Nghị định số 282/2025/NĐ-CP (Nghị định 282) được Chính phủ ban hành ngày 30/10/2025, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 và thay thế Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 (Nghị định 144), đánh dấu bước hoàn thiện khung pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định 282/2025/NĐ-CP đã nâng mức xử phạt đối với nhiều hành vi, đồng thời bổ sung các hành vi vi phạm mới phát sinh, cụ thể:

Đối với hành vi “Không khai báo tạm trú cho người nước ngoài”, Nghị định 282 đã quy định cụ thể mức xử phạt dựa trên số lượng người nước ngoài không có thông tin khai báo tạm trú, trong khi Nghị định 144 chỉ quy định một mức xử phạt từ 3-5 triệu đồng cho hành vi không khai báo tạm trú cho người nước ngoài hoặc không cập nhật thông tin khai báo tạm trú:

- Cơ sở lưu trú không khai báo tạm trú cho người nước ngoài với số lượng từ 1-3 người nước ngoài: Mức xử phạt từ 3-5 triệu đồng.

- Cơ sở lưu trú không khai báo tạm trú cho người nước ngoài với số lượng từ 4-8 người nước ngoài: Mức xử phạt từ 10-15 triệu đồng.

- Cơ sở lưu trú không khai báo tạm trú cho người nước ngoài với số lượng từ 9 người nước ngoài trở lên: Mức xử phạt từ 15-20 triệu đồng.

- Người nước ngoài không xuất trình giấy tờ cho cơ sở lưu trú để thực hiện khai báo tạm trú: Mức xử phạt từ 3-5 triệu đồng.

Tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi so với Nghị định 144, cụ thể:

- Qua lại biên giới quốc gia không làm thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh theo quy định (quy định tại Điểm a Khoản 4 Điều 21, mức phạt từ 5-10 triệu đồng, trong khi Nghị định số 144 quy định mức phạt từ 3-5 triệu đồng)

- Người nước ngoài sử dụng chứng nhận tạm trú, gia hạn tạm trú, thẻ tạm trú, không cấp đổi thẻ thường trú quá thời hạn từ 16 đến dưới 30 ngày mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, quy định tại Điểm b Khoản 4 Điều 21, phạt tiền từ 5-10 triệu đồng (tăng so với Nghị định 144 mức phạt từ 3-5 triệu đồng)

- Quá hạn tạm trú từ 30 đến dưới 60 ngày: mức phạt từ 10-15 triệu đồng (Nghị định 144 có mức phạt 5-10 triệu)

- Quá hạn tạm trú từ 60 đến dưới 90 ngày: mức phạt 15-20 triệu đồng (Nghị định 144 có mức phạt từ 10-15 triệu)

- Quá hạn tạm trú từ 90 ngày đến dưới 180 ngày: phạt 20-25 triệu (Nghị định 144 chỉ quy định trên 90 ngày mức phạt từ 15-20 triệu đồng)

- Quá hạn tạm trú từ 180 ngày đến dưới 01 năm: mức phạt từ 25-30 triệu đồng

- Quá hạn tạm trú từ 01 năm trở lên: mức phạt từ 30 – 40 triệu đồng

- Làm thủ tục mời, bảo lãnh cho người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú tại Việt Nam nhưng không thực hiện đúng trách nhiệm theo quy định của pháp luật (Điểm a, Khoản 7, Điều 21) quy định mức phạt từ 20-25 triệu đồng trong khi Nghị định 144 quy định mức phạt từ 15-20 triệu đồng.

- Người nước ngoài nhập cảnh hoạt động không đúng mục đích, chương trình đã đề nghị xin cấp thị thực, thẻ tạm trú hoặc gia hạn tạm trú (Điểm b, Khoản 7 Điều 21) quy định mức phạt từ 20-25 triệu đồng trong khi Nghị định 144 quy định mức phạt từ 15-20 triệu đồng.

Bỏ các quy định không phù hợp, thay thế các quy định phù hợp:

- Bỏ hình thức xử phạt đối với hành vi: Cơ quan tổ chức sử dụng người lao động, làm việc nhưng không làm thủ tục mời, bảo lãnh cấp thị thực, thẻ tạm trú, trừ trường hợp thuộc diện được chuyển đổi mục đích theo quy định của pháp luật (Điểm đ, Khoản 6 Điều 18 Nghị định 144).

- Bổ sung thêm hành vi: Sử dụng lao động là người nước ngoài, tổ chức chương trình du lịch cho người nước ngoài hoặc cho người nước ngoài tạm trú khi người nước ngoài cư trú không hợp pháp tại Việt Nam hoặc phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh của người nước ngoài tại Việt Nam mà không thông báo cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định (Điểm d, Khoản 7, Điều 21, phạt tiền từ 20-25 triệu đồng)./.

Nguyễn Nam Khánh - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh