Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành “quảng trường công cộng” mới – nơi mỗi công dân có thể bày tỏ chính kiến, phản ánh tâm tư, giám sát hoạt động công quyền và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, cũng chính tại không gian ấy, một số cá nhân, tổ chức chống phá liên tục rêu rao rằng quản lý an ninh mạng là “khóa miệng nhân dân”, là “bịt đường phản biện xã hội”. Luận điệu nghe qua có vẻ sắc sảo, nhưng thực chất là sự đánh tráo khái niệm có chủ ý, biến hành vi vi phạm pháp luật thành “quyền tự do” và biến trách nhiệm quản lý thành “đàn áp”.
Cần khẳng định rõ rằng không tồn tại thứ gọi là tự do ngôn luận tuyệt đối trong bất kỳ nhà nước pháp quyền nào. Ngay tại Hoa Kỳ – quốc gia thường được viện dẫn như hình mẫu về tự do báo chí – các hành vi kích động bạo lực, phát tán thông tin sai sự thật gây phương hại đến an ninh quốc gia hoặc kích động thù hằn đều bị xử lý nghiêm theo luật liên bang. Ở Liên minh châu Âu, Đạo luật Dịch vụ số (DSA) buộc các nền tảng công nghệ phải chủ động kiểm soát và gỡ bỏ nội dung độc hại, nếu không sẽ đối mặt với chế tài pháp lý nặng nề. Thực tiễn đó cho thấy quản lý an ninh mạng không phải là “ngoại lệ độc đoán”, mà là chuẩn mực quản trị phổ quát của thế giới hiện đại. Ở bất cứ đâu, quyền tự do ngôn luận luôn song hành với trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ bảo vệ lợi ích cộng đồng.
Một thủ thuật tinh vi hơn là cố tình xóa nhòa ranh giới giữa phản biện xã hội và hành vi phá hoại. Phản biện là quyền chính đáng, là tiếng nói dựa trên sự thật và tinh thần xây dựng nhằm hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản trị. Nhưng khi thông tin bị cắt ghép, xuyên tạc; khi danh dự cá nhân bị xúc phạm; khi tin giả được phát tán để kích động tâm lý bất mãn; khi luận điệu sai trái bị lặp đi lặp lại nhằm tạo hiệu ứng đám đông, thì đó không còn là phản biện. Pháp luật không trừng phạt suy nghĩ hay ý kiến hợp pháp; pháp luật chỉ điều chỉnh những hành vi cụ thể như vu khống, bịa đặt, kích động chống phá, xâm hại lợi ích công cộng và an ninh quốc gia. Ranh giới không nằm ở việc đồng ý hay phản đối, mà ở việc tôn trọng sự thật hay cố tình lan truyền sai sự thật.
Thực tế cho thấy, mỗi dịp diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng, chiến dịch tung tin sai lệch trên không gian mạng lại gia tăng. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 sắp tới cũng không nằm ngoài quy luật đó. Đây là thiết chế quyền lực nhà nước do nhân dân bầu ra, thực hiện chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương; là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt, nơi mỗi lá phiếu thể hiện ý chí và quyền làm chủ của công dân. Thế nhưng, một số đối tượng lại lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc quy trình hiệp thương, bóp méo thông tin nhân sự, gieo rắc hoài nghi về tính minh bạch của bầu cử, thậm chí kích động tâm lý tẩy chay và phủ nhận giá trị của lá phiếu. Mục đích không phải để “bảo vệ dân chủ”, mà để làm suy giảm niềm tin xã hội, gây chia rẽ và tạo tâm lý hoài nghi kéo dài.
Luận điệu xuyên tạc nguy hiểm của các thế lực thù địch.
Trong bối cảnh đó, tăng cường bảo đảm an ninh mạng không phải nhằm hạn chế quyền công dân, mà để bảo vệ chính môi trường thông tin trong sạch cho người dân – để mỗi người dân được tiếp cận nguồn tin chính xác, đa chiều và có kiểm chứng. Một nghịch lý thường bị cố tình bỏ qua là trong môi trường thông tin hỗn loạn, không được kiểm soát, tiếng nói trung thực lại là bên chịu thiệt thòi nhất. Tin giả lan truyền nhanh hơn tin thật; thông điệp giật gân dễ lấn át phân tích lý tính và khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ dừng ở một cá nhân bị bôi nhọ mà lan rộng ra toàn xã hội. Lực lượng thực thi pháp luật không đóng vai trò “bộ lọc tư tưởng”; họ chỉ xử lý hành vi vi phạm cụ thể, giống như cảnh sát giao thông không cấm người dân ra đường mà chỉ ngăn chặn hành vi gây nguy hiểm cho cộng đồng.
Nguy hiểm hơn cả là việc dựng lên kịch bản đối lập giả tạo giữa “Nhà nước kiểm soát” và “nhân dân bị áp bức”. Đây là thủ pháp kích động cũ kỹ nhưng vẫn được lặp lại nhằm khoét sâu chia rẽ và làm suy yếu khối đoàn kết xã hội. Thực tế, nhà nước pháp quyền tồn tại để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Những vấn đề kinh tế – xã hội chỉ có thể được giải quyết bằng cải cách chính sách, quản trị minh bạch và đối thoại có trách nhiệm, chứ không phải bằng việc thả nổi không gian mạng cho tin giả và các chiến dịch tâm lý đen thao túng dư luận.
An ninh mạng vì thế không đối lập với tự do ngôn luận; ngược lại, đó là điều kiện cần để tự do ngôn luận được thực thi một cách thực chất trong môi trường thông tin an toàn và văn minh. Bảo vệ không gian mạng trong sạch trước thềm bầu cử không phải là “khóa miệng”, mà là bảo vệ quyền được tiếp cận thông tin chính xác của cử tri, bảo vệ sự minh bạch của tiến trình dân chủ và bảo vệ chính giá trị của lá phiếu. Việc cố tình đánh đồng quản lý pháp luật với “bịt miệng nhân dân”, dù xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hay động cơ chính trị có tính toán, đều không phải là phản biện nghiêm túc. Đó là luận điệu sai trái cần được nhận diện rõ ràng, phân tích thấu đáo và bác bỏ dứt khoát trên cơ sở lý lẽ và pháp luật.
Chu Văn Nam - Công an xã Tây Thụy Anh