Qua thực tiễn công tác giám định tại Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Hưng Yên cho thấy, nhiều loại hung khí tự chế có khả năng gây sát thương đặc biệt nguy hiểm, thậm chí tước đoạt tính mạng con người chỉ trong tích tắc. Thực trạng này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn từ sớm, từ xa nhằm hạn chế những hệ lụy đau lòng có thể xảy ra.

Điều đáng quan ngại hiện nay là chỉ từ những va chạm nhỏ, ánh nhìn thiếu thiện cảm hay những mâu thuẫn bột phát trên mạng xã hội, nhiều nhóm thanh thiếu niên đã sẵn sàng tụ tập, mang theo dao kiếm, “phóng lợn”, hung khí tự chế để đe dọa, truy đuổi, gây thương tích cho nhau. Những hành vi manh động này không chỉ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe người dân mà còn gây tâm lý hoang mang, bất an trong cộng đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

Qua theo dõi, số vụ việc liên quan đến các loại hung khí tự chế, vũ khí thô sơ có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Thống kê cho thấy, tính từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Hưng Yên đã tiếp nhận giám định nhiều vụ việc liên quan đến hàng chục tang vật là vũ khí thô sơ dao tự chế hoặc hoán cải các loại. Tang vật thu giữ trong các vụ án gây rối trật tự công cộng chủ yếu là dao tự chế, đao kiếm hoặc các loại hung khí được hoán cải với khả năng sát thương đặc biệt nguy hiểm.

Đáng lo ngại, đối tượng vi phạm phần lớn là thanh thiếu niên thiếu sự quản lý, giáo dục thường xuyên từ gia đình; tâm lý bốc đồng, thích thể hiện bản thân, dễ bị kích động bởi các nội dung độc hại, các hình ảnh “giang hồ mạng” trên không gian mạng. Khi bước vào kỳ nghỉ hè, việc thiếu sự quản lý từ nhà trường cùng với thời gian rảnh kéo dài càng khiến nguy cơ tụ tập, vi phạm pháp luật gia tăng.

Các loại hung khí nguy hiểm này thường được chế tạo hết sức đơn giản nhưng lại có khả năng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Đối tượng thường sử dụng các đoạn ống tuýp sắt dài từ 1 đến 2 mét rồi hàn gắn với dao nhọn, dao bầu hoặc lưỡi kim loại sắc bén để tạo thành hung khí tự chế, thường gọi là “phóng lợn”. Ngoài việc tự chế tạo thủ công, nhiều đối tượng còn lén lút đặt mua đao kiếm, vũ khí thô sơ thông qua các nền tảng thương mại điện tử hoặc hội nhóm trên mạng xã hội.

Hình ảnh một số tang vật là hung khí nguy hiểm trong quá trình giám định

Dưới góc độ chuyên môn kỹ thuật hình sự, các loại hung khí này không còn đơn thuần là công cụ sinh hoạt mà đã trở thành phương tiện có khả năng tước đoạt tính mạng con người trong thời gian rất ngắn.

Việc gắn lưỡi dao sắc bén vào các đoạn tuýp sắt dài đã làm thay đổi hoàn toàn tính chất vật lý của công cụ. Chiều dài lớn của cán cầm tạo ra nguyên lý đòn bẩy, kết hợp với trọng lượng của kim loại khiến lực đâm, chém tăng lên rất mạnh. Chỉ với một cú vung tay ở cự ly trung bình cũng có thể gây ra các vết thương sâu, phá hủy nội tạng, đứt gân cơ, mất máu cấp và dẫn tới tử vong.

Nhiều vụ việc cho thấy, khi trong tay có sẵn hung khí nguy hiểm, những mâu thuẫn rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày rất dễ bị đẩy lên thành hành vi phạm tội nghiêm trọng. Không ít nhóm thanh thiếu niên mang theo hung khí để “thị uy”, tụ tập chạy xe thành đoàn trên đường phố, gây mất an ninh trật tự, tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vụ án đặc biệt nghiêm trọng.

Trước thực trạng trên, để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hung khí tự chế, đặc biệt trong dịp nghỉ hè năm 2026, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, gia đình cần phát huy vai trò là “lá chắn” đầu tiên trong quản lý, giáo dục con em mình. Các bậc phụ huynh cần quan tâm sát sao đến các mối quan hệ bạn bè, biểu hiện tâm lý, thời gian sinh hoạt và việc sử dụng mạng xã hội của con em; kịp thời phát hiện các biểu hiện lệch chuẩn, tụ tập phức tạp hoặc có dấu hiệu tàng trữ hung khí nguy hiểm. Đặc biệt cần chú ý kiểm soát các bưu phẩm, hàng hóa được đặt mua qua mạng chuyển phát về nhà.

Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng cần tăng cường tuyên truyền phổ biến về quy định của pháp luật về Vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Đồng thời chủ động rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các hội nhóm trên không gian mạng có dấu hiệu mua bán, trao đổi, hướng dẫn chế tạo hung khí tự chế, kích động bạo lực hoặc tụ tập gây rối trật tự công cộng.

Công an các địa phương cần đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm; kịp thời phát hiện, thu giữ hung khí nguy hiểm; quản lý chặt chẽ các đối tượng có biểu hiện vi phạm, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi tàng trữ, sử dụng hung khí gây mất an ninh trật tự nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa chung.

Cùng với đó, công tác giám định kỹ thuật hình sự tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc xác định chính xác tính năng, tác dụng và mức độ nguy hiểm của tang vật, phục vụ hiệu quả hoạt động điều tra, xử lý đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật; đồng thời góp phần tham mưu các giải pháp phòng ngừa sát với tình hình thực tế tại địa phương.

Mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội cần nâng cao nhận thức, chủ động quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, không để những phút bốc đồng tuổi trẻ bị đẩy thành những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng chỉ vì sự xuất hiện của các loại hung khí nguy hiểm. Khi một “phóng lợn” được mang ra đường, đó không còn là vật dụng tự chế đơn thuần, mà có thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với tính mạng con người và sự bình yên của xã hội.

Đỗ Ngân Sơn