Khi phát hiện bị mất hộ chiếu, việc đầu tiên cần làm là trình báo ngay với cơ quan có thẩm quyền (trong vòng 48h). Nếu ở trong nước, công dân cần thông báo với cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan Công an nơi gần nhất; nếu đang ở nước ngoài, cần liên hệ ngay với cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự của Việt Nam để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời. Việc trình báo sớm có ý nghĩa rất quan trọng nhằm ngăn chặn việc hộ chiếu bị sử dụng trái phép.
Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng sẽ tiến hành hủy giá trị sử dụng của hộ chiếu bị mất trên hệ thống quản lý. Đây là bước bắt buộc để bảo đảm an toàn pháp lý cho công dân, tránh phát sinh các hệ lụy liên quan.
Tiếp đó, công dân có thể làm thủ tục đề nghị cấp lại hộ chiếu theo quy định hiện hành. Khi khai hồ sơ, cần nêu rõ lý do mất và cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ kèm theo Đơn trình báo mất hộ chiếu theo mẫu TK05 (kèm theo Thông tư 31/2023/TT-BCA ngày 30/7/2023 của BCA). Công dân có thể nộp hồ sơ thông qua hình thức trực tuyến, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí. Trong thời gian chờ cấp lại hộ chiếu, công dân cần theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chức năng để nhận kết quả đúng thời hạn.
Hộ chiếu phổ thông của công dân Việt Nam
Đặc biệt lưu ý, công dân không nên chủ quan hoặc chậm trễ trong việc trình báo mất hộ chiếu, bởi điều này có thể dẫn đến rủi ro pháp lý nếu Hộ chiếu bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật hoặc sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về hành vi "không thông báo theo quy định của pháp luật cho cơ quan có thẩm quyền về việc mất hộ chiếu, giấy thông hành, giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế... còn giá trị sử dụng" quy định tại khoản 2 Điều 21 Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ. Từ đầu năm 2026 đến nay, qua công tác tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Hưng Yên đã xử phạt 08 công dân về hành vi "Không thông báo theo quy định của pháp luật cho cơ quan có thẩm quyền về việc mất hộ chiếu".
Để bảo đảm quyền lợi của bản thân, tránh vi phạm quy định về xuất nhập cảnh, mỗi người cần nâng cao ý thức trong việc bảo quản giấy tờ tùy thân, sử dụng đúng mục đích và tuân thủ quy định của pháp luật. Việc xử lý kịp thời, đúng quy trình khi làm mất hộ chiếu không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mà còn góp phần giữ vững an ninh, trật tự trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn./.
Bùi Danh Pháp – PA08