Nhận biết sách giáo khoa bảo đảm chất lượng
Sách giáo khoa hợp pháp là sách được xuất bản, in, phát hành theo đúng quy định của pháp luật, có đầy đủ thông tin về đơn vị xuất bản, tác giả, lần xuất bản, nơi in và các thông tin liên quan theo quy định.
Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo thống nhất sử dụng 01 bộ sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 trên toàn quốc, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã phối hợp với Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an thiết kế 02 mẫu tem chống giả:
Mẫu tem 1: kích thước hình tròn, đường kính 19.8mm, vân nền màu hồng, viền tròn bao quanh tem vàng, hình ảnh mã QR biến đổi và bộ Serial biến đổi, tờ tem được bế đề mi kết hợp bế xương cá chống bóc. Với công nghệ in và bảo mật: in ấn phải thể hiện được hình ảnh theo đúng mẫu quy định và bảo đảm hình ảnh rõ ràng, sắc nét, công nghệ in nổi; họa tiết phát quang: Logo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát quang màu vàng ánh đỏ và Logo Viện Khoa học Hình sự phát quang màu vàng ánh xanh khi chiếu tia UV bước sóng 365nm chuyên dụng và các họa tiết phát quang có độ bền màu tối thiểu 5 năm, các họa tiết phát quang này dùng để bảo mật và phục vụ kiểm định, phân biệt hàng giả, hàng thật; mã QR động: hình vuông, kích thước (7,5 x 7,5) mm (+0,5mm), được in bằng công nghệ in nổi và biến đổi màu.
Mẫu tem 2: kích thước hình tròn, đường kính 19.8 mm tràn viền, chất liệu Decal giấy tự dính, màu vân nền màu vàng, xanh dương viền màu xanh (lá non) in phối 4 màu C,M,Y,K; số hiệu Serial tuần tự kiểm soát số lượng trên từng tem; chống giả bằng công nghệ QR Code do NXB GDVN cung cấp và quản lý; QR Code và số Seri được in biến đổi màu ngẫu nhiên tạo thành 1 cặp chống giả; chống giả vật lý, tem được in bằng mực phát quang 1 màu đỏ phát sáng khi soi tia cực tím cường độ 365nm; tờ tem được bế đề mi kết hợp bế xương cá chống bóc. In ấn phải thể hiện được hình ảnh theo đúng mẫu quy định và đảm bảo hình ảnh rõ ràng, sắc nét, công nghệ in nổi; họa tiết phát quang: Logo NXB Giáo dục Việt Nam và Logo Trung tâm tem & VLCG phát quang màu đỏ khi chiếu tia UV bước sóng 365nm chuyên dụng và các họa tiết phát quang có độ bền màu tối thiểu 5 năm, các họa tiết phát quang này dùng để bảo mật và phục vụ kiểm định, phân biệt hàng giả, hang thật; mã QR động: hình vuông, kích thước (7,5 x 7,5) mm (+0,5mm), được in bằng công nghệ in nổi và biến đổi màu.
Bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam năm học 2026 - 2027.
(Ảnh: Webstie của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam).
Ngoài ra, khi mua sách giáo khoa, người tiêu dùng cần lưu ý một số dấu hiệu cơ bản để nhận biết:
- Bìa sách được in rõ nét, màu sắc hài hòa, hình ảnh, chữ viết không bị nhòe, mờ, lệch hoặc sai màu bất thường.
- Ruột sách được in rõ ràng, các trang sách ngay ngắn, không bị mất chữ, lem mực, nhòe hình; giấy có chất lượng bảo đảm, không quá mỏng hoặc dễ rách.
- Thông tin xuất bản đầy đủ, thể hiện rõ tên nhà xuất bản, tên sách, tác giả hoặc tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về nội dung, lần xuất bản, thông tin về cơ sở in, số lượng in và các thông tin khác theo quy định.
- Sách có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được mua tại các cơ sở phát hành, nhà sách, đơn vị kinh doanh có uy tín hoặc các kênh bán hàng chính thức, được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động.
- Giá bán không thấp bất thường so với mặt bằng giá chung và được niêm yết công khai theo quy định.
Cần đặc biệt lưu ý, sách giáo khoa giả hoặc sách in lậu thường có chất lượng giấy và mực in kém, bìa màu sắc khác biệt so với sách thật, hình ảnh thiếu sắc nét, chữ in có thể bị sai lệch, nhòe mực, các trang sách bị cắt xén, đóng gáy sơ sài hoặc thiếu một số thông tin xuất bản. Người dân không nên chỉ căn cứ vào hình thức bên ngoài mà cần kiểm tra kỹ thông tin về nguồn gốc của sản phẩm trước khi quyết định mua.
Cảnh giác với các lời rao bán “sách giáo khoa giá rẻ” trên mạng
Hiện nay, không gian mạng đang trở thành một trong những kênh mua bán phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh hoạt động buôn bán sách giả, sách lậu hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Các đối tượng có thể sử dụng hình ảnh sách thật để quảng cáo nhưng cung cấp sản phẩm không đúng chất lượng; rao bán sách với mức giá rẻ hơn nhiều so với giá thông thường để thu hút khách hàng; yêu cầu người mua chuyển khoản đặt cọc hoặc thanh toán toàn bộ trước khi giao hàng, sau đó không gửi hàng hoặc gửi sản phẩm không đúng như thỏa thuận.
Bài đăng rao bán sách giáo khoa giá rẻ trên không gian mạng.
Người dân cần cảnh giác trước các lời quảng cáo như “sách thanh lý giá sốc”, “sách chính hãng giá rẻ bất ngờ”, “bán sách số lượng lớn giá cực thấp” nhưng không chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ của sách. Không nên vì tâm lý ham rẻ mà mua sách từ các tài khoản mạng xã hội không rõ danh tính, các trang bán hàng không có thông tin liên hệ minh bạch hoặc yêu cầu chuyển tiền trước với nhiều dấu hiệu đáng ngờ.
Trước khi mua sách trên mạng, người tiêu dùng nên kiểm tra thông tin về người bán; ưu tiên các nhà xuất bản, đơn vị phát hành, nhà sách và cơ sở kinh doanh có uy tín. Đồng thời, cần lưu lại thông tin giao dịch, hóa đơn, chứng từ thanh toán và thông tin về người bán để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi của mình khi cần thiết.
Khuyến cáo đối với các cơ sở kinh doanh sách giáo khoa
Các cơ sở kinh doanh sách giáo khoa cần chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về xuất bản, phát hành và kinh doanh sách; chỉ nhập, kinh doanh các loại sách có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Tuyệt đối không kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, trưng bày, rao bán sách giả, sách in lậu hoặc sách không rõ nguồn gốc dưới bất kỳ hình thức nào; không tiếp tay cho các hoạt động sao chép, in, phát hành trái phép sách giáo khoa và xuất bản phẩm.
Đối với hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, các tổ chức, cá nhân cần công khai, minh bạch thông tin về sản phẩm; bảo đảm hàng hóa cung cấp đúng nguồn gốc, chất lượng như quảng cáo và thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Lựa chọn sách giáo khoa hợp pháp không chỉ bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng và chất lượng học tập của học sinh, mà còn góp phần bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật.
Công an xã Quỳnh Phụ khuyến cáo người dân: Hãy là người tiêu dùng thông thái, nói không với sách giả, sách lậu và thận trọng trước những lời mời chào “sách giáo khoa giá rẻ” trên không gian mạng. Khi có dấu hiệu nghi vấn, cần kiểm tra kỹ thông tin và kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.