Phường Phố Hiến có mật độ dân cư cao, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh và địa điểm thường xuyên tập trung đông người. Trong đó, các khu chợ, khu di tích là những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ. Điển hình, Chợ Hiến Nam được xây dựng, đưa vào sử dụng từ năm 1980, có diện tích khoảng 2.451m². Trong chợ có các lán bán hàng kết cấu khung thép, mái tôn và 13 ki-ốt kết cấu bê tông cốt thép; kinh doanh nhiều mặt hàng như thực phẩm, quần áo, đồ tiêu dùng... Hoạt động mua bán bắt đầu từ sáng sớm, lượng người và phương tiện ra vào đông. Trong điều kiện đó, nếu xảy ra sự cố, những người có mặt thường xuyên tại chợ chính là lực lượng đầu tiên có thể phát hiện dấu hiệu bất thường, báo động và tổ chức xử lý ban đầu trước khi lực lượng chuyên nghiệp có mặt.
Từ thực tế địa bàn, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Hưng Yên đã phối hợp, hướng dẫn Công an phường Phố Hiến tham mưu UBND phường xây dựng mô hình “Tổ PCCC và CNCH tình nguyện”. Đến nay, mô hình được triển khai tại Chợ Phố Hiến, Chợ Hiến Nam, Chợ Đầu và khu di tích Đền Mẫu, với 24 thành viên, được tổ chức thành 4 tổ. Thành viên tham gia là cán bộ, người dân, người lao động, tiểu thương đang trực tiếp sinh sống, làm việc, kinh doanh tại địa bàn.
Người dân, tiểu thương chợ Hiến Nam tích cực tham gia mô hình ‘Tổ PCCC và CNCH tình nguyện’, nâng cao kỹ năng phòng ngừa, xử lý sự cố cháy, nổ ngay từ cơ sở.
Điểm nổi bật của mô hình không chỉ nằm ở việc thành lập thêm một lực lượng PCCC tại cơ sở, mà quan trọng hơn là phát huy chính những người đang sinh sống, làm việc và kinh doanh tại địa bàn trở thành “tai mắt” trong PCCC. Họ hiểu địa bàn, nắm đặc điểm hoạt động của từng khu vực, thường xuyên có mặt tại cơ sở và có thể phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường như chập điện, sử dụng nguồn lửa không an toàn, tập kết hàng hóa cản trở lối thoát nạn hoặc các nguy cơ khác có thể dẫn đến cháy, nổ.
Dưới sự hướng dẫn, phân công và kiểm tra của Công an phường và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, các thành viên được trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy, CNCH và kỹ năng xử lý tình huống ban đầu. Khi phát hiện sự cố, lực lượng tình nguyện có thể nhanh chóng báo động, thông báo cho người xung quanh, gọi lực lượng chức năng, đồng thời chủ động sử dụng phương tiện tại chỗ để xử lý đám cháy trong khả năng cho phép, hỗ trợ hướng dẫn người dân thoát nạn và hạn chế thiệt hại.
Cùng với đó, các thành viên của tổ còn đóng vai trò “cầu nối” đưa kiến thức PCCC đến từng hộ kinh doanh, từng tiểu thương và người dân. Sau khi đi vào hoạt động, mô hình đã tổ chức 04 buổi tuyên truyền với khoảng 200 lượt người tham gia; phát tờ rơi, tài liệu hướng dẫn tại các khu vực tập trung đông người, hướng dẫn khoảng 50 cơ sở thực hiện khai báo dữ liệu trên hệ thống PCCC. Từ những việc tưởng như đơn giản như nhắc nhở tắt nguồn điện, kiểm tra thiết bị trước khi rời khỏi cơ sở, bảo đảm lối thoát nạn, bố trí hàng hóa an toàn..., mô hình từng bước hình thành thói quen chủ động phòng cháy trong cộng đồng.
Tập huấn, hướng dẫn thành viên “Tổ PCCC và CNCH tình nguyện” tại khu di tích Đền Mẫu sử dụng phương tiện chữa cháy, kỹ năng xử lý ban đầu.
Việc hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng Báo cháy 114 cũng được triển khai, giúp người dân có thêm một kênh thông tin để nhanh chóng báo cháy, sự cố cần CNCH đến lực lượng chức năng. Qua đó, mỗi người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà từng bước trở thành một mắt xích trong mạng lưới phát hiện, cảnh báo và phòng ngừa cháy, nổ tại cơ sở.
Thực tế hoạt động cho thấy, hiệu quả lớn nhất của mô hình không chỉ được đo bằng số buổi tuyên truyền hay số người được hướng dẫn, mà ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người dân. Tại các khu vực triển khai mô hình, việc tự kiểm tra, phát hiện và khắc phục nguy cơ mất an toàn về cháy, nổ được quan tâm hơn; người dân, tiểu thương và các hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc chấp hành các quy định về PCCC, bảo đảm điều kiện an toàn và sẵn sàng phối hợp khi có sự cố xảy ra.
Từ những khu chợ, khu dân cư đến các khu di tích, việc xây dựng và phát huy hiệu quả các Tổ PCCC và CNCH tình nguyện đang góp phần tạo nên “lá chắn” phòng cháy ngay từ cơ sở, phát huy sức mạnh của Nhân dân trong thực hiện phương châm “4 tại chỗ”. Đây cũng là hướng đi thiết thực được Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Hưng Yên chú trọng triển khai, qua đó từng bước xây dựng thế trận PCCC toàn dân vững chắc, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn./.