Trong lĩnh vực vận tải hàng hóa, tình trạng tự ý cải tạo, “cơi nới” thành, thùng xe và chở hàng quá tải trọng cho phép vẫn còn xảy ra tại một số địa phương. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất an toàn giao thông, làm hư hỏng kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản.

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông

Việc tự ý thay đổi kích thước thành, thùng xe nhằm tăng khối lượng hàng hóa vận chuyển là hành vi làm thay đổi đặc tính kỹ thuật của phương tiện so với thiết kế được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Khi phương tiện chở hàng vượt quá tải trọng cho phép hoặc vượt quá khổ giới hạn, khả năng vận hành an toàn của xe bị ảnh hưởng đáng kể, làm tăng nguy cơ mất lái, lật xe, kéo dài quãng đường phanh, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông.

Bên cạnh đó, xe quá tải lưu thông thường xuyên còn là nguyên nhân làm xuống cấp mặt đường, cầu, cống và các công trình giao thông khác, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước trong công tác duy tu, bảo trì và sửa chữa hạ tầng giao thông.

Công an tỉnh Hưng Yên triển khai tổng rà soát xe ô tô có trọng tải lớn từ 15.000kg trở lên đang hoạt động trên địa bàn

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về tải trọng phương tiện và kích thước thành, thùng xe, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hưng Yên đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát trên các tuyến giao thông trọng điểm, khu vực bến bãi, mỏ vật liệu, điểm tập kết hàng hóa. Trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng toàn tỉnh đã phát hiện, lập biên bản xử lý 256 trường hợp vi phạm liên quan đến chở hàng quá tải trọng, quá khổ giới hạn và tự ý thay đổi kích thước thành, thùng xe; xử phạt vi phạm hành chính hơn 3,1 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy tình trạng vi phạm vẫn còn diễn biến phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và chủ phương tiện phải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Chế tài xử lý nghiêm đối với người điều khiển và chủ phương tiện

Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hưng Yên tuyên truyền, phân tích các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng cho chủ doanh nghiệp và lái xe kinh doanh vận tải hàng hóa.

Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe; các hành vi tự ý cải tạo, “cơi nới” thành, thùng xe; điều khiển phương tiện chở hàng vượt quá tải trọng cho phép; giao phương tiện cho người khác thực hiện hành vi vi phạm đều thuộc nhóm hành vi bị xử lý nghiêm.

Đối với người điều khiển phương tiện:

Điều 21 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt đối với người điều khiển xe ô tô tải, máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô chở hàng vượt quá tải trọng cho phép tham gia giao thông, vượt quá tải trọng thiết kế của xe hoặc vượt quá khối lượng hàng hóa cho phép chuyên chở ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Tùy theo tỷ lệ quá tải, người điều khiển phương tiện có thể bị xử phạt từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng, đồng thời bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định.

Đối với hành vi điều khiển phương tiện đã bị tự ý thay đổi kích thước thành, thùng xe trái quy định, người vi phạm cũng bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc khôi phục tình trạng kỹ thuật ban đầu của phương tiện trước khi tiếp tục đưa vào hoạt động.

Đối với chủ phương tiện:

Điều 32 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt đối với chủ phương tiện là cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp có hành vi giao phương tiện hoặc để cho người làm công, người đại diện điều khiển xe thực hiện hành vi chở hàng quá tải trọng, quá khổ giới hạn hoặc sử dụng phương tiện đã bị tự ý cải tạo, cơi nới thành, thùng xe trái quy định.

Mức xử phạt đối với chủ phương tiện thường cao hơn so với người trực tiếp điều khiển phương tiện; trường hợp chủ phương tiện là tổ chức thì mức phạt được áp dụng theo quy định đối với tổ chức và có thể lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Ngoài hình thức phạt tiền, chủ phương tiện còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục lại hình dáng, kích thước hình học ban đầu của thùng xe, buộc hạ phần hàng hóa vượt quá tải trọng hoặc quá khổ giới hạn và chấm dứt hành vi vi phạm trước khi tiếp tục tham gia giao thông.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động phòng ngừa vi phạm

Tổ chức ký cam kết đối với chủ các cơ sở Garage, tiệm sửa xe về việc không “cơi nới hành thùng”, “thay đổi kết cấu” phương tiện giao thông

Để hạn chế rủi ro pháp lý, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và phát triển bền vững, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần thực hiện nghiêm một số nội dung sau: (1) Không tự ý cải tạo, thay đổi kích thước thành, thùng xe dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. (2) Thường xuyên kiểm tra tình trạng kỹ thuật của phương tiện trước khi đưa vào hoạt động. (3) Thực hiện việc cân, kiểm tra khối lượng hàng hóa trước khi bốc xếp lên phương tiện; tuyệt đối không vì lợi nhuận trước mắt mà chở hàng quá tải trọng cho phép. (4) Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đội ngũ lái xe, nhân viên điều hành vận tải và người lao động trong doanh nghiệp. (5) Người đứng đầu doanh nghiệp cần nâng cao trách nhiệm trong công tác quản lý phương tiện, quản lý lái xe, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông.

Việc vi phạm các quy định về tải trọng phương tiện và kích thước thành, thùng xe không chỉ gây thiệt hại về kinh tế do bị xử phạt mà còn ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu, tiến độ thực hiện hợp đồng và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và chủ phương tiện cần chủ động kiểm soát tải trọng hàng hóa, không tự ý cải tạo phương tiện và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật để phòng ngừa rủi ro, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định, bền vững.

Mọi hành vi cố tình “cơi nới” thành, thùng xe hoặc chở hàng vượt quá tải trọng cho phép đều sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Vì vậy, mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật, xác định việc chấp hành các quy định về trật tự, an toàn giao thông là trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm xã hội và là nền tảng quan trọng để phát triển bền vững trong giai đoạn hiện nay.