là đại diện của cử tri và của Nhân dân cả nước, chứ không phải đại diện cho lợi ích riêng của một tôn giáo nào. Do đó, việc suy diễn rằng sự hiện diện của một số chức sắc tôn giáo trong Quốc hội đồng nghĩa với việc tôn giáo đó có vị thế đặc biệt trong bộ máy nhà nước là hoàn toàn sai lệch.
Thứ năm là, cần nhận diện rõ mục đích của những luận điệu cho rằng “Đảng Cộng sản ngầm thừa nhận Phật giáo là quốc giáo”. Đây thực chất là thủ pháp đánh tráo khái niệm giữa “sự tham gia đại diện xã hội” và “địa vị pháp lý của một tôn giáo”. Các đối tượng đưa ra luận điệu này thường nhằm tạo ra sự nghi ngờ, thậm chí kích động sự chia rẽ giữa các tôn giáo hoặc giữa cộng đồng tôn giáo với Nhà nước. Nếu không được nhận diện và phản bác kịp thời, những thông tin sai lệch như vậy có thể làm tổn hại đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc – một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm sự ổn định và phát triển của đất nước. Thực tế nhiều năm qua cho thấy các tôn giáo ở Việt Nam, dù là Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Cao Đài, Hòa Hảo hay các tôn giáo khác, đều được tạo điều kiện hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích và khuôn khổ pháp luật.
Thứ 6 là, trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác trước những thông tin mang tính suy diễn hoặc chưa được kiểm chứng. Việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin một cách thiếu thận trọng có thể vô tình tiếp tay cho các luận điệu xuyên tạc, gây hiểu lầm trong xã hội. Thay vào đó, cần tiếp cận vấn đề dựa trên các văn bản pháp luật chính thức, các nguồn thông tin chính thống và thực tiễn đời sống tôn giáo tại Việt Nam. Nhìn nhận khách quan, khoa học và tôn trọng sự thật là cách tốt nhất để bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh và củng cố niềm tin xã hội.
Có thể khẳng định rằng Việt Nam không có quốc giáo và cũng không tồn tại việc “ngầm thừa nhận quốc giáo” như một số quan điểm trên mạng xã hội đã suy diễn. Sự tham gia của các chức sắc tôn giáo vào Quốc hội là minh chứng cho quyền và trách nhiệm công dân của người có tôn giáo trong việc tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Đồng thời, đó cũng là biểu hiện sinh động của chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc – một trong những nền tảng quan trọng cho sự ổn định và phát triển của Việt Nam./.
Nguyễn Đức Mạnh - Công an xã Nam Tiền Hải