Phân định đối tượng theo điều kiện và tính chất nhiệm vụ
Khoản 2, Điều 1, Quy định số 221-QĐ/TW xác định bốn nhóm đảng viên với yêu cầu khác nhau về giới thiệu, sinh hoạt và lấy nhận xét nơi cư trú. Trong đó, có nhóm được miễn sinh hoạt với cấp ủy nơi cư trú nhưng vẫn phải được giới thiệu, lấy nhận xét; nhóm thực hiện các nội dung này tại nơi tạm trú; nhóm được miễn giới thiệu, không phải lấy nhận xét; và các trường hợp còn lại thực hiện đầy đủ tại nơi cư trú theo quy định.
Đối với Công an nhân dân, đảng viên do điều kiện công tác xa nhà hoặc do yêu cầu, nhiệm vụ phải ở tập trung tại doanh trại, nhà công vụ ngoài giờ làm việc hằng ngày, không thường xuyên về nơi thường trú thì được giới thiệu về tổ chức đảng nơi tạm trú, lấy nhận xét và sinh hoạt với cấp ủy của tổ chức đảng nơi tạm trú (điểm b, khoản 2, Điều 1).
Riêng đảng viên Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ đặc biệt, phải giữ bí mật về nhân thân và đảng viên ở các đơn vị thường trực sẵn sàng chiến đấu thuộc diện miễn giới thiệu về tổ chức đảng nơi cư trú, không phải lấy nhận xét nơi cư trú (điểm c, khoản 2, Điều 1). Cần phân biệt rõ nhóm này với trường hợp thực hiện trách nhiệm tại nơi tạm trú, nhằm bảo đảm đúng quy định và yêu cầu bảo mật trong công tác.
Theo Điều 7, trên cơ sở đề nghị của chi ủy, chi bộ (nơi không có chi ủy) nơi công tác, đảng ủy trực thuộc cơ sở hoặc ban thường vụ đảng ủy cơ sở (nơi không có đảng ủy trực thuộc cơ sở) nơi công tác xem xét, quyết định đối với các đối tượng thuộc điểm a, b, c khoản 2, Điều 1 theo thẩm quyền.
Nêu gương, gần dân, có trách nhiệm với cộng đồng; không lợi dụng vị trí công tác để can thiệp vào công việc tại nơi cư trú.
Khoản 1, Điều 3 và các khoản 1, 2, 3, Điều 4, Quy định số 221-QĐ/TW yêu cầu đảng viên thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú; gần gũi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và kịp thời phản ánh với tổ chức đảng nơi công tác, nơi cư trú. Đảng viên phải gương mẫu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, thực hiện nghĩa vụ công dân; tuyên truyền, vận động gia đình và Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương; không lợi dụng vị trí công tác để can thiệp vào công việc tại nơi cư trú.
Tại khoản 3 và khoản 4, Điều 4, Quy định số 221-QĐ/TW Đảng viên tham gia đầy đủ, nghiêm túc các cuộc họp định kỳ do cấp ủy nơi cư trú triệu tập. Nếu đang thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị không thể dự họp thì phải báo cáo chi ủy nơi cư trú và góp ý bằng hình thức phù hợp (nếu có). Việc tham gia hoạt động, phong trào tại địa phương cần căn cứ điều kiện công tác, thời gian và hoàn cảnh thực tế, tránh hình thức.
Phát huy vai trò đảng viên Công an trong phong trào toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc
Từ yêu cầu nêu gương, gắn bó với Nhân dân tại Điều 3 và Điều 4, đảng viên Công an nhân dân có thể phát huy hiểu biết pháp luật, kinh nghiệm công tác để vận động gia đình, người thân và Nhân dân nơi cư trú nâng cao ý thức tự phòng, tự quản, tự bảo vệ về an ninh, trật tự. Những việc làm thiết thực là tuyên truyền, cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng từ nguồn thông tin chính thống; vận động chấp hành quy định về đảm bảo trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; khuyến khích người dân kịp thời cung cấp thông tin về vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự cho cơ quan có thẩm quyền và tích cực tham gia các mô hình, hoạt động bảo vệ an ninh Tổ quốc do địa phương tổ chức.
Thông qua sinh hoạt với cấp ủy, chi bộ nơi cư trú, đảng viên Công an có điều kiện đóng góp ý kiến xây dựng khu dân cư an toàn, đoàn kết; lắng nghe, phản ánh kiến nghị chính đáng của người dân và hỗ trợ tuyên truyền pháp luật khi phù hợp. Việc tham gia phải đúng vai trò, thẩm quyền, phù hợp nhiệm vụ được giao; không làm thay trách nhiệm của lực lượng Công an cấp xã, không tự ý xử lý các vụ việc thuộc thẩm quyền cơ quan chức năng, không cung cấp thông tin, tài liệu nội bộ hoặc nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước, bí mật công tác. Đây là hướng vận dụng thiết thực trách nhiệm của đảng viên Công an tại nơi cư trú.
Đổi mới việc nhận xét, quản lý thông tin đảng viên
Căn cứ khoản 3, khoản 4 và khoản 5 Điều 2 Quy định số 221-QĐ/TW, một nội dung cần lưu ý là việc lấy ý kiến, nhận xét đối với đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú được thực hiện thống nhất trên môi trường điện tử, bảo đảm độc lập, khách quan, kịp thời và thuận tiện. Kết quả nhận xét được quản lý theo phân cấp, cập nhật, lưu trữ trên môi trường điện tử; quá trình trao đổi, khai thác dữ liệu phải bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin, không làm phát sinh thủ tục hành chính. Trường hợp bất khả kháng, việc nhận xét được thực hiện bằng hình thức phù hợp, sau đó phải cập nhật đầy đủ lên môi trường điện tử.
Khi thay đổi nơi cư trú, đảng viên có trách nhiệm cập nhật, bổ sung thông tin trong vòng 30 ngày kể từ khi thay đổi, chịu trách nhiệm về thông tin cá nhân và báo cáo chi bộ nơi công tác. Theo Điều 8, đảng viên thuộc điểm a, khoản 2, Điều 1 được lấy nhận xét theo Mẫu 1; các trường hợp thuộc điểm b và d lấy nhận xét theo Mẫu 2; đối tượng thuộc điểm c không phải lấy nhận xét nơi cư trú.
Tăng cường phối hợp giữa tổ chức đảng nơi công tác và nơi cư trú
Tổ chức đảng nơi công tác chủ trì, phối hợp với cấp ủy nơi cư trú kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên; biểu dương trường hợp thực hiện tốt, nhắc nhở, phê bình hoặc xem xét xử lý theo quy định đối với trường hợp chưa nghiêm túc. Khi cần thiết phục vụ công tác cán bộ, việc lấy ý kiến nhận xét và trao đổi với cấp ủy nơi cư trú được thực hiện theo khoản 5, Điều 5.
Quy định số 221-QĐ/TW, ngày 05/10/2026 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang
công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú
Theo Điều 6, chi ủy hoặc bí thư chi bộ (nơi không có chi ủy) nơi cư trú chủ động họp với ban công tác mặt trận thôn, tổ dân phố để nhận xét đảng viên; gửi về cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ trước ngày 30/11 hằng năm để tổng hợp, xác nhận và chuyển tới tổ chức đảng nơi công tác. Việc cập nhật thông tin vi phạm phải có căn cứ và thực hiện đúng trình tự quy định, không suy diễn từ thông tin chưa được kiểm chứng.
Đảng viên có quyền phản ánh, giải trình và đề nghị cấp ủy có thẩm quyền xem xét khi nhận thấy nhận xét, đánh giá của nơi cư trú chưa khách quan. Đây là yêu cầu cần được bảo đảm trong quá trình phối hợp quản lý, nhận xét và đánh giá đảng viên.
Đối với các cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên thuộc Công an tỉnh Hưng Yên, triển khai Quy định số 221-QĐ/TW cần bắt đầu từ việc xác định đúng đối tượng, thực hiện đầy đủ trách nhiệm nơi cư trú, quản lý thông tin an toàn và phối hợp chặt chẽ giữa hai nơi công tác, cư trú. Cùng với đó, phát huy vai trò gương mẫu, gần dân, vận động Nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự sẽ góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ngày càng thiết thực ngay từ cơ sở.