Thực tiễn công tác quản lý giam giữ cho thấy, số lượng người bị tạm giam chưa đủ 18 tuổi trong những năm gần đây có chiều hướng gia tăng, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với nhiệm vụ quản lý, giáo dục và bảo đảm các chế độ, chính sách theo quy định. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2026, Trại tạm giam số 2 đã tiếp nhận, quản lý, giam giữ gần 50 trường hợp can phạm là người chưa đủ 18 tuổi, trong đó có 03 trường hợp là can phạm nữ với nhiều độ tuổi, hoàn cảnh cũng như hành vi phạm tội khác nhau. Đằng sau những con số ấy không chỉ là khối lượng công việc, mà còn là trách nhiệm của lực lượng Cảnh sát quản giáo trong việc thực hiện nghiêm pháp luật, giữ vững kỷ cương và quan tâm, thực hiện đầy đủ chế độ chính sách cho những người bị giam giữ khi đang ở giai đoạn chưa hoàn thiện về nhận thức, tâm lý và nhân cách.
Đặc thù của đối tượng quản lý giam giữ là người chưa đủ 18 tuổi đòi hỏi phương pháp giáo dục phải phù hợp. Ở tuổi chưa thành niên, tâm lý thường có nhiều biến động, khả năng nhận thức, đánh giá hậu quả và kiểm soát hành vi chưa thực sự hoàn thiện, trong khi đó mỗi can phạm lại có những hoàn cảnh, tâm sinh lý và hành vi phạm tội khác nhau. Khi bị áp dụng biện pháp tạm giam, những thay đổi đột ngột trong môi trường sống, sự xa cách gia đình cùng tâm lý lo lắng về tương lai có thể khiến các can phạm vị thành niên rơi vào trạng thái mặc cảm, bất an, thậm chí có những phản ứng tiêu cực. Vì vậy, nếu công tác quản lý chỉ dừng ở yêu cầu chấp hành nội quy mà thiếu sự quan tâm đến diễn biến tư tưởng, tâm lý thì sẽ khó phát huy đầy đủ hiệu quả giáo dục.
Giáo dục can phạm là người chưa đủ 18 tuổi luôn được cán bộ quản giáo Trại tạm giam số 2 quan tâm, chú trọng thực hiện
Nhận thức rõ điều đó, Trại tạm giam số 2 đã chú trọng gắn công tác quản lý giam giữ với giáo dục, cảm hóa; lấy việc chấp hành nghiêm Nội quy cơ sở giam giữ làm nguyên tắc, lấy trách nhiệm, sự kiên trì, tình người và phương pháp ứng xử phù hợp làm nền tảng để tác động đến nhận thức của người bị tạm giam. Điều quan trọng là qua giáo dục, cảm hóa giúp các em hiểu rằng môi trường giam giữ không chỉ đơn thuần là nhắc nhở hay yêu cầu chấp hành Nội quy cơ sở giam giữ, mà là quá trình từng bước giúp các can phạm nhận diện hành vi, nhìn nhận hậu quả và ý thức trách nhiệm của bản thân với gia đình và xã hội. Thông qua tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giải thích những quy định liên quan, kết hợp trao đổi, định hướng nhận thức, cán bộ quản giáo giúp người bị tạm giam hiểu rõ hơn ranh giới giữa đúng và sai, giữa lựa chọn có trách nhiệm và hành vi vi phạm pháp luật. Từ đó, từng bước hình thành thái độ tôn trọng pháp luật, ý thức tự giác chấp hành và tinh thần nghiêm túc nhìn nhận những việc đã xảy ra.
Cán bộ quản giáo kiên trì lắng nghe và thường xuyên giáo dục, tác động theo độ tuổi, giới tính, hoàn cảnh và đặc điểm riêng của từng can phạm
Trong quá trình giáo dục ấy, sự kiên trì có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không phải mọi chuyển biến đều thể hiện ngay sau một buổi gặp gỡ hay một lần giáo dục. Có những trường hợp cần được giải thích nhiều lần, có những tâm tư chỉ bộc lộ khi cán bộ thực sự sâu sát, lắng nghe và ứng xử bằng thái độ công tâm, đúng mực. Chính sự bền bỉ trong thực hiện nhiệm vụ, khả năng nắm bắt tâm lý và lựa chọn cách giáo dục phù hợp giúp hạn chế cách tiếp cận máy móc, đồng thời tạo điều kiện để người bị tạm giam bình tĩnh nhìn nhận bản thân, nâng cao ý thức chấp hành và ổn định tư tưởng trong thời gian bị giam giữ.
Giữ nghiêm kỷ cương là yêu cầu của pháp luật; kiên trì giáo dục, cảm hóa là trách nhiệm của người chiến sĩ Công an. Đối với người bị tạm giam chưa đủ 18 tuổi, giá trị của công tác giáo dục không chỉ nằm ở việc bảo đảm trật tự, an toàn trong thời gian giam giữ, mà còn ở những nhận thức tích cực được vun đắp, những bài học pháp luật được tiếp nhận và ý thức trách nhiệm dần được hình thành. Bằng sự nghiêm minh, công tâm và tinh thần nhân văn, Trại tạm giam số 2 luôn không ngừng nỗ lực để những lỗi lầm của tuổi trẻ không trở thành dấu chấm hết cho tương lai, mà là bài học để mỗi người biết nhìn lại mình, tôn trọng pháp luật và hướng tới một chặng đường sống có trách nhiệm hơn.