Mở đầu buổi nói chuyện, từ những ví dụ gần gũi trong học tập và đời sống hằng ngày, cán bộ Công an phường Trần Lãm đã làm rõ vai trò của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) gắn với định hướng phát triển khoa học, công nghệ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trước sức hút mạnh mẽ của các ứng dụng AI đối với lứa tuổi học đường, lực lượng Công an định hướng các em khai thác công nghệ như một người trợ lý hỗ trợ tư duy, nhưng phải giữ vững nguyên tắc cốt lõi: “AI hỗ trợ – Con người quyết định”, dùng công nghệ để nâng cao năng lực chứ không ỷ lại hay làm thay nhiệm vụ học tập. Đặc biệt, học sinh được lưu ý về tính hai mặt của dữ liệu tự động; mọi thông tin do AI cung cấp đều cần qua quy trình kiểm chứng nguồn gốc, đối chiếu với sách giáo khoa và văn bản chính thống trước khi sử dụng.
Toàn cảnh sân trường
Chuyển sang nội dung an toàn trên mạng xã hội, chương trình đi sâu phân tích thực trạng tin giả, hình ảnh và video cắt ghép tinh vi đang lan tràn trên các nền tảng trực tuyến. Thông qua việc nhận diện các dấu hiệu bất thường như tiêu đề giật gân, nội dung đánh mạnh vào cảm xúc hoặc thúc giục phát tán, báo cáo viên giúp học sinh hình thành phản xạ kiểm chứng trước khi tin theo. Các em cũng được nhắc nhở về trách nhiệm pháp lý đằng sau mỗi lượt thích, bình luận hay chia sẻ, tránh vô tình tiếp tay cho thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến danh dự cá nhân và an ninh, trật tự tại địa phương.
Điểm nhấn của buổi tuyên truyền là phần bóc tách các kịch bản tội phạm công nghệ cao đang nhắm trực diện vào học sinh và phụ huynh. Báo cáo viên chỉ rõ cách thức kẻ gian thao túng tâm lý nạn nhân thông qua 4 trạng thái “Sợ – Tham – Tin – Vội”. Hàng loạt thủ đoạn mới được đưa ra cảnh báo cụ thể, từ việc ứng dụng công nghệ Deepfake giả mạo khuôn mặt, giọng nói người thân hoặc giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án để gọi điện đe dọa; chiêu trò tuyển cộng tác viên trực tuyến “việc nhẹ, lương cao” dùng khoản tiền nhỏ ban đầu làm mồi nhử; cho đến cái bẫy “lừa trong lừa” – mạo danh chuyên gia an ninh mạng, luật sư hứa hẹn thu hồi tiền bị mất để tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
Để biến kiến thức thành kỹ năng tự vệ thực tế, lực lượng Công an hướng dẫn cán bộ, giáo viên và học sinh áp dụng nguyên tắc “3 Đừng” (không bấm đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, không cung cấp mã OTP) và thực hiện quy trình “Dừng lại – Gọi lại – Xác minh bằng một kênh khác” trước mọi yêu cầu chuyển tiền hay cung cấp dữ liệu cá nhân. Trong trường hợp không may sập bẫy lừa đảo, học sinh được khuyến cáo tuyệt đối không giấu giếm vì tâm lý e ngại, mà phải báo ngay cho thầy cô, gia đình; đồng thời khẩn trương dừng giao dịch, liên hệ ngân hàng để hỗ trợ phong tỏa và lưu giữ toàn bộ chứng cứ nhằm kịp thời trình báo cơ quan Công an.
Với cách truyền đạt sinh động, sát với tâm lý lứa tuổi, buổi tuyên truyền đã giúp 400 học sinh khối lớp 12 của Trung tâm GDNN - GDTX trang bị “5 thói quen vàng” tự vệ trên môi trường số. Hoạt động thiết thực này không chỉ thắt chặt sự phối hợp giữa Công an phường Trần Lãm với nhà trường và gia đình trong công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, mà còn tạo hành trang vững chắc để các em tự tin bước vào ngưỡng cửa trưởng thành, chủ động làm chủ công nghệ và góp phần giữ vững bình yên trên không gian mạng.