Hướng tới kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, trên không gian mạng có thể xuất hiện nhiều hoạt động tri ân, giới thiệu gương giáo viên tiêu biểu, cuộc thi ảnh và chương trình bình chọn trực tuyến. Lợi dụng sự quan tâm của phụ huynh, học sinh và giáo viên đối với các hoạt động này, đối tượng xấu có thể dựng lên các trang bình chọn giả mạo, gửi đường link qua Zalo, Facebook hoặc các nhóm lớp để dẫn dụ người dùng truy cập, đăng nhập tài khoản và cung cấp mã xác thực. Từ một lời nhờ “bình chọn giúp cô giáo”, nạn nhân có nguy cơ bị chiếm quyền tài khoản mạng xã hội, từ đó tiếp tục bị mạo danh để vay tiền, nhắn tin lừa người thân, bạn bè. Trước nguy cơ trên, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân kiểm chứng nguồn thông tin trước khi tham gia bất kỳ cuộc bình chọn trực tuyến nào.
.png)
Ảnh minh họa: Nhận diện trang bình chọn giả mạo lợi dụng hoạt động tri ân thầy cô dịp 20/11.
Phương thức, thủ đoạn chính của các đối tượng gồm:
Một là, Đối tượng tạo trang web hoặc tài khoản mạng xã hội có tên gần giống cuộc thi, chương trình tôn vinh nhà giáo; sao chép hình ảnh trường học, logo đơn vị tổ chức và các bài đăng thật để tạo cảm giác đáng tin cậy. Sau đó, đối tượng gửi lời mời “bình chọn giáo viên được yêu thích”, “ủng hộ cô giáo của lớp” kèm đường link vào các nhóm phụ huynh, giáo viên, học sinh.
Hai là, Khi người dùng truy cập, trang web hiển thị danh sách thí sinh, số lượt bình chọn và yêu cầu “đăng nhập Facebook/Zalo để xác nhận phiếu bầu”. Thực chất, đây có thể là giao diện giả mạo nhằm thu thập tài khoản, mật khẩu; trong một số trường hợp, đối tượng tiếp tục yêu cầu nhập mã OTP hoặc mã xác thực hai lớp để hoàn tất việc chiếm quyền sử dụng tài khoản.
Ba là, Sau khi chiếm được tài khoản, đối tượng khai thác danh sách bạn bè, lịch sử trò chuyện, hình ảnh và cách xưng hô để mạo danh chủ tài khoản nhắn tin “mượn tiền gấp”, “đóng học phí”, “chuyển tiền hộ” hoặc tiếp tục phát tán đường link bình chọn tới nhiều người khác, mở rộng số nạn nhân.
Bốn là, Để tăng khả năng thành công, đối tượng có thể yêu cầu phải bình chọn trong thời gian ngắn, thông báo “đang thua sát nút”, “chỉ còn vài phiếu để đạt giải”; đồng thời dùng nhiều tài khoản đã chiếm quyền để tương tác, bình luận xác nhận đã bình chọn thành công.
Một số dấu hiệu nhận biết thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng:
Một là, Đường link bình chọn được gửi từ tài khoản không quen biết hoặc qua tin nhắn chuyển tiếp nhiều lần; trang web có tên miền lạ, nội dung sơ sài, không thể hiện rõ cơ quan tổ chức, thể lệ và địa chỉ liên hệ chính thức.
Hai là, Trang bình chọn yêu cầu cung cấp mật khẩu tài khoản mạng xã hội, mã OTP, mã khôi phục hoặc quét mã đăng nhập ở một thiết bị khác; đây là thông tin không cần thiết đối với thao tác bình chọn thông thường.
Ba là, Người gửi liên tục thúc giục bình chọn ngay, không cho thời gian xác minh; sau khi truy cập đường link, tài khoản xuất hiện yêu cầu đăng nhập bất thường, thông báo đổi mật khẩu hoặc có tin nhắn gửi đi mà chủ tài khoản không thực hiện.
Ví dụ tình huống giả định: Một phụ huynh nhận tin nhắn từ tài khoản của người quen nhờ bình chọn cho giáo viên trong cuộc thi nhân ngày 20/11. Sau khi mở đường link, phụ huynh được yêu cầu đăng nhập và nhập mã xác thực để “tính phiếu hợp lệ”. Ít phút sau, tài khoản mạng xã hội của người này bị chiếm quyền và gửi tin nhắn vay tiền đến nhiều người trong danh bạ. Tình huống cho thấy việc tin tưởng người gửi quen biết là chưa đủ, bởi chính tài khoản đó có thể đã bị xâm nhập.
Để chủ động phòng ngừa, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân chỉ tham gia các cuộc thi, hoạt động bình chọn khi đã xác minh thông tin từ website, fanpage chính thức của nhà trường hoặc ban tổ chức; không nhập mật khẩu, mã OTP, mã khôi phục tài khoản vào trang web được gửi qua tin nhắn; chủ động bật xác thực hai lớp, kiểm tra phiên đăng nhập và cảnh giác với đường link yêu cầu cấp quyền truy cập tài khoản. Khi phát hiện tài khoản bị xâm nhập, cần nhanh chóng đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi thiết bị lạ, sử dụng chức năng khôi phục tài khoản và thông báo cho người thân, bạn bè không chuyển tiền theo các tin nhắn bất thường; lưu lại chứng cứ, trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.