Cách đây 69 năm, ngày 27/3/1957, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số 530/QĐ, thành lập Phòng Hồ sơ thuộc Văn phòng Bộ Công an; đây là mốc lịch sử quan trọng đánh dấu sự ra đời, phát triển của lực lượng hồ sơ Công an nhân dân. 68 năm qua, cùng với lực lượng hồ sơ cả nước, lực lượng hồ sơ Công an Hưng Yên đã lập được nhiều chiến công xuất sắc, góp phần cùng toàn lực lượng bảo đảm tốt an ninh trật tự, giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.
Trong những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đầy gian khổ, hy sinh, mặc dù quân số còn hạn chế, cùng với các lực lượng Công an trong tỉnh, lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ đã hoàn thành nhiệm vụ hết sức nặng nề vừa tổ chức sơ tán, vừa vận chuyển hàng chục tấn hồ sơ tài liệu về các địa điểm sơ tán, bảo vệ tuyệt đối an toàn các hồ sơ, tài liệu. Làm việc trong điều kiện khó khăn, gian khổ, song nhận thức rõ yêu cầu nhiệm vụ công tác, cán bộ chiến sĩ làm công tác hồ sơ đã tận tụy, ngày đêm thu thập, nghiên cứu, khai thác, tích lũy từng trang tài liệu để xây dựng hệ thống hồ sơ, lưu trữ, phục vụ công tác, chiến đấu, góp phần cùng toàn lực lượng Công an lập lên những chiến công xuất sắc trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhất là sau những năm thực hiện công cuộc đổi mới, lực lượng hồ sơ có những thay đổi để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ. Tháng 01/1997 Phòng Hồ sơ nghiệp vụ Công tỉnh Hưng Yên được thành lập với biên chế 14 cán bộ, chiến sĩ.
Năm 2019, thực hiện việc sắp xếp lại bộ máy tinh gọn, hiệu quả, Công an tỉnh quyết định cơ cấu lại bộ máy tổ chức của Phòng Hồ sơ nghiệp vụ gồm 3 đội công tác: Đội Hồ sơ nghiệp vụ An ninh, Đội Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát, Đội Căn cước căn phạm. Tại các đơn vị, Công an các huyện, thành phố đều được bố trí các đồng chí cán bộ làm hồ sơ chuyên trách, bán chuyên trách. Năm 2025, lực lượng Phòng Hồ sơ nghiệp vụ tiếp nhận nhiệm vụ mới về Quản lý Nhà nước về Lý lịch tư pháp và thực hiện Dịch vụ công cấp Phiếu Lý lịch tư pháp, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ thành lập Trung tâm thông tin dữ liệu nghiệp vụ. Ngày 01/7/2025, thực hiện Chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ Công an tỉnh Thái Bình hợp nhất với Phòng Hồ sơ nghiệp vụ Công an tỉnh Hưng Yên thành Phòng Hồ sơ nghiệp vụ Công an tỉnh Hưng Yên với 4 đội Công tác: đội Hồ sơ nghiệp vụ An ninh, đội Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát, Đội Tàng thư căn cước can phạm và Trung tâm thông tin dữ liệu nghiệp vụ, biên chế 51 cán bộ chiến sĩ.
Từ năm 1998 đến nay, công tác hồ sơ có nhiều bổ sung, thay đổi về chế độ hồ sơ, thống kê của 2 lực lượng: lực lượng An ninh (chế độ 2004 và 2015) và lực lượng Cảnh sát (chế độ 2003, 2013). Năm 2019, Cục Hồ sơ nghiệp vụ được thành lập trên cơ sở hợp nhất cục Hồ sơ nghiệp vụ An ninh và Cục Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát, đồng thời Bộ Công an đã ban hành Chỉ thị 11 và Thông tư 60 quy định về công tác hồ sơ nghiệp vụ Công an nhân dân (bao gồm cả 2 lực lượng Hồ sơ An ninh và hồ sơ Cảnh sát). Năm 2025, thực hiện mô hình tổ chức mới của Bộ Công an (không tổ chức Công an cấp huyện), để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Bộ Công an ban hành Thông tư 44/TT-2025 quy định về công tác Hồ sơ nghiệp vụ Công an nhân dân. Đây là bước phát triển quan trọng trong công tác hồ sơ, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác hồ sơ với công tác nghiệp vụ. Nhiều loại hồ sơ mới được ban hành, có nhiều quy định cụ thể về phân công, phân cấp lập, đăng ký các loại hồ sơ nghiệp vụ. Quy trình, thủ tục và phương pháp đăng ký hồ sơ đã được đổi mới sát với tình hình thực tế, tạo thuận lợi cho các đơn vị nghiệp vụ và Công an các địa phương, đồng thời xác định rõ hơn trách nhiệm của các cấp Công an đối với công tác hồ sơ. Trung bình mỗi năm, lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ đã tiếp nhận, tra cứu, trả lời cung cấp thông tin hàng trăm ngàn các yêu cầu tra cứu nghiệp vụ, tuyển sinh, tuyển dụng, bổ nhiệm, kết hôn, cấp phiếu lý lịch tư pháp... Đồng thời, qua các đợt cao điểm tra cứu hồ sơ phục vụ công tác nhân sự Đại hội Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp... đã phát hiện, cung cấp nhiều thông tin có giá trị phục vụ công tác bảo vệ nội bộ, đấu tranh phòng, chống tội phạm, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
Tập thể lãnh đạo, cán bộ chiến sĩ phòng Hồ sơ nghiệp vụ, Công an tỉnh Hưng Yên
Hiện nay do yêu cầu nhiệm vụ và đặc thù công việc, tỷ lệ cán bộ nữ của đơn vị chiếm gần 80% quân số; điều kiện cơ sở vật chất còn gặp nhiều khó khăn nhưng cấp ủy, lãnh đạo đơn vị đã làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, do vậy, cán bộ chiến sỹ trong đơn vị luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, cần mẫn, miệt mài tra cứu, cung cấp từng thông tin chi tiết, đáp ứng kịp thời các yêu cầu công tác bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Với phương châm “Kỷ cương, hướng dẫn sâu, xây dựng cơ quan hồ sơ hiện đại”, đơn vị đã xây dựng một hệ thống tàng thư hồ sơ khoa học, phục vụ hiệu quả công tác chỉ huy, chỉ đạo của lãnh đạo Công an các cấp. Đồng thời, làm tốt công tác kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc các phòng, Công an cấp xã thực hiện đúng các quy trình đăng ký, quản lý, khai thác hồ sơ, tài liệu.
Cán bộ phòng Hồ sơ khai thác thông tin làm sạch cơ sở dữ liệu
Thực hiện chủ trương số hóa, công tác lưu trữ hồ sơ liên tục được đổi mới, khoa học bảo đảm dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy, đáp ứng nhanh chóng, kịp thời, phục vụ hiệu quả cho các lĩnh vực công tác của ngành Công an. Đặc biệt, được sự quan tâm chỉ đạo của Bộ, của Công an tỉnh, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác hồ sơ, nhất là Trung tâm thông tin dữ liệu nghiệp vụ đi vào hoạt động đã khẳng định sự trưởng thành, lớn mạnh của lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Như một hậu thuẫn vững chắc, “thư viện” của lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ luôn kịp thời tra cứu, cung cấp hàng trăm ngàn thông tin tội phạm cho các đơn vị nghiệp vụ đấu tranh triệt phá nhiều băng, ổ, nhóm tội phạm, điều tra khám phá nhiều chuyên án, vụ án lớn, truy bắt hàng ngàn lượt đối tượng phạm tội đặc biệt nghiêm trọng và nghiêm trọng... Dấu ấn mà lực lượng hồ sơ nghiệp vụ để lại trong các chuyên án lớn của lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên góp phần giữ gìn sự bình yên, hạnh phúc của nhân dân. Đặc biệt, tháng 3/2025, thực hiện Kế hoạch của Bộ Công an, Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc chuyển giao nhiệm vụ từ Sở Tư pháp về tiếp nhận nhiệm vụ quản lý Nhà nước về lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp, phòng Hồ sơ nghiệp vụ đã chủ động xây dựng, triển khai các phương án, kế hoạch, quy chế, quy trình, hướng dẫn, vận hành, không để bị ngắt quãng công việc; qua triển khai hoạt động kết quả các mặt công tác có nhiều chuyển biến tốt hơn, chất lượng phục vụ người dân được cải tiến, được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.
Cán bộ chiến sĩ thực hiện số hóa hồ sơ nghiệp vụ
Trung tâm thông tin dữ liệu nghiệp vụ thực hiện công tác tra cứu
Trải qua 69 năm xây dựng và trưởng thành, lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ Công an Hưng Yên đã góp phần tô thắm truyền thống vẻ vang: "Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ". Vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: 01 Huân chương chiến công hạng Nhất, 1 Huân chương chiến công hạng Ba, Bằng khen của Chính phủ, nhiều bằng khen của Bộ Trưởng Bộ Công an và Chủ tịch UBND tỉnh, hàng trăm lượt tập thể, cá nhân được các cấp khen thưởng, đơn vị nhiều năm liền đạt danh hiệu "Đơn vị quyết thắng".
Công tác tiếp dân làm thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp đã nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân được Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao
Thời gian tới, lực lượng Hồ sơ nghiệp vụ tiếp tục chủ động tham mưu, quản lý, hướng dẫn và thực hiện có hiệu quả công tác hồ sơ; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin để từng bước hiện đại hóa công tác hồ sơ nghiệp vụ; hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu số hóa hồ sơ nghiệp vụ góp phần thực hiện Nghị quyết 12 của Bộ Chính trị “Về đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”; không ngừng nâng cao năng lực, trình độ về mọi mặt cho cán bộ chiến sĩ làm công tác hồ sơ, phục vụ có hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân./.
Nguyễn Linh