Chuyển đổi số trong quản lý thuế và những nguy cơ vi phạm
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước. Trong lĩnh vực thuế, việc triển khai hóa đơn điện tử, kết nối và khai thác dữ liệu số đã góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý và thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, lợi dụng những tiện ích của môi trường số, một số đối tượng đã sử dụng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin để quảng cáo, môi giới mua bán hóa đơn trái phép; thành lập doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh thực chất, thuê người đứng tên giám đốc, sử dụng tài khoản ngân hàng thuê, mượn để tạo lập giao dịch thanh toán không có thực. Mục đích là hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ, khấu trừ thuế giá trị gia tăng hoặc chiếm đoạt tiền hoàn thuế của Nhà nước.
Các hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh, tiềm ẩn nguy cơ khiến doanh nghiệp hoạt động hợp pháp bị lôi kéo, lợi dụng hoặc vô tình tiếp tay cho vi phạm pháp luật.
Trước thực trạng trên, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Hưng Yên đã chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tập trung phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn và kế toán. Thời gian qua, đơn vị đã khởi tố 23 vụ án với 28 bị can liên quan đến các hành vi phạm tội trong lĩnh vực này.
Cán bộ Phòng Cảnh sát kinh tế tuyên truyền pháp luật về thuế, hóa đơn tại doanh nghiệp
Chủ động tuyên truyền, phòng ngừa vi phạm từ doanh nghiệp
Bên cạnh công tác đấu tranh, xử lý, Phòng Cảnh sát kinh tế xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa. Thời gian qua, đơn vị đã tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại một số doanh nghiệp thuộc Khu công nghiệp Nguyễn Đức Cảnh và Khu công nghiệp Phúc Khánh.
Tại các buổi tuyên truyền, cán bộ Công an tập trung phổ biến quy định pháp luật về quản lý thuế, hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử; phân tích phương thức, thủ đoạn mua bán hóa đơn trái phép, gian lận thuế trên không gian mạng; hướng dẫn doanh nghiệp nhận diện giao dịch bất thường, kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn và quản lý chặt chẽ thông tin, tài khoản giao dịch điện tử.
Đồng thời, lực lượng Công an trực tiếp trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện quy định về thuế, hóa đơn; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, bộ phận kế toán trong kiểm soát hoạt động tài chính, bảo đảm các giao dịch kinh tế được thực hiện đúng quy định pháp luật.
Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành, đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp phải chủ động cập nhật quy định mới, thực hiện đúng việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử.
Nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp trong môi trường số
Để phòng ngừa vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo các doanh nghiệp tuyệt đối không mua bán, sử dụng hóa đơn không gắn với giao dịch thực tế; chủ động xác minh thông tin pháp lý của đối tác, kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trước khi kê khai, thanh toán; thực hiện đầy đủ việc lập, quản lý, lưu trữ chứng từ và kiểm soát các giao dịch tài chính.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, chữ ký số và tài khoản giao dịch điện tử; không cho mượn, cho thuê hoặc để người khác lợi dụng thực hiện các hoạt động trái pháp luật. Khi phát hiện dấu hiệu mua bán hóa đơn, gian lận thuế hoặc các hành vi vi phạm có liên quan, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để xác minh, xử lý.
Đẩy mạnh chuyển đổi số phải gắn liền với bảo đảm an toàn, an ninh trên môi trường số và chấp hành nghiêm các quy định pháp luật. Thông qua kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp với chủ động phát hiện, đấu tranh, xử lý vi phạm, Công an tỉnh Hưng Yên góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, phòng ngừa tội phạm kinh tế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh trên địa bàn tỉnh./.