Trong kỷ nguyên số, không gian mạng vừa là môi trường phát triển, vừa là mặt trận đấu tranh. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị thường lợi dụng chiêu bài “tự do ngôn luận” để phát tán thông tin giả mạo, xuyên tạc, vu khống, kích động chống phá Nhà nước, gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin xã hội.

Thời gian qua, lợi dụng sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, một số cá nhân và tổ chức thù địch, phản động đã cố tình tung ra luận điệu cho rằng: việc các cơ quan chức năng Việt Nam xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải thông tin xấu, độc chỉ là chiêu bài nhằm "che đậy bất công" và "hạn chế quyền tự do ngôn luận". Đây là một lập luận phiến diện, quy chụp, thiếu cơ sở pháp lý và thực tiễn, thực chất là sự ngụy biện nhằm bao che cho những hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của công dân, gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin xã hội.

Luận điệu xuyên tạc về công tác đấu tranh, xử lý thông tin xấu, độc trên không gian mạng

Cần khẳng định rằng, tự do ngôn luận là một quyền cơ bản của con người, được ghi nhận trong các văn kiện pháp lý quốc tế và trong hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, đây không phải là quyền tuyệt đối, vô điều kiện mà luôn phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và đi đôi với trách nhiệm xã hội. Ở bất kỳ quốc gia nào, quyền tự do của cá nhân cũng phải nằm trong khuôn khổ của pháp luật và không được xâm phạm đến quyền lợi của cộng đồng. Theo Điều 19 Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR) mà Việt Nam đã ký kết và phê chuẩn, quyền tự do ngôn luận có thể bị hạn chế một cách hợp pháp nhằm bảo vệ quyền và danh dự của người khác, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khỏe và đạo đức cộng đồng. Điều này cho thấy, ngay cả trong luật pháp quốc tế, tự do ngôn luận cũng có những giới hạn nhất định. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) tại Điều 25 cũng quy định công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, nhưng phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, không được xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Các văn bản pháp luật như Luật An ninh mạng, Luật Báo chí, Bộ luật Hình sự hiện hành (đặc biệt là Điều 331 về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân) đều có những quy định cụ thể, rõ ràng về việc cấm các hành vi phát tán thông tin giả mạo, xuyên tạc sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân và tổ chức. Như vậy, việc xử lý các sai phạm trên không gian mạng hoàn toàn phù hợp với Hiến pháp Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế, không hề có chuyện "đi ngược lại giá trị nhân quyền" như các luận điệu xuyên tạc thường rêu rao.

Thực tiễn đã chứng minh rằng thông tin sai lệch, độc hại có thể gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Minh chứng rõ ràng nhất là khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, hàng loạt tin bài tán phát thông tin giả mạo về dịch bệnh đã tạo ra tâm lý hoảng loạn trong quần chúng nhân dân, làm tê liệt hệ thống y tế, cản trở công tác phòng chống dịch bệnh và cứu trợ. Bên cạnh đó, những thông tin vu khống, bôi nhọ danh dự cá nhân hoặc tổ chức không chỉ gây thiệt hại về mặt tinh thần mà còn có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như mất việc làm, phá sản doanh nghiệp, thậm chí đẩy nạn nhân đến bước đường cùng. Nguy hiểm hơn, các thế lực thù địch, các đài báo phản động trong và ngoài nước triệt để xuyên tạc, sử dụng hàng loạt thông tin kích động chia rẽ dân tộc, tôn giáo, vu khống, kích động chống phá Nhà nước hòng gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin xã hội, từ đó làm bất ổn trật tự xã hội, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và đoàn kết nội bộ. Việc xử lý thông tin xấu độc trên mạng không hề nhằm mục đích che đậy những bất công trong xã hội, “siết miệng” nhân dân, mà ngược lại, là để bảo vệ cộng đồng khỏi những tác hại nghiêm trọng và hệ lụy khôn lường mà loại thông tin này gây ra.

Tin giả, tin xấu, độc gây ra những hệ lụy khó lường trong cộng đồng

Đảng và Nhà nước ta hoàn toàn khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền phê bình, phản biện xã hội một cách có trách nhiệm. Những ý kiến phê bình, phản biện dựa trên sự thật, có căn cứ xác đáng, với động cơ trong sáng vì lợi ích chung chưa bao giờ bị ngăn cấm, trái lại còn được tiếp thu để chỉnh đốn bộ máy. Tuy nhiên, lợi dụng danh nghĩa "phản biện", "đấu tranh cho công lý" để tung tin bịa đặt trắng trợn, quy chụp không bằng chứng, sử dụng ngôn từ thô tục để lăng mạ, hay kêu gọi chống đối chính quyền lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Đó là hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức – một hành vi vi phạm pháp luật cần phải bị trừng trị thích đáng. Việc đặt ra giới hạn cho tự do ngôn luận không phải là sự phủ nhận quyền con người, mà là sự bảo đảm cho quyền đó được thực hiện một cách lành mạnh, có trách nhiệm, gắn liền với lợi ích quốc gia và cộng đồng. Đây là quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta: bảo đảm quyền tự do ngôn luận cho công dân, nhưng đồng thời kiên quyết đấu tranh, xử lý mọi hành vi lợi dụng quyền này để xuyên tạc, chống phá, gây mất ổn định trật tự an toàn xã hội.

Trong bối cảnh thông tin bùng nổ như vũ bão, không gian mạng là một “ma trận thông tin” khổng lồ, nơi thật – giả, tích cực – tiêu cực, xây dựng – phá hoại đan xen. Nếu không có cơ chế kiểm soát, xã hội sẽ dễ bị dẫn dắt bởi tin giả, luận điệu sai trái, thậm chí bị thao túng bởi các chiến dịch truyền thông có chủ đích. Việc xử lý thông tin xấu độc trên không gian mạng không phải là biện pháp để “bịt miệng quần chúng”, che giấu những bất công trong xã hội hay triệt tiêu quyền tự do ngôn luận của người dân. Đây là những hành động cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia, ngăn chặn những thông tin sai lệch gây hại cho cộng đồng.

Tự do ngôn luận chân chính phải luôn song hành với trách nhiệm công dân, sự tôn trọng sự thật và thượng tôn pháp luật. Việc xử lý các trường hợp đăng tải thông tin xấu, độc, sai sự thật không phải là để triệt tiêu tiếng nói phản biện, mà là để làm trong sạch môi trường thông tin, bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi người dân và sự ổn định của quốc gia. Mỗi công dân cần tỉnh táo nhận diện, không để bị lôi kéo bởi những luận điệu sai trái, góp phần xây dựng một không gian mạng văn minh, thượng tôn pháp luật./.

Trương Hoàng Anh – Công an xã Việt Tiến