Theo quy định mới, tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định phải đáp ứng các điều kiện nhất định và được cấp giấy phép theo quy định. Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý nhằm tránh hoạt động kinh doanh khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
Những sản phẩm, dịch vụ nào thuộc diện kinh doanh có điều kiện?
Nghị định số 332/2026/NĐ-CP xác định các nhóm sản phẩm an ninh mạng thuộc diện kinh doanh có điều kiện, tập trung vào những sản phẩm phục vụ kiểm tra, đánh giá, giám sát, phòng ngừa và chống tấn công, xâm nhập hệ thống thông tin.
Trong đó, đáng chú ý là các sản phẩm có khả năng rà quét, phân tích hệ thống để phát hiện lỗ hổng, đánh giá nguy cơ; sản phẩm giám sát lưu lượng, dữ liệu và nhật ký hệ thống nhằm phát hiện dấu hiệu bất thường; các giải pháp ngăn chặn tấn công, xâm nhập vào hệ thống thông tin. Bên cạnh đó còn có một số sản phẩm có tính chất đặc thù, liên quan đến thu thập thông tin, chế áp thông tin mạng, pháp y số, điều tra số, chế áp hệ thống mạng và che giấu địa chỉ IP.
Đối với dịch vụ, phạm vi điều chỉnh cũng tương đối rộng, bao gồm kiểm tra, đánh giá và tư vấn an ninh mạng; giám sát an ninh mạng; bảo mật thông tin không sử dụng mật mã dân sự; ứng cứu sự cố; khôi phục dữ liệu; phòng ngừa, chống tấn công mạng và một số dịch vụ hỗ trợ khác như huấn luyện, diễn tập, kết nối chuyên gia hoặc tiếp nhận báo cáo, săn tìm lỗ hổng bảo mật.
Việc xác định đúng sản phẩm, dịch vụ mình cung cấp có thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định hay không là yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường hoặc cung cấp dịch vụ.
Doanh nghiệp phải đáp ứng những điều kiện gì?
Theo Điều 6 Nghị định số 332/2026/NĐ-CP, điều kiện kinh doanh trước hết được đặt ra đối với tư cách pháp lý, nhân sự và năng lực kỹ thuật của tổ chức, doanh nghiệp.
Doanh nghiệp phải được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam và không vi phạm các quy định về kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng. Đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, thời hạn đầu tư tại Việt Nam phải còn trên 5 năm kể từ ngày được cấp giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
Cùng với đó, người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc người được ủy quyền phải đáp ứng các yêu cầu về nhân thân, không thuộc những trường hợp bị pháp luật hạn chế hoặc cấm thực hiện hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cũng phải có nhân sự chịu trách nhiệm kỹ thuật phù hợp với loại hình sản phẩm, dịch vụ; người này phải có trình độ đại học trở lên hoặc chứng chỉ chuyên ngành phù hợp. Đồng thời, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị và công nghệ phải đáp ứng yêu cầu đối với hoạt động kinh doanh đã đăng ký.
Đối với hoạt động sản xuất, mua bán, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng, doanh nghiệp còn phải đáp ứng thêm những yêu cầu cụ thể về chủng loại, quy mô, phương án kinh doanh, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện bảo quản, kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Đặc biệt, một số sản phẩm có tính chất đặc thù liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia chỉ được sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc xuất nhập khẩu bởi những tổ chức, doanh nghiệp đáp ứng điều kiện theo quy định của Nghị định và có mối liên hệ về nhiệm vụ, đặt hàng hoặc hợp đồng với cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng. Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu các sản phẩm này phải xác định rõ mục đích, đối tượng sử dụng và bảo đảm không gây phương hại đến an ninh quốc gia.
Xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng cần lưu ý gì?
Đối với các sản phẩm thuộc danh mục phải có giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu, tổ chức, doanh nghiệp phải được Bộ Công an cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng. Giấy phép được cấp theo từng lô xuất khẩu, nhập khẩu và có thời hạn 2 năm. Doanh nghiệp đề nghị cấp phép phải có Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng còn hiệu lực.
Ngoài yêu cầu về giấy phép, sản phẩm nhập khẩu phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng; đồng thời mục đích và đối tượng sử dụng phải được xác định cụ thể, không gây phương hại đến an ninh quốc gia.
Hồ sơ đề nghị cấp phép gồm văn bản đề nghị theo mẫu quy định, tài liệu chứng nhận sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn và tài liệu chứng minh mục đích, đối tượng sử dụng. Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, Bộ Công an xem xét, cấp giấy phép trong thời hạn 5 ngày làm việc; trường hợp không cấp phép phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Chủ động rà soát để tránh vi phạm
Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 332/2026/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý cụ thể cho hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp trong việc tuân thủ các quy định về điều kiện kinh doanh, nhân sự, kỹ thuật, chất lượng sản phẩm và xuất nhập khẩu.
Do đó, các tổ chức, doanh nghiệp đang hoạt động hoặc có dự định kinh doanh trong lĩnh vực này cần chủ động rà soát ngành nghề, sản phẩm, dịch vụ đang cung cấp; đối chiếu với các nhóm sản phẩm, dịch vụ được quy định tại Nghị định; kiểm tra điều kiện về giấy phép, nhân sự, cơ sở vật chất và phương án kinh doanh, nhất là đối với các sản phẩm có tính chất đặc thù.
Việc chủ động tìm hiểu, thực hiện đúng quy định ngay từ khi bắt đầu hoạt động không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ vi phạm pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an ninh mạng minh bạch, an toàn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, khách hàng, đồng thời góp phần bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.