Thời gian gần đây, “đi chùa online” từ một phương thức giải tỏa căng thẳng, tìm kiếm sự bình an của giới trẻ đã nhanh chóng bị nhiều đối tượng xấu lợi dụng, biến tướng thành công cụ trục lợi. Sự xuất hiện của các phiên livestream “buôn thần bán thánh”, cờ bạc trá hình và lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đang trở thành một vấn nạn nhức nhối trên không gian mạng.
.jpg)
Hình ảnh minh họa “Đi chùa online”
Từ nhu cầu tịnh tâm đến mảng tối của việc thương mại hóa tín ngưỡng
Bắt nguồn từ sự phát triển của công nghệ và nhu cầu tìm kiếm điểm tựa tinh thần trong nhịp sống bận rộn, các ứng dụng, nền tảng “đi chùa online” thu hút hàng chục nghìn lượt truy cập mỗi ngày. Người dùng có thể tụng kinh, gõ mõ, thắp hương hay ngồi thiền thông qua màn hình điện thoại. Về bản chất, đây là một hình thức tiếp cận tín ngưỡng linh hoạt, giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí và tìm thấy sự an yên.
Tuy nhiên, lợi dụng tâm lý sùng bái và niềm tin tôn giáo của người dân, nhiều nền tảng và cá nhân đã cố tình làm méo mó trào lưu này. Phân tích dưới góc độ an ninh mạng, các đối tượng đang thực hiện những hành vi thao túng tâm lý và trục lợi hết sức tinh vi:
- Thương mại hóa các nghi lễ tôn giáo: Các đối tượng tổ chức livestream và yêu cầu người xem phải “tặng quà ảo” (có thể mua bằng tiền thật) để đổi lấy các nghi thức như thắp hương, quỳ lạy, gõ mõ. Đáng chú ý, chúng gắn việc nạp tiền, tặng quà với những lời hứa hẹn vô căn cứ về phước báu, công đức, tài lộc hay khả năng “giải hạn”. Đây là hành vi đánh tráo khái niệm, biến tín ngưỡng thành một cuộc giao dịch mua bán tâm linh.
- Thao túng tâm lý bằng bói toán, mê tín dị đoan: Nhiều hội nhóm lập ra các phòng tụng kinh nhưng thực chất là để bói toán, xem chỉ tay, xin xăm online. Chúng đưa ra những phán xét tiêu cực về vận mệnh, đánh vào nỗi sợ hãi, lo âu của người xem, từ đó dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền để “làm lễ giải hạn” online.
- Cờ bạc trá hình núp bóng “nhận lộc”: Một số nền tảng tích hợp các trò chơi may rủi, vòng quay trúng thưởng, bốc thăm nhận lộc. Để tham gia, người dùng phải nạp tiền thật mua lượt quay với hy vọng nhận lại giá trị vật chất lớn hơn. Đây là những mánh khóe cờ bạc được ngụy trang dưới vỏ bọc tâm linh, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người tham gia.
- Xâm phạm sự tôn nghiêm của tôn giáo: Một bộ phận người tham gia sử dụng các tên tài khoản phản cảm, dung tục (như “Thích tạo nghiệp”, “Thích thịt chó”...) khi truy cập vào các không gian thờ tự ảo. Hành vi này không chỉ thể hiện sự lệch chuẩn về văn hóa, đạo đức mà còn xúc phạm nghiêm trọng đến hình ảnh Đức Phật và tình cảm tín ngưỡng của cộng đồng.
Biến tướng của hoạt động “Chùa online” có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Phòng An ninh mạng - Công an tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh, Nhà nước luôn tôn trọng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của công dân. Tuy nhiên, ranh giới giữa tự do tín ngưỡng và vi phạm pháp luật trên không gian mạng là rất mong manh. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, các đối tượng trục lợi từ trào lưu “đi chùa online” sẽ phải đối mặt với các chế tài xử lý của pháp luật:
Xử phạt vi phạm hành chính:
- Đối với hành vi vi phạm trên không gian mạng, mạng xã hội: Hành vi lợi dụng mạng xã hội cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, trái thuần phong mỹ tục sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức (đối với cá nhân mức phạt bằng 1/2) theo quy định tại Điểm b, Khoản 1, Điều 101 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, đồng thời buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm.
- Đối với hành vi tổ chức, truyền bá mê tín dị đoan để trục lợi: Những chiêu trò mượn danh “đi chùa online” để xem bói, gọi hồn, giải hạn nhằm thu tiền sẽ bị xử phạt theo Nghị định số 87/2026/NĐ-CP, trong đó hành vi tổ chức hoạt động mê tín dị đoan bị phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức (đối với cá nhân mức phạt bằng 1/2) theo Điểm b, Khoản 8, Điều 20; nếu lợi dụng di sản văn hóa để truyền bá mê tín thì mức phạt tăng lên từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với tổ chức (đối với cá nhân mức phạt bằng 1/2) theo Điểm i, Khoản 2, Điều 26, đồng thời bắt buộc nộp lại toàn bộ số tiền đã trục lợi.
Truy cứu trách nhiệm hình sự: Nếu các hành vi biến tướng có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cơ quan chức năng sẽ khởi tố hình sự với các tội danh tương ứng:
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự): Nếu đối tượng dùng thủ đoạn gian dối như hứa hẹn giải hạn, ban lộc ảo... để nạn nhân tin tưởng và chuyển tiền, tặng quà (quy đổi ra tiền) nhằm mục đích chiếm đoạt, có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù lên đến chung thân tùy thuộc vào số tiền chiếm đoạt.
- Tội hành nghề mê tín, dị đoan (Điều 320 Bộ luật Hình sự): Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 10 năm.
- Tội đánh bạc (Điều 321) và Tội tổ chức đánh bạc (Điều 322 Bộ luật Hình sự): Nếu các ứng dụng, livestream tổ chức các trò chơi “vòng quay may mắn”, “rút thăm trúng lộc” có nạp tiền và đổi thưởng bằng tiền thật hoặc hiện vật có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên, người tổ chức và người tham gia hoàn toàn có thể bị khởi tố về tội đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc với khung hình phạt cao nhất lên tới 10 năm tù.
- Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Điều 331 Bộ luật Hình sự): Hành vi lập tài khoản dung tục, bôi nhọ, xúc phạm nghiêm trọng đến các tổ chức tôn giáo, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự và an toàn xã hội có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.
Nâng cao sức đề kháng trước các cạm bẫy tâm linh mạng
.png)
Để thanh lọc không gian mạng và bảo vệ tài sản, tinh thần của Nhân dân, Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “4 KHÔNG” sau:
KHÔNG TIN THEO: Tuyệt đối không tin vào các lời hứa tâm linh, nhận “lộc”, “may mắn” ảo từ các tài khoản không rõ danh tính trên livestream. Tín ngưỡng chân chính xuất phát từ tâm, không thể mua bán hay trao đổi bằng vật chất.
KHÔNG CHUYỂN TIỀN: Không chuyển tiền, nạp thẻ, mua quà tặng ảo, quyên góp tiền, chuyển khoản ngân hàng dưới mọi hình thức “tích công đức” online tự phát cho các cá nhân, tổ chức không rõ nguồn gốc.
KHÔNG CHIA SẺ: Không chia sẻ, bình luận, tương tác vào các bài viết, buổi livestream có dấu hiệu biến tướng, bói toán, gây hiểu lầm hoặc tiếp tay lan truyền các hoạt động trục lợi.
KHÔNG THAM GIA: Tẩy chay và không tham gia các trò chơi may rủi, nhận thưởng, rút thăm trúng lộc có yếu tố nạp tiền hoặc chuyển đổi giá trị vật chất trên các ứng dụng tâm linh ảo.
Nâng cao cảnh giác - bảo vệ bản thân trên không gian mạng!
Khi phát hiện các cá nhân, tổ chức có dấu hiệu lừa đảo, trục lợi, cờ bạc núp bóng “đi chùa online”, người dân cần nhanh chóng thu thập bằng chứng (chụp ảnh màn hình, quay video) và liên hệ ngay Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Hưng Yên hoặc cơ quan Công an gần nhất để trình báo và được hỗ trợ kịp thời.