Hưng Yên với vị trí chiến lược tại cửa ngõ phía Đông của Thủ đô Hà Nội, không chỉ là “cửa ngõ” quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn đang khẳng định vị thế là tâm điểm thu hút đầu tư quốc tế với hệ thống các khu, cụm công nghiệp hiện đại cùng các siêu dự án đô thị quy mô hàng đầu. Điều này đã và đang hình thành nên những “cực tăng trưởng” đan xen, nơi hội tụ cộng đồng người nước ngoài đa quốc tịch, đa thành phần, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một mô hình quản lý cư trú vừa thông thoáng để hội nhập, vừa chặt chẽ để giữ vững an ninh, trật tự. Hiện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên có khoảng 11.000 người nước ngoài đang tạm trú và làm việc, đông nhất là người quốc tịch Trung Quốc. Trong đó, có khoảng 7.000 người đang làm việc tại các doanh nghiệp; hơn 600 du học sinh học tập tại các trường đại học, cao đẳng; số còn lại tạm trú với nhiều mục đích: thăm thân, du lịch, tìm hiểu thị trường, gặp gỡ đối tác, tìm kiếm cơ hội đầu tư… Người nước ngoài đến Hưng Yên tạm trú, làm việc góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế, xã hội của địa phương, tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự, nổi lên là: (1) Hoạt động đầu tư “chui”, “núp bóng” của người nước ngoài; (2) vi phạm pháp luật trong lĩnh vực xuất nhập cảnh: quá hạn tạm trú, hoạt động không đúng mục đích nhập cảnh, đi lại không mang hộ chiếu,... (3) vi phạm pháp luật hình sự có xu hướng gia tăng như: trộm cắp tài sản, lừa đảo trên không gian mạng, bán hàng online, đa cấp, đánh bạc...; (4) Có dấu hiệu công ty mời bảo lãnh người nước ngoài nhưng khi vào lại không sử dụng, không quản lý... Thực tế công tác đấu tranh thời gian qua, Công an tỉnh nhận diện 03 phương thức, thủ đoạn tinh vi mà các loại tội phạm thường xuyên sử dụng:
Thứ nhất, thủ đoạn “Pháp nhân hóa” để hợp thức hóa hành vi cư trú bất hợp pháp: Các đối tượng cấu kết thành lập các công ty "ma" hoặc tìm cách mua lại các doanh nghiệp tư nhân siêu nhỏ, hộ kinh doanh đang hoạt động kém hiệu quả trên địa bàn, lợi dụng tư cách pháp nhân thương mại để ký khống các văn bản bảo lãnh, hồ sơ mời người nước ngoài nhập cảnh theo diện chuyên gia. Khi số người này nhập cảnh thành công, họ không về làm việc tại doanh nghiệp bảo lãnh mà tản ra cư trú bất hợp pháp, thuê các nhà xưởng bỏ trống hoặc khu đô thị mới biệt lập lắp đặt các thiết bị kỹ thuật cao phục vụ hoạt động lừa đảo, đánh bạc trực tuyến...
Thứ hai, thủ đoạn “thường xuyên thay đổi nơi tạm trú”: Đúc kết từ chuyên án triệt phá băng nhóm 83 người nước ngoài lừa đảo tại Thành phố Hồ Chí Minh tháng 6/2026 và nhóm đối tượng tại khách sạn Sông Hồng View (tỉnh Lào Cai), có thể thấy rằng tội phạm hiện nay không chọn lưu trú tại một địa điểm cố định mà tổ chức di chuyển liên tuyến xuyên tỉnh nhằm xóa dấu vết. Chúng sẵn sàng chi số tiền lớn để thuê trọn gói các khách sạn 4-5 tầng biệt lập hoặc các villa cao cấp dài ngày, thiết lập cơ chế hoạt động nội bất xuất, ngoại bất nhập, tổ chức phân chia nhân sự theo tầng và che giấu thiết bị mạng công suất lớn bằng các thùng cách âm nhằm đối phó công tác kiểm tra hành chính thông thường của lực lượng chức năng.
Thứ ba, thủ đoạn “Sử dụng công nghệ cao để làm giả giấy tờ xuất nhập cảnh”: Các đối tượng phân chia thành các hội nhóm khép kín, hoạt động xuyên quốc gia trên các nền tảng số bảo mật cao như Telegram, Zalo. Chúng sử dụng các dịch vụ xuất nhập cảnh trái phép để mạo danh cán bộ cơ quan chức năng, quảng cáo về các gói "bao đậu visa", "hỗ trợ gia hạn thẻ tạm trú" mà không cần chứng minh năng lực tài chính hay hồ sơ nhân sự hợp pháp. Sau khi nhận được dữ liệu cá nhân của người có nhu cầu, các đối tượng sử dụng công nghệ AI, chỉnh sửa hình ảnh nâng cao để làm giả hoàn chỉnh con dấu, hộ chiếu, visa, giấy phép lao động nhằm che mắt cơ quan chức năng trong quá trình hậu kiểm.
Quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/05/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Công an tỉnh Hưng Yên đã chủ động triển khai đồng bộ giải pháp quản lý xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú và hoạt động của người nước ngoài với mục tiêu vừa tạo hành lang pháp lý thông thoáng, bảo vệ an toàn cho doanh nghiệp bứt phá, vừa chủ động phòng ngừa, triệt xóa từ sớm, từ xa các nguy cơ vi phạm pháp luật phát sinh trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Thời gian qua, Công an tỉnh đã chủ động tham mưu Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý người nước ngoài trên địa bàn tỉnh, trong đó nổi bật là: Quyết định số 23/2023/QĐ-UBND ngày 29/12/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quy chế phối hợp quản lý người nước ngoài cư trú, hoạt động trên địa bàn tỉnh Hưng Yên; Công văn số 1208/UBND-NV ngày 12/3/2026 của Uỷ ban nhân dân tỉnh về tăng cường quản lý người nước ngoài trên địa bàn tỉnh… Đồng thời, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn Công an các đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả công tác quản lý người nước ngoài như: Kế hoạch số 1714 ngày 19/12/2025 về thực hiện cao điểm đấu tranh, phòng chống xuất nhập cảnh trái phép; Công văn số 605 ngày 20/3/2026 về việc tăng cường công tác quản lý người nước ngoài trên đia bàn tỉnh...
Cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh trục xuất người nước ngoài vi phạm pháp luật
Đặc biệt, Công an tỉnh đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, triển khai có hiệu quả hệ thống khai báo tạm trú mới tại Trang thông tin điện tử của Bộ Công an. Đến nay, 100% các cơ sở lưu trú, doanh nghiệp đã triển khai thực hiện khai báo trên trang khai báo tạm trú mới của Bộ Công an. Việc này không chỉ giảm thiểu tối đa thủ tục hành chính, giúp doanh nghiệp, cơ sở lưu trú, hộ kinh doanh, người dân tiết kiệm thời gian mà quan trọng hơn là giúp lực lượng Công an xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” về người nước ngoài. Ngoài ra, Công an tỉnh tiếp tục triển khai định danh điện tử, cấp tài khoản VNeID mức độ 2 cho người nước ngoài tạo ra một “chìa khoá số” giúp tích hợp toàn diện thông tin từ hộ chiếu, thị thực đến giấy phép lao động vào một cơ sở dữ liệu duy nhất, là tiền đề quan trọng để chuyển đổi từ hậu kiểm thủ công sang quản lý dựa trên phân tích dữ liệu, qua đó, đã phát hiện và xử lý kịp thời nhiều trường hợp vi phạm về mục đích nhập cảnh và lao động bất hợp pháp.
Bên cạnh đó, công tác đấu tranh, xử lý hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến người nước ngoài cũng được tăng cường và đẩy mạnh với phương châm “xử lý nghiêm minh”, "không có vùng cấm". Từ năm 2025 đến nay, đã phát hiện, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 204 trường hợp vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh với số tiền hơn 2 tỷ đồng; khởi tố 02 vụ, 08 bị can người Trung Quốc về tội đánh bạc.
Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý người nước ngoài, phòng ngừa vi phạm pháp luật của người nước ngoài, nhất là phòng chống xuất nhập cảnh trái phép, Công an tỉnh đề nghị các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở lưu trú, hộ kinh doanh và người dân cần chủ động phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng mà nòng cốt là lực lượng Công an trong triển khai thực hiện tốt một số nội dung sau:
Thứ nhất, Chủ động kiểm soát chặt chẽ thủ tục xuất nhập cảnh của người nước ngoài ngay từ khi người nước ngoài đến như: kiểm tra hộ chiếu, thị thực hoặc thẻ tạm trú, giấy phép lao động, đối chiếu mục đích nhập cảnh với hoạt động thực tế của người nước ngoài trước khi vào làm việc, kiên quyết từ chối các trường hợp hoạt động trái mục đích nhập cảnh. Đối với trường hợp cho thuê nhà xưởng, kho bãi, doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải yêu cầu bên thuê cam kết bằng văn bản về mục đích sử dụng, không để xảy ra tình trạng "cho thuê khoán" trắng mặt bằng.
Thứ hai, Chủ động phối hợp với lực lượng Công an trong công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật có liên quan đến xuất nhập cảnh, lao động của người nước ngoài cho cán bộ, công nhân viên, người lao động và người nước ngoài. Nội dung tuyên truyền tập trung phổ biến các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; các hành vi và chế tài xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ; các hành vi vi phạm pháp luật về hình sự quy định tại Bộ luật Hình sự... Hình thức tuyên truyền phải được đa dạng hóa, chuyển trọng tâm từ tuyên truyền diện rộng sang tuyên truyền theo nhóm đối tượng đặc thù.
Thứ ba, Các doanh nghiệp, cơ sở lưu trú, hộ kinh doanh, người dân cần thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ khai báo tạm trú cho người nước ngoài qua Trang thông tin điện tử khai báo tạm trú của Bộ Công an tại địa chỉ: http://tbltkbtt.bocongan.gov.vn trong thời hạn quy định. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ sở giúp cơ quan chức năng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, phát hiện sớm các diện đối tượng thuộc danh sách chú ý về an ninh hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo. Bên cạnh đó, các cơ sở lưu trú và người dân cần thiết lập cơ chế phối hợp, cung cấp, trao đổi thông tin với lực lượng chức năng 24/24, nhất là lực lượng Công an khi phát hiện các biểu hiện bất thường như: người nước ngoài tạm trú tập trung với số lượng lớn nhưng không đăng ký, lắp đặt nhiều thiết bị mạng băng thông rộng công suất lớn hoặc có hoạt động khép kín, cách ly với bên ngoài, xuất hiện các nhóm người nước ngoài trẻ tuổi, làm việc theo ca kíp khép kín bất kể ngày đêm, che chắn kín cửa sổ, ban công...
Có thể khẳng định rằng, công tác quản lý người nước ngoài trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã và đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ hơn, chủ động hơn, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Việc quản lý chặt chẽ nhưng thông thoáng sẽ là thông điệp mạnh mẽ khẳng định Hưng Yên là điểm đến an toàn, tin cậy cho các nhà đầu tư và bạn bè quốc tế, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương trong kỷ nguyên số. Phát triển kinh tế đi đôi với giữ vững an ninh quốc gia là mục tiêu xuyên suốt được khẳng định trong Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị. Sự đồng hành, chia sẻ và kiến tạo của Công an tỉnh Hưng Yên sẽ luôn là điểm tựa vững chắc cho khối kinh tế tư nhân phát triển. Mỗi doanh nghiệp, mỗi chủ hộ kinh doanh hãy nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật, chung tay xây dựng môi trường sản xuất lành mạnh, góp phần đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống một cách toàn diện, hiệu quả.
Trần Đức Cảnh - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh