Tuyên truyền bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng ngừa vi phạm pháp luật và lừa đảo trực tuyến tại Đại học Thái Bình và Đại học Y dược Thái Bình

Một số hình ảnh tuyên truyền tại Đại học Thái Bình

Thông qua công tác nắm tình hình, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, lực lượng Công an nhận thấy tình trạng một bộ phận thanh thiếu niên, trong đó có học sinh, sinh viên, vi phạm pháp luật có chiều hướng diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, không gian mạng đang trở thành môi trường mà các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời cũng là nơi một bộ phận giới trẻ dễ bị lôi kéo, dụ dỗ, tác động hoặc vô tình trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, xâm phạm dữ liệu cá nhân và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Đối với sinh viên năm nhất, việc chuyển từ môi trường phổ thông sang môi trường đại học cũng đồng nghĩa với việc các em có sự chủ động và độc lập cao hơn trong học tập, sinh hoạt, giao tiếp xã hội và sử dụng các dịch vụ trên không gian mạng. Tuy nhiên, không phải sinh viên nào cũng được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng để nhận diện và phòng tránh các nguy cơ mất an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến cũng như những hành vi có thể dẫn đến vi phạm pháp luật. Xuất phát từ thực tiễn trên, ngay từ đầu năm học mới 2026–2027, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng không gian mạng an toàn cho sinh viên được xác định là một trong những nội dung cần thiết, nhằm giúp các bạn trẻ “biết để phòng, hiểu để tránh, chủ động để tự bảo vệ mình và bảo vệ cộng đồng”.

1. Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dữ liệu cá nhân là “chìa khóa” để các đối tượng thực hiện lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật

Tại các buổi tuyên truyền, sinh viên được giới thiệu những thông tin được xem là dữ liệu cá nhân và các loại thông tin thường xuyên được chia sẻ trên môi trường mạng như họ tên, ngày tháng năm sinh, số điện thoại, địa chỉ, thông tin tài khoản, hình ảnh, thông tin học tập, thông tin về thiết bị, tài khoản mạng xã hội và nhiều thông tin khác. Một trong những vấn đề được nhấn mạnh là dữ liệu cá nhân không chỉ đơn thuần là số căn cước công dân hay số điện thoại. Khi nhiều thông tin cá nhân được thu thập và kết hợp với nhau, các đối tượng có thể sử dụng để tạo dựng một kịch bản lừa đảo rất cụ thể, khiến nạn nhân tin rằng người gọi là cán bộ nhà trường, cơ quan Công an, ngân hàng, người thân hoặc một đơn vị mà mình đang giao dịch.

Báo cáo viên tuyên truyền tại trường Đại học Y dược Thái Bình

2. Nhận diện những phương thức lừa đảo trực tuyến phổ biến

Bên cạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân, sinh viên được cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến đang có xu hướng ngày càng tinh vi, trong đó đáng chú ý là các thủ đoạn lợi dụng thông tin cá nhân để tạo lòng tin với nạn nhân.

Báo cáo viên giới thiệu về Sổ tay An ninh mạng – Phòng, chống lừa đảo trực tuyến

Các đối tượng có thể giả danh cán bộ nhà trường thông báo về học phí, học bổng, hồ sơ sinh viên; giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án để đe dọa liên quan đến vụ án; giả danh ngân hàng thông báo tài khoản có vấn đề; tuyển dụng việc làm trực tuyến với mức thu nhập hấp dẫn; mời tham gia các chương trình “làm nhiệm vụ”, “chốt đơn nhận hoa hồng”; gửi đường link giả mạo để chiếm đoạt tài khoản hoặc thông tin đăng nhập.

Đáng chú ý, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang được các đối tượng lợi dụng để tạo hình ảnh, giọng nói, video giả mạo người thân, bạn bè hoặc người có chức vụ, từ đó gia tăng mức độ thuyết phục của các kịch bản lừa đảo.

Phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng CNC khuyến cáo:

+ Không tin ngay – Không bấm link lạ – Không cung cấp OTP/mật khẩu – Không chuyển tiền khi chưa xác minh.

+ Khi nhận được yêu cầu bất thường liên quan đến tiền bạc, tài khoản hoặc thông tin cá nhân, sinh viên cần chủ động liên hệ với nhà trường, ngân hàng, người thân hoặc cơ quan chức năng thông qua kênh chính thức, tuyệt đối không sử dụng số điện thoại, đường link hoặc tài khoản do đối tượng cung cấp để xác minh.

3. Một nội dung quan trọng của chương trình là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật khi sử dụng mạng xã hội.

Sinh viên được lưu ý không đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng; không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; không đăng tải, phát tán hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác một cách tùy tiện; không tham gia các hoạt động mua bán dữ liệu, tài khoản, thông tin cá nhân; không tiếp tay cho các hành vi lừa đảo, quảng bá hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Tại buổi tuyên truyền, báo cáo viên giới thiệu đến các sinh viên về Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

Báo cáo viên giới thiệu về Nghị định 174/2026/NĐ-CP

Thông qua chương trình tuyên truyền, sinh viên được khuyến nghị ghi nhớ “4 không”:

Một là, không cung cấp thông tin cá nhân tùy tiện. Chỉ cung cấp thông tin khi xác định rõ ai là người thu thập, thu thập để làm gì và thông tin được sử dụng như thế nào.

Hai là, không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, mã xác thực. Không có lý do chính đáng nào để cung cấp mã OTP hoặc mật khẩu cho người khác thông qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội.

Ba là, không truy cập các đường link, tệp tin không rõ nguồn gốc. Đặc biệt cảnh giác với những đường link yêu cầu đăng nhập tài khoản, cung cấp thông tin ngân hàng hoặc cài đặt ứng dụng.

Bốn là, không chuyển tiền khi chưa xác minh. Khi có yêu cầu chuyển tiền bất thường, cần dừng lại, kiểm tra và xác minh bằng một kênh độc lập.