Thủ đoạn phổ biến và tinh vi nhất hiện nay là việc các đối tượng thiết lập các website, fanpage giả mạo những tổ chức uy tín để quảng bá về các chương trình trại hè, khóa học kỹ năng hay học bổng du học với chi phí cực kỳ hấp dẫn. Đáng chú ý, các đối tượng hiện đã ứng dụng AI để tạo ra những video, hình ảnh quảng bá có độ chân thực tuyệt đối, thậm chí sử dụng chatbot AI để tư vấn chuyên nghiệp 24/7, khiến phụ huynh và học sinh hoàn toàn tin tưởng. Sau khi thu hút được sự quan tâm, chúng yêu cầu chuyển tiền “đặt cọc” hoặc “phí làm hồ sơ” rồi nhanh chóng chiếm đoạt và cắt đứt liên lạc.

Công an xã Ái Quốc tích cực tuyên truyền trên các nền tảng xã hội cảnh báo thủ đoạn lừa đảo

Bên cạnh đó, bẫy lừa đảo “việc nhẹ lương cao” vẫn là một vấn nạn nhức nhối khi các đối tượng đăng tin tuyển cộng tác viên online với thu nhập hấp dẫn. Thay vì thao tác thủ công, kẻ gian hiện sử dụng các công cụ AI để tự động hóa việc tiếp cận hàng ngàn nạn nhân cùng lúc và dùng phần mềm tạo ra những “biên lai chuyển khoản hoa hồng” giả mạo tinh xảo. Bằng cách cho nạn nhân hưởng những khoản lợi nhuận nhỏ ban đầu để kích thích lòng tham, chúng dẫn dụ các em sinh viên chuyển những số tiền lớn hơn để thực hiện “nhiệm vụ” rồi mới thực hiện hành vi chiếm đoạt toàn bộ tài sản.

Nghiêm trọng hơn, nhiều đối tượng đã nâng cấp thủ đoạn giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án bằng công nghệ Deepfake. Chúng sử dụng AI để giả dạng hình ảnh, giọng nói và sắc thực của cán bộ chức năng trong các cuộc gọi video nhằm gây áp lực tâm lý cực lớn. Kẻ gian đưa ra các thông tin giả mạo về việc nạn nhân liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền, từ đó yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền vào “tài khoản tạm giữ” để xác minh. Ngoài ra, các cuộc thi năng khiếu hay hoạt động trải nghiệm giả mạo cũng được dựng lên với sự hỗ trợ của các tài khoản AI ảo để “seeding” (tạo tương tác giả), lôi kéo học sinh đóng phí tham gia nhằm mục đích chiếm đoạt.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên trước hết xuất phát từ việc các em học sinh, sinh viên còn thiếu kinh nghiệm sống, nhẹ dạ cả tin và chưa có khả năng nhận diện các sản phẩm của trí tuệ nhân tạo trên không gian mạng. Đồng thời, sự thiếu hụt trong công tác quản lý của gia đình trong dịp hè, cùng tâm lý chủ quan của phụ huynh khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền đã vô tình tạo ra kẽ hở cho tội phạm. Trong khi đó, tội phạm công nghệ cao lại liên tục cập nhật kịch bản mới, sử dụng những thủ đoạn xảo quyệt khiến công tác nhận diện và xử lý của cơ quan chức năng gặp nhiều thách thức.

Trước tình hình đó, Công an xã Ái Quốc khuyến cáo quần chúng nhân dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác và chủ động bảo vệ tài sản cá nhân. Phụ huynh và học sinh cần đặc biệt chú ý: Không cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền cho bất kỳ ai khi chưa kiểm chứng rõ ràng qua các kênh chính thống. Khi nhận cuộc gọi video, nếu thấy hình ảnh bị giật, giọng nói không khớp cử động môi, cần lập tức ngắt máy vì đó có thể là Deepfake. Khi có nhu cầu tham gia các chương trình hè hoặc tìm việc làm, người dân cần tìm đến các đơn vị có uy tín, địa chỉ trụ sở cụ thể và xác minh trực tiếp. Vì một mùa hè an toàn và lành mạnh cho thế hệ trẻ, Công an xã Ái Quốc đề nghị quần chúng nhân dân khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn lừa đảo cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để được tư vấn và hỗ trợ xử lý kịp thời.

Nguyễn Thưởng, Công an xã Ái Quốc