Tuy nhiên, nếu bị lợi dụng, không gian mạng cũng có thể trở thành công cụ để các đối tượng xấu thao túng nhận thức, kích động tâm lý đám đông và dẫn dắt dư luận theo chiều hướng tiêu cực và vô tình không gian mạng lại bị biến thành nơi truyền đi những tin giả, tin giật gân, những lời xúc phạm, bôi nhọ hay những chiêu trò lừa đảo tinh vi, … Những thông tin “rác”, “lệch chuẩn”, … gây cho người sử dụng chúng ta những sự ức chế, phiền hà, làm lệch đi mục đích sử dụng ban đầu.
Để giữ cho “ngôi nhà chung” ấy luôn sạch, đẹp và an toàn, ngày 15/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, là văn bản pháp lý quan trọng thể hiện sự quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong công tác quản lý, bảo vệ an ninh thông tin và trật tự an toàn xã hội trên môi trường số, đồng thời nhấn mạnh thêm một lần nữa rõ ràng hơn về trách nhiệm thượng tôn pháp luật của mỗi cá nhân tham gia môi trường mạng. Nghị định 174/2026 thay thế phần lớn các quy định cũ tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 với nhiều mức phạt nặng hơn để siết chặt quản lý trên không gian mạng. Điển hình như:
Đối với các vi phạm về thông tin và đường dẫn: phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi đưa thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; hoặc hành vi cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung vi phạm pháp luật.
Đối với các vi phạm về chủ quyền, bản quyền và quảng cáo cấm: phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với các hành vi: đăng, phát, sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện đầy đủ hoặc thể hiện sai chủ quyền quốc gia; đăng, phát các tác phẩm báo chí, văn học nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ; quảng cáo, tuyên truyền, mua bán hàng hóa, dịch vụ bị cấm.
Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân có thể lên tới 100 triệu đồng trong lĩnh vực viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung kiên quyết như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và tạm giữ tên miền.
Có thể thấy, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ra đời là văn bản pháp lý cốt lõi nhất là lá chắn và thước đo để trực tiếp xử lý các hành vi “lệch chuẩn” trên không gian mạng; là chế tài đủ mạnh để bảo vệ không gian mạng khỏi ô nhiễm, đưa mọi hoạt động trên không gian mạng vào khuôn khổ kỷ cương và thượng tôn pháp luật.
Không gian mạng có thể là “ảo” nhưng hệ quả mà nó gây ra cho xã hội và chính cá nhân người sử dụng là “thật”. Để bảo vệ an ninh trật tự trên môi trường số, mỗi chúng ta hãy là “một cư dân mạng” thông thái và có trách nhiệm với những việc làm vô cùng đơn giản như sau:
- Tự trang bị cho mình những kiến thức pháp luật để có “bộ lọc” tri thức nhạy bén và một bản lĩnh chính trị vững vàng trước những thông tin được chia sẻ, lan tỏa trên không gian mạng.
- Trước khi đăng tải, chia sẻ bất cứ thông tin nào hãy tìm hiểu kỹ xem thông tin đó có chính xác không? Có nguồn kiểm chứng từ các trang/kênh chính thống của Đảng, Nhà nước không? Điều đó có nghĩa là bạn hãy: chậm lại một nhịp trước khi nhấn nút!
- Tuyệt đối không chia sẻ các thông tin, bài viết, video của các trang phản động, của các đối tượng chống đối; các thông tin có nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc, sai sự thật.
- Khi phát hiện các bài viết, video, tài khoản có dấu hiệu lừa đảo, phát tán tin giả, xấu độc, … hãy thông báo cho cơ quan chức năng.
- Thường xuyên quan tâm, tương tác với các thông tin trên các trang/kênh chính thống của Đảng, Nhà nước, cơ quan chức năng để tạo “thói quen” cho tài khoản của mình trong việc tiếp xúc với những thông tin chuẩn, những hình ảnh đẹp.
Tham gia mạng xã hội không chỉ là câu chuyện của mỗi cá nhân với quyền tự do cơ bản của mình mà còn là thước đo của sự trách nhiệm. Và hãy bỏ túi những quy định tại Nghị định 174/2026 để góp phần thiết lập một “thành trì” vững chắc trên không gian mạng. Cùng nhau biến mỗi tài khoản mạng xã hội thành một trạm gác vững chắc, mỗi lượt bình luận, chia sẻ trở thành một thông điệp kiến tạo để xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn, giữ gìn trọn vẹn giá trị văn hóa cốt lõi của dân tộc.
Vũ Thị Huyền Trang – Phòng An ninh chính trị nội bộ