Ảnh minh họa (Nguồn: Báo quân đội nhân dân Việt Nam)

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo khi xác định mối quan hệ giữa phát triển và an ninh không chỉ dừng lại ở “kết hợp”, mà chuyển sang “gắn bó hữu cơ”, tương hỗ hai chiều, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững. Đây là bước đổi mới quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng, có ý nghĩa chỉ đạo sâu sắc đối với các cấp, các ngành, các địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.

Nhận thức mới, tư duy mới của Đảng tại Đại hội XIV

Qua các kỳ Đại hội, nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh ngày càng toàn diện và sâu sắc hơn. Nếu như Đại hội XII chủ yếu nhấn mạnh yêu cầu “kết hợp” giữa phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh thì Đại hội XIII đã đề cao tính “hiệu quả” trong quá trình gắn kết này. Đến Đại hội XIV, tư duy đó tiếp tục được phát triển theo hướng tích hợp, hữu cơ, toàn diện và chủ động hơn.

Điểm mới nổi bật của Đại hội XIV là xác định rõ yêu cầu giữ vững môi trường hòa bình, ổn định như điều kiện tiên quyết cho phát triển đất nước nhanh và bền vững. Điều đó cho thấy tư duy phát triển của Đảng ngày càng toàn diện hơn, đặt yêu cầu bảo đảm an ninh, ổn định trong mối quan hệ hữu cơ với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Nếu trước đây, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh thường được nhìn nhận là hai lĩnh vực có mối liên hệ hỗ trợ lẫn nhau, thì nay được xác định là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất. Chính sách phát triển kinh tế phải tính đến yêu cầu bảo đảm an ninh; ngược lại, chính sách an ninh phải phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển đất nước.

Cùng với đó, Đại hội XIV mở rộng nội hàm của an ninh theo hướng toàn diện hơn, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực truyền thống mà bao gồm cả an ninh kinh tế, an ninh tài chính, an ninh năng lượng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh môi trường và an ninh con người. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu và không gian mạng đã trở thành nguồn lực chiến lược, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh và sức mạnh quốc gia.

Một điểm nhấn quan trọng khác là tư duy chuyển từ “phòng thủ bị động” sang “phòng ngừa chủ động”, yêu cầu các cấp, các ngành phải nhận diện sớm nguy cơ, xử lý từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Đồng thời, Đảng cũng nhấn mạnh yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng nhưng phải bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc, không đánh đổi an ninh, chủ quyền và sự phát triển bền vững để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Nội dung cơ bản của sự gắn kết giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm an ninh

Thực tiễn hiện nay cho thấy, phát triển kinh tế phải gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh ngay từ khâu hoạch định chiến lược, quy hoạch, xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các địa phương có tốc độ công nghiệp hóa nhanh như Hưng Yên.

Khu Công nghiệp Yên Mỹ (Nguồn: sưu tầm)

Trong quá trình quy hoạch phát triển, cần lồng ghép chặt chẽ các yếu tố bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh xã hội, an ninh môi trường, an ninh năng lượng và an ninh lao động. Việc thu hút đầu tư không chỉ quan tâm đến quy mô vốn hay tốc độ tăng trưởng mà còn phải chú trọng sàng lọc công nghệ, đánh giá tác động lâu dài đối với môi trường, an ninh và sự phát triển bền vững.

Một nguyên tắc xuyên suốt được đặt ra là không đánh đổi an ninh, trật tự và lợi ích lâu dài để lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt. Thực tế cho thấy, nếu buông lỏng quản lý hoặc thiếu kiểm soát trong thu hút đầu tư có thể dẫn đến nhiều hệ lụy như chuyển giao công nghệ lạc hậu, ô nhiễm môi trường, thao túng thị trường, chuyển giá hoặc phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng nhạy cảm.

Ngược lại, phát triển kinh tế bền vững chính là cơ sở quan trọng để củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh. Nền kinh tế phát triển sẽ tạo nguồn lực để đầu tư cho hạ tầng, công nghệ, nâng cao đời sống nhân dân, giảm các nguyên nhân phát sinh tội phạm và các vấn đề xã hội phức tạp. Trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, nguy cơ mất an ninh kinh tế cũng ngày càng tinh vi và phức tạp hơn. Các hành vi chuyển giá trong doanh nghiệp FDI, đầu tư “núp bóng”, thao túng thị trường, đầu cơ bất động sản, xâm phạm dữ liệu hoặc tấn công mạng đang trở thành những vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Điều đó đòi hỏi phải nâng cao năng lực dự báo, chủ động phòng ngừa và tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác quản lý nhà nước về kinh tế và bảo đảm an ninh.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ chủ quyền số, an toàn dữ liệu và an ninh mạng. Việc xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh không chỉ là yêu cầu về công nghệ mà còn là điều kiện quan trọng để duy trì ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.

Liên hệ thực tiễn tại tỉnh Hưng Yên

Những năm gần đây, Hưng Yên là một trong những địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh trong vùng Đồng bằng sông Hồng. Với lợi thế nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, tiếp giáp Thủ đô Hà Nội và có nhiều tuyến giao thông huyết mạch đi qua như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, vành đai kết nối vùng, tỉnh đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Công an tỉnh Hưng Yên ký quy chế phối hợp với Ngân hàng Nhà nước khu vực 12

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có nhiều khu công nghiệp lớn như Thăng Long II, Phố Nối A, Phố Nối B… thu hút hàng trăm doanh nghiệp và lượng lớn lao động trong, ngoài tỉnh. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, quá trình phát triển cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến công tác bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh xã hội. Tình trạng chuyển giá, đầu tư “núp bóng”, nguy cơ thao túng thị trường, vi phạm về môi trường, an ninh mạng, tranh chấp lao động, tội phạm công nghệ cao hay những vấn đề phát sinh trong quản lý lao động nước ngoài đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh trên địa bàn.

Trước tình hình đó, cấp ủy, chính quyền tỉnh Hưng Yên đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo đảm an ninh, trật tự. Lực lượng Công an tỉnh đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai các giải pháp bảo đảm an ninh kinh tế; tăng cường nắm tình hình từ sớm, từ xa; kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và ổn định xã hội.

Cùng với đó, công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, lao động nước ngoài, an ninh mạng, phòng ngừa tội phạm công nghệ cao được tăng cường; nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết kịp thời, không để hình thành “điểm nóng”, góp phần giữ vững môi trường ổn định, an toàn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Ở một số nơi, việc gắn yêu cầu bảo đảm an ninh với quy hoạch, phát triển kinh tế chưa thật sự chặt chẽ; nhận thức của một bộ phận cán bộ, doanh nghiệp về an ninh kinh tế, an ninh mạng chưa đầy đủ; công tác dự báo, phát hiện nguy cơ tiềm ẩn có thời điểm còn chưa kịp thời.

Trong thời gian tới, để tiếp tục thực hiện hiệu quả quan điểm của Đảng về gắn kết phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm an ninh, tỉnh Hưng Yên cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV; lồng ghép yêu cầu bảo đảm an ninh trong mọi chủ trương, chính sách phát triển; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực nhạy cảm; chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh kinh tế. Đồng thời, lực lượng Công an cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tham mưu, nắm tình hình, bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh mạng; tăng cường phối hợp với các ngành, các cấp và cộng đồng doanh nghiệp trong xây dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch, ổn định. Các doanh nghiệp cũng cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chú trọng bảo vệ dữ liệu, hệ thống thông tin và chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Có thể khẳng định, tư duy chiến lược của Đảng tại Đại hội XIV về kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh là bước phát triển quan trọng cả về nhận thức và thực tiễn. Từ tư duy “kết hợp” đến “gắn bó hữu cơ”, từ “bị động” sang “chủ động”, từ “an ninh truyền thống” đến “an ninh toàn diện” đã thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Đối với tỉnh Hưng Yên, quán triệt và thực hiện hiệu quả quan điểm này sẽ góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm môi trường đầu tư an toàn, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đào Thị Việt Hà