Hiện nay nhu cầu về nước để du lịch, thăm gia đình của Việt Kiều đang ngày một tăng, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết. Thời gian qua, trên không gian mạng xuất hiện một số thông tin sai lệch, xuyên tạc quy định về khai báo lưu trú đối với Việt kiều, cho rằng khi về Việt Nam, Việt kiều trở thành “đối tượng bị giám sát”, “đối tượng cư trú cần theo dõi”, “đối tượng cần theo dõi đặc biệt” gây tâm lý hoang mang trong dư luận.

Cơ quan Công an khẳng định, những nội dung trên là xuyên tạc bản chất chính sách, đánh tráo khái niệm quản lý hành chính với giám sát cá nhân, gây hiểu lầm, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh Việt Nam.

Khai báo lưu trú là quy định phổ biến trên toàn thế giới, không riêng Việt Nam. Hầu hết các quốc gia đều yêu cầu người nhập cảnh, người nước ngoài khai báo lưu trú nhằm phục vụ quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự xã hội. Việc nói trên thế giới là “rất hiếm, nếu không muốn nói là không có” là sai sự thật.

Ảnh bài viết của trang “Nhật ký yêu nước” trên mạng xã hội Facebook

Khai báo lưu trú không phải là giám sát cá nhân hay xâm phạm đời sống riêng tư, kể cả với công dân Việt Nam, Việt Kiều (đang còn quốc tịch Việt Nam và/hoặc đang có quốc tịch của quốc gia khác) hay người nước ngoài. Đây là thủ tục hành chính tối thiểu, chỉ ghi nhận thông tin về địa điểm lưu trú, không theo dõi hoạt động cá nhân, không thu thập dữ liệu ngoài phạm vi pháp luật cho phép. Việc Việt Kiều thực hiện khai báo lưu trú vừa đảm bảo an ninh, an toàn cho bản thân khi có sự cố, vừa thể hiện chủ trương, pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Kiều, giúp công tác quản lý nhà nước hiệu quả, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhờ dữ liệu số và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tạo thuận lợi tối đa cho Việt Kiều khi thực hiện các giao dịch, dịch vụ tại Việt Nam.

Trường hợp Việt kiều về bằng hộ chiếu Việt Nam (nghĩa là được áp dụng quy định đối với công dân Việt Nam) thì sẽ khai báo tạm trú theo Luật Cư trú 2020, về bằng Hộ chiếu nước ngoài (nghĩa là được áp dụng quy định đối với công dân nước ngoài) thì khai báo tạm trú theo Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014. Do vậy, dù là trường hợp nào thì Việt kiều về nước cũng phải khai báo tạm trú. Cụ thể như sau:

(1) Trường hợp Việt kiều về bằng Hộ chiếu Việt Nam: Theo Điều 27 Luật Cư trú 2020 quy định: Công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú.

(2) Trường hợp Việt kiều về bằng Hộ chiếu nước ngoài: Theo Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 được sửa đổi bởi Khoản 5 Điều 2 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của Công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sửa đổi 2023 quy định: Người nước ngoài tạm trú tại Việt Nam phải thông qua người trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở lưu trú để khai báo tạm trú với Công an cấp xã nơi có cơ sở lưu trú. Cơ sở lưu trú có trách nhiệm yêu cầu người nước ngoài xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế, giấy tờ liên quan đến cư trú tại Việt Nam để thực hiện khai báo tạm trú trước khi đồng ý cho người nước ngoài tạm trú.

Như vậy, Việt kiều nhập cảnh Việt Nam phải thực hiện khai báo với cơ quan có thẩm quyền không phải “đối xử như đối tượng cư trú cần theo dõi”. Mọi quốc gia không riêng gì Việt Nam đều quản lý dựa trên tư cách pháp lý khi nhập cảnh, không dựa trên cảm tính hay nguồn gốc, kể cả việc “dù sinh ra ở Việt Nam”.

Ứng dụng công nghệ, số hóa quản lý cư trú là xu thế tất yếu, nhằm đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa quy trình, tạo thuận lợi cho Việt kiều và du khách nước ngoài. Việc gán ghép đây là “kiểm soát mềm” hay “bài test tuân phục” là ngụy biện, suy diễn chủ quan của bọn không có cơ hội về Việt Nam. Ngay cả việc xử phạt chỉ áp dụng khi có hành vi vi phạm rõ ràng, có căn cứ pháp luật, không tồn tại việc “hủy visa hoặc trục xuất nếu quên hoặc khai sai” như nội dung xuyên tạc, cố tình thổi phồng, gây hoang mang dư luận.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cảnh giác trước các thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng, không chia sẻ, lan truyền các luận điệu mang tính kích động như trên./.

Công an xã Mễ Sở