Các thế lực thù địch tiếp tục gia tăng hoạt động chống phá bằng chiến lược “diễn biến hòa bình” với nhiều thủ đoạn tinh vi, trong đó lĩnh vực tư tưởng, văn hóa được xác định là mũi nhọn tấn công. Đáng chú ý, học sinh, sinh viên - lực lượng trẻ, năng động, nhạy bén nhưng cũng còn hạn chế về trải nghiệm - đang trở thành đối tượng trọng điểm mà các thế lực này hướng đến.
“Diễn biến hòa bình” không phải là khái niệm mới, mà là một chiến lược lâu dài nhằm làm suy yếu từ bên trong, tiến tới xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa. Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XI năm 2012, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ: “Diễn biến hòa bình là một chiến lược nằm trong hệ thống chiến lược phản cách mạng của chủ nghĩa đế quốc, là “thủ đoạn hòa bình để giành thắng lợi”. Nhiều chuyên gia và chính khách phương Tây còn gọi đây là phương pháp “chuyển hóa hòa bình”, “biến đổi hòa bình”, “cách mạng hòa bình” và gần đây là “cách mạng nhung”, “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố”... Trong chiến lược này, hoạt động tư tưởng, văn hóa được coi là “mũi đột phá”, là “cây cầu dẫn vào trận địa”, là lĩnh vực hàng đầu làm tan rã niềm tin, gây hỗn loạn về lý luận và tư tưởng, tạo ra khoảng trống để dần dần đưa vào hệ tư tưởng tư sản, rồi cuối cùng xóa bỏ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa”.
Nếu như trước đây các hoạt động chống phá chủ yếu thông qua các phương tiện truyền thống, thì hiện nay, với sự phát triển bùng nổ của internet và mạng xã hội, phương thức đã thay đổi căn bản. Các đối tượng chống phá triệt để lợi dụng các nền tảng số để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc, với tốc độ nhanh và phạm vi ảnh hưởng rộng, khó kiểm soát.
Đặc biệt, chúng thường ngụy trang dưới dạng các bài viết “phản biện xã hội”, “góc nhìn cá nhân”, video giải trí hoặc các nội dung mang tính giật gân để thu hút sự chú ý của giới trẻ, từ đó từng bước cài cắm những quan điểm sai trái.
Một trong những đối tượng chủ yếu mà diễn biến hòa bình nhắm đến là học sinh, sinh viên vì đây lực lượng đông đảo, đại diện cho thế hệ tương lai của đất nước. Lứa tuổi thanh, thiếu niên là giai đoạn con người đang hình thành và hoàn thiện thế giới quan, nhân sinh quan, dễ tiếp thu cái mới nhưng cũng dễ bị tác động nếu thiếu định hướng đúng đắn. Phần lớn học sinh, sinh viên được tiếp cận internet từ rất sớm. Việc sử dụng mạng xã hội trở thành thói quen hàng ngày, nhưng kỹ năng chọn lọc và kiểm chứng thông tin còn hạn chế. Đây chính là “kẽ hở” để các thế lực thù địch lợi dụng. Bên cạnh đó, một bộ phận học sinh, sinh viên chưa có kinh nghiệm sống; ít quan tâm đến các vấn đề chính trị - xã hội, thiếu kĩ năng nhận diện và phân biệt các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, dẫn đến dễ dao động trước các thông tin trái chiều nên dễ bị các đối tượng xấu thuyết phục và lợi dụng.
Thực tế thời gian qua cho thấy, các thế lực thù địch đã triển khai nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm tác động đến tư tưởng của học sinh, sinh viên, như:
Một là, chúng xuyên tạc, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Chúng thường lấy sự sụp đổ của Liên Xô và các nước Đông Âu làm dẫn chứng, từ đó gieo rắc tâm lý hoài nghi, làm lung lay niềm tin của giới trẻ.
Hai là, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đưa ra những luận điệu sai trái như cho rằng con đường phát triển hiện nay là “không phù hợp”, “đi ngược quy luật”.
Ba là, lợi dụng những hạn chế, sai phạm cá biệt trong xã hội để “bôi nhọ”, “hạ bệ” uy tín của Đảng, Nhà nước và đội ngũ cán bộ lãnh đạo, từ đó kích động tâm lý bất mãn.
Bốn là, cổ xúy lối sống thực dụng, đề cao chủ nghĩa cá nhân cực đoan, tuyên truyền lối sống hưởng thụ, xa rời các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Đặc biệt, trong thời điểm diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng như cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, đã xuất hiện tình trạng một số học sinh, sinh viên bị kích động tham gia chia sẻ, bình luận các thông tin sai trái trên mạng xã hội. Đây là minh chứng rõ ràng cho mức độ nguy hiểm và tính chất phức tạp của chiến lược “diễn biến hòa bình” hiện nay.
Một số bài viết, bình luận của các tài khoản ẩn danh hoặc có địa chỉ IP ở nước ngoài trên MXH mới Thread – nơi có nhiều thanh niên tham gia thu hút được nhiều sự quan tâm của người dùng MXH
Để phòng chống “diễn biến hoà bình” hiệu quả, thời gian tới, cần tập trung vào các nội dung sau:
Thứ nhất, cần tiếp tục tăng cường giáo dục lý luận chính trị cho học sinh, sinh viên. Các môn học như Triết học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sử Đảng… cần được giảng dạy theo hướng đổi mới, gắn lý luận với thực tiễn, giúp người học hiểu đúng, hiểu sâu và có khả năng vận dụng. Đối với học sinh phổ thông, cần lồng ghép giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong các môn học và hoạt động ngoại khóa. Việc tổ chức các cuộc thi tìm hiểu lịch sử, pháp luật, các hoạt động trải nghiệm thực tế sẽ giúp các em hình thành nhận thức đúng đắn từ sớm. Đồng thời, cần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các mô hình học tập hiện đại như “lớp học đảo ngược”, học tập trực tuyến kết hợp trực tiếp.
Thứ hai, cần phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường học. Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, tận dụng hiệu quả các nền tảng số để truyền tải thông tin tích cực, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Đồng thời, chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, kịp thời định hướng dư luận, không để bị động, bất ngờ.
Thứ ba, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh là yếu tố góp phần quan trọng trong việc “miễn dịch” trước các tác động tiêu cực. Các nhà trường cần quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh, sinh viên. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, tình nguyện, khởi nghiệp… nhằm tạo sân chơi bổ ích, giúp học sinh, sinh viên phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất và tinh thần.
Thứ tư, phát huy vai trò chủ thể của người học. Đây là một nội dung quan trọng hơn hết, qua đó, mỗi học sinh, sinh viên cần tự ý thức trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc chủ động học tập, rèn luyện, nâng cao nhận thức chính trị, kỹ năng phân tích, chọn lọc thông tin là yếu tố then chốt. Trong môi trường mạng xã hội, cần tỉnh táo trước các thông tin chưa được kiểm chứng, không chia sẻ, lan truyền các nội dung sai trái. Đồng thời, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng lối sống lành mạnh, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.
Đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong học sinh, sinh viên là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Xây dựng một thế hệ trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu tri thức, có đạo đức và khát vọng cống hiến chính là nền tảng vững chắc để bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và đưa đất nước phát triển bền vững trong thời kỳ mới./.
Công an xã Hưng Hà