Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2026/NĐ-CP ngày 13/2/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, quản lý và sử dụng pháo, quản lý cư trú và căn cước công dân đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Trong đó, nội dung bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp thuộc Bộ Công an cùng với các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu và cung cấp pháo hoa nổ theo quy định pháp luật là điểm đáng chú ý. Tuy nhiên, lợi dụng vấn đề này, một số đối tượng chống đối trên không gian mạng đã cố tình cắt xén thông tin, sử dụng những cách diễn đạt mang tính kích động như “độc quyền”, “chia chác lợi ích”, “miếng bánh béo bở”… nhằm gây hoài nghi trong dư luận xã hội. Những luận điệu này không chỉ thiếu cơ sở pháp lý mà còn cố tình xuyên tạc bản chất của chính sách quản lý nhà nước đối với lĩnh vực đặc thù liên quan đến vật liệu nổ. Vì vậy, cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện, khách quan và dựa trên cơ sở pháp luật.

Bài viết xuyên tạc của các thế lực thù địch trên không gian mạng

Thứ nhất là, cần khẳng định pháo hoa nổ không phải là một loại hàng hóa tiêu dùng thông thường mà là sản phẩm có chứa các thành phần thuốc nổ và các chất dễ cháy, tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Chính vì đặc tính nguy hiểm này, pháp luật Việt Nam từ trước đến nay luôn đặt hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và sử dụng pháo hoa nổ dưới sự quản lý đặc biệt của Nhà nước. Theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP và được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 58/2026/NĐ-CP, chỉ các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, được Bộ trưởng hai bộ quyết định cho phép, mới có thẩm quyền tham gia nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu và cung cấp pháo hoa nổ. Điều đó cho thấy Nhà nước không mở rộng thị trường pháo hoa nổ theo cơ chế kinh doanh tự do mà vẫn duy trì cơ chế kiểm soát chặt chẽ gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Vì vậy, việc diễn giải rằng quy định mới nhằm “tạo độc quyền kinh doanh” là cách hiểu sai bản chất của chính sách.

Thứ hai là, thực tế nhu cầu sử dụng pháo hoa nổ ở Việt Nam không mang tính phổ biến, thường xuyên như nhiều loại hàng hóa tiêu dùng khác. Pháp luật hiện hành quy định người dân không được tự do mua bán và sử dụng pháo hoa nổ trong sinh hoạt cá nhân. Việc bắn pháo hoa nổ chỉ được thực hiện trong những dịp lễ, tết, sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng của đất nước và phải có quyết định cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Điều này có nghĩa là thị trường pháo hoa nổ có quy mô rất hạn chế, mang tính thời điểm và phục vụ mục đích tổ chức sự kiện công cộng, chứ không phải là lĩnh vực kinh doanh rộng mở. Trong bối cảnh đó, việc một số trang mạng xã hội mô tả hoạt động sản xuất pháo hoa nổ như “miếng bánh béo bở” hay “lợi nhuận khổng lồ” rõ ràng là sự suy diễn thiếu căn cứ, nhằm tạo cảm giác rằng chính sách mới phục vụ lợi ích kinh tế đặc thù cho một số tổ chức. Trên thực tế, yếu tố lợi nhuận trong lĩnh vực này không phải mục tiêu chính, mà mục tiêu cốt lõi là bảo đảm quản lý an toàn và đáp ứng nhu cầu tổ chức các sự kiện chính trị – văn hóa của quốc gia.

Thứ ba là, sản xuất pháo hoa nổ là lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn đặc biệt nghiêm ngặt, đòi hỏi năng lực quản lý, cơ sở vật chất và nguồn nhân lực chuyên môn cao. Các cơ sở sản xuất phải đáp ứng hệ thống tiêu chuẩn chặt chẽ về khoảng cách an toàn với khu dân cư, hệ thống kho bãi chuyên dụng, quy trình kiểm soát nguyên liệu nổ, hệ thống phòng cháy chữa cháy và phương án bảo đảm an ninh nhiều lớp. Ngoài ra, toàn bộ quá trình sản xuất, bảo quản, vận chuyển và cung cấp sản phẩm đều phải được giám sát theo quy định của pháp luật. Bất kỳ sai sót nào trong chuỗi hoạt động này cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với con người, tài sản và môi trường, kéo theo trách nhiệm pháp lý nặng nề. Do đó, lĩnh vực này không phải là hoạt động “dễ làm – dễ lãi” như một số luận điệu cố tình suy diễn. Chỉ những đơn vị có năng lực tổ chức, quản lý và kiểm soát an ninh chặt chẽ mới có thể đảm nhiệm, và đây chính là lý do pháp luật giới hạn chủ thể tham gia trong phạm vi các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang.

Thứ tư là, việc bổ sung doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được phép tham gia sản xuất pháo hoa nổ cần được nhìn nhận trong tổng thể mục tiêu tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước. Khi nguồn cung pháo hoa nổ hợp pháp được tổ chức chủ động hơn và chịu sự quản lý trực tiếp của các cơ quan có chức năng bảo đảm an ninh, Nhà nước có điều kiện kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất và phân phối. Điều này góp phần hạn chế tình trạng buôn lậu pháo nổ qua biên giới, ngăn chặn việc tự chế pháo trái phép – nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng trong thời gian qua. Như vậy, việc mở rộng chủ thể sản xuất trong phạm vi lực lượng nhà nước không phải nhằm mục tiêu kinh doanh thuần túy, mà hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn xã hội, tăng cường hiệu quả quản lý và phòng ngừa các nguy cơ mất trật tự, an ninh.

Thứ năm là, trong quản lý các lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến vật liệu nổ, nhiều quốc gia trên thế giới cũng áp dụng mô hình giao cho các đơn vị nhà nước hoặc các tổ chức có yếu tố quốc phòng – an ninh đảm nhiệm. Lý do là những lĩnh vực này đòi hỏi cơ chế kiểm soát đặc biệt nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng và phòng ngừa nguy cơ bị lợi dụng vào mục đích trái pháp luật. Do đó, việc Việt Nam giao cho các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an tham gia sản xuất pháo hoa nổ là phù hợp với thông lệ quản lý của nhiều quốc gia. Điều này phản ánh quan điểm nhất quán của Nhà nước trong việc đặt lợi ích an ninh, an toàn xã hội lên trên yếu tố lợi nhuận thương mại. Những cách diễn giải cho rằng quy định này là biểu hiện của việc “chia phần lợi ích” rõ ràng là sự suy đoán mang tính định kiến, không dựa trên cơ sở pháp lý và thực tiễn quản lý.

Thứ sáu là, trước bối cảnh thông tin đa chiều trên không gian mạng, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao cảnh giác trước những thông tin bị bóp méo hoặc suy diễn thiếu căn cứ. Các thế lực thù địch thường lợi dụng những vấn đề liên quan đến chính sách quản lý để gieo rắc nghi ngờ, tạo tâm lý hoài nghi đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước. Vì vậy, thay vì tiếp nhận thông tin một chiều hoặc chia sẻ theo cảm tính, cần chủ động tìm hiểu văn bản pháp luật chính thức, đối chiếu với thực tiễn quản lý và đánh giá vấn đề trên cơ sở khách quan. Việc giữ vững lập trường thượng tôn pháp luật, tỉnh táo trước thông tin sai lệch không chỉ giúp mỗi cá nhân tránh bị dẫn dắt bởi những luận điệu xuyên tạc mà còn góp phần bảo vệ sự ổn định trong quản lý nhà nước, củng cố niềm tin xã hội đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Có thể khẳng định rằng quy định cho phép doanh nghiệp thuộc Bộ Công an tham gia nghiên cứu, sản xuất, cung cấp pháo hoa nổ là sự điều chỉnh hợp lý nhằm tăng cường hiệu quả quản lý đối với một lĩnh vực đặc thù liên quan đến vật liệu nổ và an ninh, trật tự xã hội. Những luận điệu xuyên tạc cho rằng đây là biểu hiện của “độc quyền lợi ích” không những sai sự thật mà còn cố tình gây hiểu lầm, kích động tâm lý hoài nghi trong xã hội. Nhận diện đúng bản chất của vấn đề và chủ động phản bác các thông tin sai lệch chính là cách thiết thực để bảo vệ tính minh bạch của chính sách và góp phần giữ vững ổn định xã hội trong bối cảnh hiện nay./.

Nguyễn Đức Mạnh - CAX Nam Tiền Hải