Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, là đợt sinh hoạt dân chủ sâu rộng, thể hiện trực tiếp quyền làm chủ của Nhân dân trong việc lựa chọn những người đủ phẩm chất, năng lực, uy tín đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình. Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang nỗ lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045, cuộc bầu cử không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn có giá trị chiến lược lâu dài đối với việc củng cố bộ máy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Tuy nhiên, lợi dụng sự kiện chính trị quan trọng này, một số phần tử cơ hội, chống đối đã tung ra nhiều luận điệu sai trái liên quan đến vấn đề “tự ứng cử”, nhằm gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin của cử tri. Việc nhận diện rõ và kiên quyết đấu tranh phản bác các luận điệu đó là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

Một số luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch trên mạng xã hội

Thứ nhất là, cần khẳng định một cách rõ ràng rằng quyền bầu cử và ứng cử, trong đó có quyền tự ứng cử, là quyền hiến định của công dân Việt Nam, được ghi nhận xuyên suốt trong các bản Hiến pháp từ năm 1946 đến nay và được cụ thể hóa bằng hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ. Theo quy định hiện hành, công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân nếu đáp ứng các tiêu chuẩn luật định. Pháp luật không hề phân biệt ứng cử do cơ quan, tổ chức giới thiệu hay tự ứng cử; mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền nộp hồ sơ theo trình tự, thủ tục quy định. Thực tiễn các nhiệm kỳ trước cho thấy đã có những trường hợp tự ứng cử được cử tri nơi cư trú, nơi công tác tín nhiệm, vượt qua các vòng hiệp thương và trúng cử vào cơ quan dân cử. Danh sách người tự ứng cử, kết quả lấy ý kiến cử tri, kết quả bầu cử đều được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, bảo đảm minh bạch. Vì vậy, luận điệu cho rằng “ở Việt Nam không có tự ứng cử” là sự xuyên tạc trắng trợn, phủ nhận thực tế pháp lý và thực tiễn sinh động của đời sống chính trị đất nước.

Thứ hai là, các đối tượng chống phá thường cố tình đánh đồng việc không trúng cử hoặc không được đưa vào danh sách chính thức với việc “bị ngăn cản quyền tự ứng cử”. Đây là cách lập luận ngụy biện, cố ý bỏ qua bản chất của quy trình bầu cử dân chủ ở nước ta. Quy trình hiệp thương, lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác là khâu quan trọng nhằm bảo đảm người ứng cử, dù do tổ chức giới thiệu hay tự ứng cử, đều phải được sự tín nhiệm của cộng đồng. Việc cử tri bày tỏ chính kiến, đánh giá về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực của người ứng cử chính là biểu hiện trực tiếp của dân chủ cơ sở. Nếu một cá nhân không đạt được sự tín nhiệm cần thiết, không đáp ứng tiêu chuẩn đại biểu theo luật định thì việc không được đưa vào danh sách chính thức là kết quả của quy trình dân chủ, chứ không phải sự “loại bỏ mang tính áp đặt” như một số luận điệu cố tình bóp méo. Dân chủ không đồng nghĩa với việc bất kỳ ai tự nhận đủ điều kiện đều đương nhiên trở thành ứng cử viên chính thức, mà phải đặt trong khuôn khổ pháp luật và sự đánh giá khách quan của cử tri.

Thứ ba là, cần cảnh giác với thủ đoạn lợi dụng chiêu bài “tự ứng cử” để phục vụ mưu đồ chính trị cá nhân hoặc chống phá. Trước mỗi kỳ bầu cử, trên không gian mạng lại xuất hiện những hội, nhóm kêu gọi “ủng hộ ứng cử viên độc lập”, tung hô một số cá nhân tự xưng là “nhà hoạt động xã hội”, “đại diện tiếng nói dân chủ”, kèm theo các thông điệp quy chụp rằng quy trình bầu cử ở Việt Nam “thiếu cạnh tranh”, “thiếu minh bạch”. Thực chất, không ít trường hợp trong số đó từng có hành vi vi phạm pháp luật, phát tán thông tin sai sự thật, hoặc thể hiện quan điểm cực đoan, đi ngược lại lợi ích quốc gia – dân tộc. Khi không đáp ứng tiêu chuẩn đại biểu theo quy định, họ quay sang cáo buộc quy trình hiệp thương là “hình thức”, “định sẵn kết quả”. Đây là chiêu trò không mới, nhằm tạo cớ để công kích, bôi nhọ chế độ, từng bước thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Thực tiễn bầu cử nhiều nhiệm kỳ qua cho thấy mọi âm mưu lợi dụng bầu cử để gây rối, phá hoại đều bị phát hiện, ngăn chặn kịp thời, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra an toàn, đúng pháp luật.

Thứ tư là, cần làm rõ rằng việc đặt ra tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là yêu cầu khách quan nhằm bảo đảm chất lượng hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước. Đại biểu không chỉ đại diện cho địa phương, ngành, giới mà còn tham gia quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia, của địa phương; do đó phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực thực tiễn và uy tín trong Nhân dân. Chỉ thị của Trung ương về lãnh đạo cuộc bầu cử đã nhấn mạnh yêu cầu không đưa vào danh sách ứng cử những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, thiếu trung thực, vi phạm pháp luật, thiếu uy tín. Việc sàng lọc này không phải là hạn chế dân chủ, mà là bảo đảm cho dân chủ được thực hiện thực chất, tránh để cơ quan dân cử trở thành nơi lợi dụng để phát ngôn, hành động đi ngược lợi ích chung. Ở nhiều quốc gia trên thế giới, ứng cử viên cũng phải đáp ứng những tiêu chuẩn chặt chẽ và trải qua quá trình thẩm tra, đánh giá nghiêm ngặt; vì vậy, việc Việt Nam thực hiện quy trình hiệp thương nhiều vòng, lấy ý kiến cử tri rộng rãi càng thể hiện tính công khai, minh bạch.

Trước các thông tin sai lệch, cán bộ, đảng viên và Nhân dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống, không chia sẻ, bình luận theo cảm tính. Không gian mạng là môi trường thuận lợi để lan truyền tin giả, tin bị cắt ghép, suy diễn; chỉ một phát ngôn thiếu kiểm chứng cũng có thể bị khai thác, thổi phồng. Thực tế cho thấy, nhiều bài viết xuyên tạc về “tự ứng cử” thường trích dẫn nửa vời quy định pháp luật, bỏ qua các điều kiện, tiêu chuẩn kèm theo, hoặc cố tình lờ đi kết quả lấy ý kiến cử tri. Để phản bác hiệu quả, cần sử dụng lập luận dựa trên cơ sở pháp lý rõ ràng, số liệu cụ thể, dẫn chứng thực tiễn về những trường hợp tự ứng cử thành công, về quy trình hiệp thương dân chủ, công khai. Công tác tuyên truyền phải đi trước một bước, giúp cử tri hiểu đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó củng cố niềm tin vào tính minh bạch của cuộc bầu cử.

Như vậy, giữ vững niềm tin của Nhân dân và bảo đảm sự trong sáng, nghiêm túc của cuộc bầu cử chính là góp phần trực tiếp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ và con đường phát triển mà Nhân dân đã lựa chọn. Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm công dân đối với tương lai đất nước. Khi mọi công dân đủ điều kiện đều được tạo điều kiện thực hiện quyền ứng cử, bầu cử theo đúng quy định; khi quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử được tiến hành dân chủ, chặt chẽ, công khai; khi các hành vi lợi dụng bầu cử để gây rối, xuyên tạc bị xử lý nghiêm minh, thì cuộc bầu cử sẽ thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân. Chủ động đấu tranh, phản bác các luận điệu sai trái về quyền tự ứng cử không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân yêu nước, nhằm góp phần bảo đảm thành công của cuộc bầu cử, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Nguyễn Đức Mạnh - Công an xã Nam Tiền Hải