Thời gian gần đây, trên không gian mạng xuất hiện bài viết mang danh “Chuyện Dân Gian”, song nội dung có dấu hiệu biên tập sai lệch, lồng ghép các quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc khái niệm chính trị – tư tưởng của Đảng và Nhà nước ta.
Sai lệch ngay từ khâu dẫn nguồn và bối cảnh phát biểu
Bài viết không xuất phát từ phát biểu nguyên văn của lãnh đạo Đảng, mà dựa trên các tiêu đề, cách dẫn dắt đã bị biên tập sai lệch về ngữ cảnh. Cần khẳng định rõ: cụm từ “hồn cốt của dân tộc” được trích dẫn trong các bài viết nêu trên không phải là phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm vào ngày 14/10/2025 (tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh), như cách bài viết minh họa bằng hình ảnh đã khiến người đọc dễ hiểu nhầm. Đây là điểm mấu chốt cần được làm rõ để tránh rơi vào cái bẫy tranh luận do chính đối phương tạo ra.
Trên thực tế, nội dung này được Tổng Bí thư nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác Tuyên giáo và Dân vận năm 2025, với đầy đủ ngữ cảnh lý luận – chính trị, gắn với yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới: “Đặc biệt phải bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng - đây là “rường cột” của chế độ, là “lá chắn thép” bảo vệ vững chắc chế độ và nhân dân, là “hồn cốt” của dân tộc, là mặt trận không tiếng súng nhưng đầy cam go. Bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ sự sống còn của Đảng và tương lai đất nước”. Việc tách rời câu nói khỏi bối cảnh thực tế, rồi đặt vào một sự kiện khác, đã làm sai lệch ý nghĩa ban đầu của phát biểu và tạo điều kiện cho các cách diễn giải xuyên tạc.
Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh ngày 14/10/2025. (Ảnh: TTXVN)
Gắn mác “Chuyện Dân Gian” để né tránh trách nhiệm
Bài viết mang danh “Chuyện Dân Gian” xoay quanh việc mỉa mai khái niệm “hồn cốt”, cho rằng đây là một khẩu hiệu rỗng, không gắn với đời sống vật chất của nhân dân, thậm chí được dùng để “thay thế cơm gạo”. Tuy nhiên, cách tiếp cận này ngay từ đầu đã xuất phát từ một tiền đề sai về ngữ cảnh và nội dung phát biểu, dẫn đến toàn bộ lập luận phía sau thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn.
Ngụy biện từ tiền đề sai và sự đánh tráo khái niệm có chủ ý
Xuất phát từ tiền đề biên tập không chuẩn xác, bài viết đã dựng lên một hình ảnh biếm họa: “hồn cốt” bị mô tả như một thứ khẩu hiệu trừu tượng, không có nội hàm, không gắn với hành động thực tiễn, thậm chí được dùng để “che mắt dân”. Thông qua đó, tác giả dẫn dắt người đọc đến kết luận sai lầm rằng nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ là lời nói suông, không mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.
Đây là sự đánh tráo khái niệm có chủ ý. Trong văn cảnh chính trị – văn hóa, “hồn cốt” không bao giờ được hiểu như yếu tố vật chất để đáp ứng trực tiếp nhu cầu sinh tồn, mà là hệ giá trị tinh thần, lý tưởng, bản sắc và định hướng phát triển của một dân tộc. Việc cố tình đối lập tư tưởng với đời sống vật chất là biểu hiện của tư duy phiến diện, phản khoa học, trái với quan điểm biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin về mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.
Toàn bộ nội dung bài viết gắn mác “Chuyện Dân Gian” trên mạng xã hội
Chủ nghĩa Mác – Lênin: khẳng định vai trò quyết định của thực tiễn, đồng thời đề cao sức mạnh của tư tưởng
Trên lập trường của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, nhưng đồng thời ý thức xã hội, đặc biệt là hệ tư tưởng tiên tiến, có tính độc lập tương đối và tác động trở lại mạnh mẽ đối với tồn tại xã hội. C.Mác từng nhấn mạnh rằng lý luận khi thâm nhập vào quần chúng sẽ trở thành lực lượng vật chất. Điều đó có nghĩa là tư tưởng đúng đắn không hề đối lập với “cơm gạo”, mà chính là kim chỉ nam để tổ chức sản xuất, phân phối của cải, xây dựng một xã hội công bằng, tiến bộ.
Lịch sử phong trào cách mạng thế giới và cách mạng Việt Nam đã chứng minh rõ điều này. Nếu không có nền tảng tư tưởng khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, giai cấp công nhân và nhân dân lao động sẽ không có phương hướng đấu tranh đúng đắn để tự giải phóng mình. Chính tư tưởng cách mạng đã dẫn dắt hành động cách mạng, từ đó tạo ra những biến đổi hiện thực về kinh tế, chính trị, xã hội.
Tư tưởng Hồ Chí Minh: tư tưởng vì con người, từ con người và cho con người
Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, kết tinh các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu tinh hoa trí tuệ nhân loại. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Người nhất quán xác định mục tiêu cao nhất là độc lập dân tộc gắn liền với tự do và hạnh phúc của nhân dân. Trong tư tưởng của Người, không tồn tại sự tách rời giữa lý tưởng và đời sống; trái lại, mọi tư tưởng, đường lối đều phải xuất phát từ lợi ích thiết thực của nhân dân và hướng tới việc không ngừng cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của quần chúng.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao nguyên tắc nói đi đôi với làm, yêu cầu gắn lý luận với thực tiễn và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo giá trị của tư tưởng. Người kiên quyết phê phán bệnh giáo điều, hình thức, xa rời quần chúng. Vì vậy, việc gán ghép rằng khẳng định nền tảng tư tưởng của Đảng đồng nghĩa với việc coi nhẹ đời sống nhân dân là hoàn toàn sai lệch, đi ngược lại tư tưởng Hồ Chí Minh.
“Hồn cốt” của dân tộc, xét đến cùng, chính là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường và khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc. Đó là những giá trị tinh thần bền vững, đã trở thành nguồn sức mạnh nội sinh to lớn, giúp dân tộc Việt Nam vượt qua đói nghèo, chiến tranh và thiên tai, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong mọi giai đoạn lịch sử.
Thực tiễn cách mạng Việt Nam bác bỏ mọi sự xuyên tạc
Thực tiễn hơn 95 năm lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là minh chứng sinh động cho mối quan hệ biện chứng giữa tư tưởng và đời sống. Từ một đất nước nghèo nàn, lạc hậu, bị áp bức, Việt Nam đã giành được độc lập, thống nhất, từng bước xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
Năm 2025, Việt Nam đứng hạng GDP lớn thứ 34 thế giới và kinh tế số đóng góp hơn 14% vào GDP năm 2025 (theo Vietnamnet global); thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 9,3% so với năm trước và tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giảm xuống còn khoảng 1,3% (theo Cục thống kê Quốc gia). Chỉ số Phát triển Con người (HDI) đã tăng từ khoảng 0,499 năm 1990 lên 0,726 năm 2022, và tiếp tục đạt 0,766 năm 2023, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao (theo UNDP)…
Các số liệu khách quan nêu trên cho thấy quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển hiện đại của Việt Nam gắn liền với những tiến bộ toàn diện về sức khỏe, giáo dục và mức sống, qua đó bác bỏ các luận điệu cho rằng nền tảng tư tưởng chỉ là hình thức, xa rời đời sống nhân dân.
Những thành tựu to lớn đó không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà là thành quả của quá trình kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời không ngừng đổi mới tư duy, bám sát thực tiễn và lấy con người làm trung tâm của phát triển. Nếu “hồn cốt” chỉ là lời nói suông như luận điệu xuyên tạc, thì không thể có những thành quả cụ thể, được nhân dân và cộng đồng quốc tế ghi nhận như ngày nay.
Cảnh giác trước thủ đoạn “châm biếm hóa” để phủ nhận nền tảng tư tưởng
Một thủ đoạn quen thuộc của các thế lực thù địch là sử dụng văn phong mỉa mai, châm biếm, kể chuyện tưởng như vô hại để từng bước làm xói mòn niềm tin của nhân dân vào Đảng, vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Bằng cách đặt ra những câu hỏi ngụy biện kiểu “có ăn được không”, họ cố tình hạ thấp giá trị của tư tưởng, từ đó thúc đẩy tâm lý thực dụng, phủ nhận lý tưởng, dẫn đến hoang mang, dao động.
Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần tỉnh táo nhận diện những biểu hiện này, không chia sẻ, lan truyền các nội dung sai trái, đồng thời chủ động đấu tranh phản bác bằng lý lẽ khoa học, bằng thực tiễn sinh động của đất nước.
Khẳng định ý nghĩa lâu dài của nền tảng tư tưởng của Đảng
Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác Tuyên giáo và Dân vận năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. (Ảnh: TTXVN)
Kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không có nghĩa là giáo điều, bảo thủ, mà là giữ vững nền tảng để đổi mới đúng hướng. Nền tảng tư tưởng ấy chính là “hồn cốt” dẫn đường cho dân tộc Việt Nam phát triển bền vững, độc lập, tự chủ, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.
“Hồn cốt” không phải để thụ hưởng một cách hình thức, mà để soi đường và định hướng phát triển; không phải để che đậy khuyết điểm, mà để nhận diện, sửa chữa và hoàn thiện; không đối lập với vấn đề “cơm áo”, mà chính là điều kiện tinh thần quan trọng để tạo ra nhiều của cải hơn, phân phối công bằng hơn và bảo đảm đời sống con người ngày càng nhân văn.
Bài viết mang quan điểm sai trái, thù địch nêu trên, dù khoác áo châm biếm hay ngụ ngôn, vẫn không che giấu được mục đích xuyên tạc, phủ nhận vai trò nền tảng tư tưởng của Đảng. Đáng lưu ý, việc biên tập và dẫn nguồn không chuẩn xác, gán ghép phát biểu từ bối cảnh khác vào hình ảnh minh họa đã làm sai lệch ngữ cảnh thông tin, tạo điều kiện cho các luận điệu bóp méo, gây hiểu nhầm trong dư luận. Trên lập trường của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nền tảng tư tưởng của Đảng chính là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, được hình thành từ thực tiễn, vì con người và do con người, có vai trò định hướng và dẫn dắt sự phát triển bền vững của đất nước. Vì vậy, mọi sự xuyên tạc, phủ nhận vai trò nền tảng tư tưởng của Đảng đều thiếu cơ sở khoa học và cần được kịp thời nhận diện, đấu tranh, bác bỏ./.
Nguyễn Xuân Huy - Phòng Cảnh sát giao thông