Trong quá trình phát triển, đất nước ta đạt được nhiều thành tựu ấn tượng về kinh tế - văn hóa - xã hội. Bên cạnh đó, không gian mạng và đời sống thực cũng đang xuất hiện không ít biểu hiện lệch lạc, lệch chuẩn: từ ngôn ngữ tục tĩu, bất chấp đạo đức, xúc phạm nhân phẩm; từ cổ súy lối sống thực dụng, vô cảm, đến lan truyền thông tin sai sự thật, bóp méo lịch sử. Đây là cơ hội để các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, kích động chia rẽ nội bộ, gây hoang mang dư luận. Bảo vệ nền tảng tư tưởng, nhận diện, đấu tranh các biểu hiện lệch lạc, “lệch chuẩn" trong xã hội và trên không gian mạng là điều cấp thiết hiện nay, không chỉ là bảo vệ sự tồn tại và phát triển của Đảng, mà còn là bảo vệ sự ổn định của xã hội, bảo vệ lợi ích của nhân dân; là cơ sở để xây dựng sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và nhân dân, tạo ra sức mạnh tổng hợp để vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Khi đã có một nền tảng tư tưởng vững mạnh, mới có thể tập trung vào mục tiêu phát triển đất nước, nâng cao đời sống nhân dân.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số sâu rộng, không gian mạng là nơi mà mọi người sử dụng có thể tìm kiếm, theo dõi và tham gia vào các hoạt động như đăng bài viết, bình luận, chia sẻ và lưu trữ thông tin với nhiều hình thức, nên thông tin trên không gian mạng giúp con người ở mọi nơi trên thế giới kết nối, trò chuyện, trao đổi, không bị giới hạn bởi không gian, thời gian. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích và tiện ích, không gian mạng đã và đang gây ra những tác động tiêu cực đến cộng đồng; là “mảnh đất” màu mỡ của nhiều thông tin sai lệch, xấu độc các đối tượng phản động, cơ hội chính trị trong và ngoài nước lợi dụng vấn đề này không ngừng chống phá, lợi dụng tính ẩn danh và khả năng lan truyền nhanh của các phương tiện truyền thông xã hội để xuyên tạc lịch sử, truyền bá những tư tưởng thù hận, phân biệt đối xử, thậm chí kích động bạo lực, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xuyên tạc, bóp méo chủ trương đường lối, chính sách của Đảng, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta; phủ nhận thành quả cách mạng và vai trò lãnh đạo của Đảng.
Điều đáng nói, không ít những nội dung chống phá, phản động lại được “khuyếch đại”, “cổ súy” lan tỏa, cổ vũ, tung hô cho lối sống thực dụng, bởi những hành động chia sẻ, bình luận lệch chuẩn; thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin của người tiếp nhận cũng góp phần khiến các nội dung sai lệch, thiếu cơ sở lan truyền rộng rãi; không ít người vô tình trở thành “người tiếp tay” cho thông tin xấu, độc. Ngoài ra, công tác kiểm duyệt, giám sát của một số nền tảng mạng xã hội vẫn còn lỏng lẻo, chưa thật sự chặt chẽ, khiến các nội dung độc hại, xuyên tạc dễ dàng phát tán, gây ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận xã hội.
Bên cạnh đó, trên các trang mạng còn xuất hiện tượng cổ súy cho lối sống thực dụng, “câu view”, “câu like” tập trung vào trào lưu phô trương sự giàu có, khoe của, khoe thân trên mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ chạy theo hào nhoáng, coi trọng vẻ bề ngoài hơn giá trị nội tâm. Các clip “sốc”, “giật gân”, thậm chí vi phạm pháp luật, đạo đức được sản xuất hàng loạt để thu hút tương tác, bất chấp hậu quả đối với người xem và xã hội nhằm thu lại lợi nhuận. Ngoài ra, cũng xuất hiện những clip phân biệt đối xử, kích động thù hận, kêu gọi bạo lực, bôi nhọ danh dự cá nhân, tập thể. Những biểu hiện lệch lạc, "lệch chuẩn" không chỉ gây ra những hậu quả nghiêm trọng về nhận thức xã hội mà còn ảnh hưởng đến các chuẩn mực đạo đức, lối sống, pháp luật hoặc những giá trị văn hóa, chính trị mà xã hội và cộng đồng đã xây dựng.
Ngoài ra, việc lợi dụng mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch, chống phá nhà nước gây mất đoàn kết dân tộc, gây nhiều bất ổn trong xã hội. Mặt khác, những quan điểm sai lệch về văn hóa, đạo đức có thể làm phai mờ giá trị truyền thống, tác động tiêu cực đến sự phát triển của thế hệ trẻ, xói mòn giá trị văn hóa, đạo đức dân tộc, mà còn đe dọa sự phát triển bền vững của cộng đồng. Mục tiêu của những đối tượng nhằm nhiễu loạn thông tin, gieo rắc tâm lý hoài nghi, mất niềm tin vào chế độ để xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, thay đổi mục tiêu và đường lối phát triển đất nước, phủ định định hướng XHCN nước ta.
Trước sự chống phá của các thế lực thù địch, đặc biệt là trong bối cảnh bùng nổ thông tin, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành nhiệm vụ quan trọng; các biểu hiện, hành động lệch lạc, lệch chuẩn (biểu hiện lệch chuẩn) trên không gian mạng cần phải nhìn nhận, xác định là nhiệm vụ quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh quốc gia, an ninh chính trị nội bộ, an ninh tư tưởng - văn hóa.
Để xây dựng một môi trường mạng lành mạnh trước hết mỗi công dân cần chủ động nhận diện, phòng tránh và ngăn chặn những biểu hiện lệch lạc trong quá trình sử dụng mạng xã hội; cần nâng cao ý thức và trách nhiệm cá nhân, chỉ đăng tải, chia sẻ những thông tin đúng sự thật, có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với pháp luật, thuần phong mỹ tục và các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Đồng thời, phải biết kiểm chứng nội dung trước khi chia sẻ hoặc bình luận, tránh lan truyền những thông tin mang tính kích động, xuyên tạc, bịa đặt, xúc phạm tổ chức hay cá nhân. Mỗi người nên tiếp cận các nguồn thông tin chính thống, chủ động theo dõi, chia sẻ bài viết từ các trang mạng của cơ quan Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các Bộ, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng Công an để lan tỏa thông tin tích cực, góp phần định hướng dư luận đúng đắn./.