Đáng chú ý, một số video sử dụng hình ảnh ngộ nghĩnh, màu sắc bắt mắt, nhân vật quen thuộc để thu hút người xem nhưng lại lồng ghép nội dung bạo lực, phản cảm, thông tin sai lệch hoặc hành vi nguy hiểm. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các bậc phụ huynh trong quản lý, hướng dẫn trẻ sử dụng Internet an toàn là nhiệm vụ cần được quan tâm, thực hiện thường xuyên nhằm bảo vệ sức khỏe, sự phát triển tâm lý, nhận thức và nhân cách của trẻ em.
Nhận diện nguy cơ từ phim hoạt hình độc hại
Trẻ em, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mầm non và tiểu học, chưa phát triển đầy đủ khả năng tư duy phản biện, phân biệt giữa nội dung hư cấu và thực tế. Vì vậy, việc tiếp xúc với các video chứa hình ảnh đáng sợ, tình tiết bạo lực, lời thoại phản cảm hoặc thông điệp sai lệch có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và nhận thức của trẻ. Một số nội dung còn thể hiện hành vi đánh nhau, bắt nạt, phá hoại tài sản, xúc phạm người khác hoặc thực hiện các hành động nguy hiểm như một hình thức giải trí. Nếu thường xuyên tiếp xúc mà không có sự định hướng của người lớn, trẻ có thể bắt chước những hành vi không phù hợp, ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách, đạo đức và kỹ năng ứng xử trong cuộc sống. Bên cạnh đó, việc xem video trong thời gian dài có thể làm giảm thời gian học tập, vui chơi, vận động và giao tiếp trực tiếp của trẻ. Thói quen sử dụng thiết bị điện tử thiếu kiểm soát còn có nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng tập trung và nề nếp sinh hoạt hằng ngày.
Đặc biệt, không phải video nào có hình thức hoạt hình hoặc được giới thiệu là dành cho trẻ em đều bảo đảm an toàn. Tính năng tự động phát và đề xuất nội dung trên các nền tảng trực tuyến có thể khiến trẻ tiếp tục xem những video không phù hợp mà cha mẹ không kịp phát hiện. Do đó, phụ huynh cần nâng cao cảnh giác, không chủ quan khi giao điện thoại, máy tính bảng hoặc các thiết bị có kết nối Internet cho trẻ sử dụng.
Các video hoạt hình có nội dung nhạy cảm thu hút nhiều lượt xem trên nền tảng Youtube
Tăng cường trách nhiệm của cha mẹ trong bảo vệ trẻ em
Để chủ động phòng ngừa những tác động tiêu cực từ phim hoạt hình độc hại, các bậc phụ huynh cần thực hiện tốt một số nội dung sau:
Thứ nhất, chủ động kiểm tra, lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi của trẻ. Ưu tiên các chương trình có nguồn phát hành đáng tin cậy, nội dung giáo dục và giải trí lành mạnh. Cha mẹ cần kiểm tra video, kênh đăng tải trước khi cho trẻ xem; không đánh giá mức độ an toàn chỉ qua tiêu đề, hình ảnh đại diện hoặc hình thức hoạt hình.
Thứ hai, tăng cường quản lý thời gian và thiết bị truy cập Internet. Phụ huynh cần quy định thời gian sử dụng thiết bị phù hợp với độ tuổi, thiết lập các công cụ kiểm soát của cha mẹ, hạn chế tính năng tự động phát và thường xuyên kiểm tra lịch sử xem của trẻ. Không để trẻ sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài mà thiếu sự giám sát cần thiết.
Thứ ba, quan tâm giáo dục kỹ năng sử dụng Internet an toàn. Hướng dẫn trẻ nhận biết nội dung không phù hợp, không bắt chước hành vi nguy hiểm xuất hiện trong video; chủ động dừng xem và thông báo cho người lớn khi gặp nội dung khiến trẻ sợ hãi, khó chịu hoặc có yêu cầu thực hiện hành động không an toàn. Khi phát hiện trẻ đã tiếp xúc với nội dung độc hại, cha mẹ cần bình tĩnh giải thích, hướng dẫn và hỗ trợ trẻ, tránh trách mắng khiến trẻ ngại chia sẻ.
Thứ tư, tăng cường sự đồng hành và tổ chức các hoạt động lành mạnh cho trẻ. Gia đình cần dành thời gian trò chuyện, vui chơi cùng con; khuyến khích trẻ đọc sách, tham gia hoạt động thể chất, vui chơi ngoài trời và giao tiếp trực tiếp với mọi người xung quanh. Không nên sử dụng điện thoại, máy tính bảng như biện pháp duy nhất để dỗ dành hoặc quản lý trẻ.
Thứ năm, kịp thời ngăn chặn và phản ánh nội dung vi phạm. Khi phát hiện video có nội dung độc hại, phụ huynh cần dừng phát, sử dụng chức năng chặn hoặc báo cáo trên nền tảng. Đối với nội dung có dấu hiệu vi phạm pháp luật, xâm hại quyền trẻ em hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng, cần lưu giữ thông tin liên quan và phản ánh đến cơ quan chức năng có thẩm quyền để được xem xét, xử lý theo quy định.
Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng, các tổ chức và toàn xã hội. Bên cạnh sự chủ động của phụ huynh, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng số cho trẻ; nâng cao trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến trong kiểm duyệt, phát hiện và xử lý nội dung độc hại; đồng thời xây dựng môi trường mạng an toàn, thân thiện, phù hợp với sự phát triển của trẻ em.
Mỗi phụ huynh cần nhận thức rõ rằng việc bảo vệ trẻ không chỉ dừng lại ở kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị mà còn phải quan tâm đến chất lượng nội dung trẻ tiếp cận, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường và hướng dẫn trẻ hình thành thói quen sử dụng Internet có trách nhiệm. Vì sự phát triển toàn diện của trẻ em, mỗi gia đình hãy chủ động kiểm tra nội dung trước khi cho con xem, giám sát trong quá trình sử dụng thiết bị và tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng. Hãy cùng chung tay ngăn chặn phim hoạt hình độc hại, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, góp phần bảo vệ thế hệ tương lai của đất nước./.