Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần phát triển kinh tế biển bền vững trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Chủ động phòng ngừa, nhận diện những hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh tế biển

Bám sát chức năng nhiệm vụ được giao, lực lượng An ninh kinh tế Công an tỉnh Hưng Yên đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Công an tỉnh triển khai các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề tiềm ẩn phức tạp về an ninh, trật tự. Công tác nắm tình hình được thực hiện thường xuyên tại các dự án trọng điểm, khu công nghiệp, doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn và các cơ sở hoạt động trong lĩnh vực kinh tế biển nhằm chủ động tham mưu giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, không để hình thành các điểm nóng về an ninh trật tự. Bên cạnh đó, lực lượng An ninh kinh tế luôn đồng hành phối hợp với các Sở, ban, ngành có liên quan tiến hành hướng dẫn, kiểm tra, xác định kiểm soát ô nhiễm môi trường biển là nhiệm vụ trọng tâm; công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố tràn dầu cần phải được triển khai chủ động, đúng quy định; công tác quản lý, giao và sử dụng khu vực biển trên địa bàn tỉnh phải được thực hiện chặt chẽ; thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển. Qua đó, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật theo quy định.

Thực tế cho thấy, nhiều tổ chức, doanh nghiệp và chủ phương tiện vẫn còn chủ quan, cho rằng vi phạm trên biển chỉ bị xử lý hành chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, một hành vi vi phạm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng như bị xử phạt, đình chỉ hoạt động, từ chối cập cảng nước ngoài, cấm xuất khẩu hàng hóa hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với hoạt động vận tải biển, các hành vi phổ biến như vận chuyển hàng hóa không đúng khai báo, buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển chất thải nguy hại, xả dầu hoặc chất gây ô nhiễm xuống biển, vi phạm quy định về an toàn hàng hải, an ninh tàu biển… đều bị xử lý nghiêm theo pháp luật Việt Nam và các công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Hoạt động khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản, các hành vi khai thác sai vùng biển, sử dụng ngư cụ bị cấm, khai thác trong thời gian cấm, không ghi nhật ký khai thác, không lắp đặt hoặc cố tình vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình, mua bán thủy sản không rõ nguồn gốc, hợp thức hóa sản lượng khai thác… đang là những hành vi được các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý.

Hoạt động kinh tế biển của Việt Nam chịu sự điều chỉnh của nhiều điều ước quốc tế quan trọng mà Việt Nam là thành viên, nổi bật như: Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982); Hiệp định về các biện pháp quốc gia có cảng (PSMA) nhằm ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp; Hiệp định WTO về trợ cấp nghề cá; Các cam kết trong EVFTA, CPTPP và nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới liên quan đến khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường biển và truy xuất nguồn gốc. Điều đó đồng nghĩa, mọi hành vi vi phạm không chỉ ảnh hưởng đến một doanh nghiệp hay một tàu cá mà còn có thể tác động đến uy tín quốc gia, khả năng xuất khẩu thủy sản và việc thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Lực lượng An ninh kinh tế phối hợp với Sở Nông nghiệp và môi trường tiến hành kiểm tra, hướng dẫn việc chấp hành pháp luật về quản lý tài nguyên môi trường biển tại Công ty TNHH Vận tải thủy bộ Hải Hà

Siết chặt quản lý, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản

Ngày 29/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, có hiệu lực thi hành từ ngày 18/8/2026, thay thế Nghị định số 38/2024/NĐ-CP và Nghị định số 301/2025/NĐ-CP. Nghị định mới tiếp tục tăng cường các biện pháp phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), siết chặt quản lý tàu cá, thiết bị giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
(1) Theo Điều 21 Nghị định số 246/2026/NĐ-CP, nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng trong khai thác thủy sản bị áp dụng mức phạt rất cao. Đáng chú ý, chủ tàu cá có thể bị phạt từ 800 triệu đồng đến 01 tỷ đồng đối với một số hành vi như sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên khai thác thủy sản trên biển không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc giấy phép đã hết hạn và các hành vi vi phạm nghiêm trọng khác được quy định tại Điều này. Bên cạnh phạt tiền, tùy từng hành vi, người vi phạm còn có thể bị tịch thu thủy sản khai thác, tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng, tước quyền sử dụng Giấy phép khai thác thủy sản và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

(2) Điều 37 Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định cụ thể nhiều hành vi vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình (VMS). Trong đó, thuyền trưởng và chủ tàu cá có thể bị phạt từ 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng đối với một số hành vi như không duy trì việc truyền thông tin từ thiết bị giám sát hành trình về Hệ thống giám sát hành trình tàu cá; vô hiệu hóa thiết bị VMS; không có thiết bị VMS khi tàu hoạt động trên biển hoặc đảo đối với tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét đến dưới 24 mét. Đối với hành vi không thực hiện báo cáo vị trí tàu cá theo quy định khi tàu có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên bị mất tín hiệu VMS trên biển hoặc đảo nơi không có cảng cá, mức phạt cũng từ 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, thuyền trưởng và chủ tàu còn có thể bị tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng và Giấy phép khai thác thủy sản từ 06 tháng đến 12 tháng.

(3) Nghị định số 246/2026/NĐ-CP tiếp tục xác định nhật ký khai thác thủy sản, nhật ký thu mua, chuyển tải thủy sản là căn cứ quan trọng để kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Các hành vi như không có nhật ký khai thác; không ghi nhật ký; ghi không đầy đủ, không chính xác; không nộp nhật ký khai thác, báo cáo khai thác hoặc thực hiện không đúng thời hạn đều có thể bị xử phạt. Đối với các hành vi nghiêm trọng, tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, mức xử phạt được nâng cao, qua đó góp phần ngăn chặn việc hợp thức hóa sản phẩm thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp.

(4) Một điểm cần đặc biệt lưu ý là pháp luật không chỉ xử lý người trực tiếp khai thác trái phép mà còn xử lý cả các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng thủy sản bất hợp pháp. Theo Điều 43 Nghị định số 246/2026/NĐ-CP, hành vi mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, sơ chế, chế biến thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp bị phạt: Từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng nếu khối lượng thủy sản dưới 200 kg; Từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng nếu khối lượng từ 200 kg đến dưới 500 kg; Từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng nếu khối lượng từ 500 kg đến dưới 1.000 kg;Từ 200 triệu đồng đến 300 triệu đồng nếu khối lượng từ 1.000 kg trở lên.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu thủy sản, sản phẩm thủy sản vi phạm và bị đình chỉ hoạt động thu gom, mua bán, lưu giữ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển thủy sản theo quy định. Quy định này thể hiện rõ quan điểm không chỉ xử lý hành vi khai thác IUU trên biển mà còn kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, ngăn chặn thủy sản khai thác bất hợp pháp được đưa vào lưu thông, chế biến và tiêu thụ.

(5) Tăng trách nhiệm của chủ tàu và thuyền trưởng trong quản lý hoạt động khai thác, theo đó Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định tăng cường xử lý trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng đối với các vi phạm về giấy phép khai thác, vùng khai thác, nhật ký khai thác và thiết bị giám sát hành trình tàu cá (Điều 21, 22, 24, 26 và 37); trong đó, một số hành vi khai thác bất hợp pháp đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt đến 01 tỷ đồng.

Chống khai thác IUU – Trách nhiệm của mỗi chủ tàu, mỗi ngư dân

Một trong những vấn đề được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm hiện nay là chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Ủy ban châu Âu (EC) vẫn đang duy trì cảnh báo “Thẻ vàng” đối với thủy sản khai thác của Việt Nam. Nếu không khắc phục triệt để các tồn tại, nguy cơ bị áp dụng “Thẻ đỏ” là hoàn toàn có thể xảy ra. Khi đó, thủy sản khai thác của Việt Nam có thể bị cấm xuất khẩu vào thị trường Liên minh châu Âu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của ngư dân, doanh nghiệp và uy tín quốc gia.

Trước tình hình vi phạm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, trong 06 tháng đầu năm 2026, lực lượng An ninh kinh tế Công an tỉnh Hưng Yên đã chủ động tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa, lễ phát động, tuyên truyền, phổ biến kiến thức về biển, đảo; phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp; đồng thời hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam. Những hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ và Nhân dân trong việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển kinh tế biển bền vững.

Để chung tay cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với ngành thủy sản Việt Nam, mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân cần nhận thức sâu sắc rằng mọi hành vi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về kinh tế, tài sản và quyền lợi của cá nhân, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín quốc gia, hoạt động xuất khẩu thủy sản và sinh kế lâu dài của cộng đồng ngư dân. Vì vậy, các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khai thác thủy sản phải tuyệt đối không đưa tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài; duy trì thiết bị giám sát hành trình hoạt động liên tục, đúng quy định; ghi chép đầy đủ, trung thực nhật ký khai thác; thực hiện nghiêm việc xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản; bảo đảm đầy đủ các điều kiện về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác.

Hình ảnh tuyên truyền về biển đảo và chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU)

Chủ động phòng ngừa để phát triển bền vững

Phát triển kinh tế biển không chỉ là khai thác hiệu quả tiềm năng biển mà còn phải bảo đảm thượng tôn pháp luật, bảo vệ tài nguyên, môi trường và lợi ích quốc gia. Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo các doanh nghiệp, chủ phương tiện, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh và ngư dân thường xuyên cập nhật các quy định của pháp luật; chủ động tìm hiểu các cam kết quốc tế có liên quan đến lĩnh vực hoạt động; tuyệt đối không vì lợi ích trước mắt mà thực hiện hoặc tiếp tay cho các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, khai thác IUU, xả thải trái phép hoặc các hành vi vi phạm khác.

Lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm môi trường đầu tư an toàn, minh bạch, góp phần thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam và xây dựng Hưng Yên trở thành địa phương phát triển năng động, bền vững.