Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, nhà nước và Nhân dân Việt Nam. Đại hội diễn ra trong bối cảnh quốc tế, khu vực thay đổi nhanh, diễn biến rất phức tạp, khó dự báo; Đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên tầm cao mới. Với phương châm: Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá, Đại hội là sự kiện có ý nghĩa trọng đại của đất nước, là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tạo không khí phấn khởi, vui tươi, thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Thời gian gần đây, lợi dụng không gian mạng, nơi mà không bị giới hạn bởi không gian và thời gian, các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội chính trị đã tập trung đẩy mạnh việc tung ra các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá. Không gian mạng đang trở thành “mặt trận” quan trọng trong hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Tin giả, thông tin xuyên tạc không còn lan truyền một cách tự phát mà được tổ chức, khuếch đại bằng công cụ kỹ thuật và thao túng tâm lý đám đông.

Trong đời sống chính trị của đất nước, Đại hội Đảng toàn quốc luôn là dấu mốc có ý nghĩa chiến lược, nơi hoạch định những quyết sách lớn, định hướng, phát triển lâu dài và lựa chọn đội ngũ cán bộ chủ chốt. Sự quan tâm của cán bộ đảng viên và nhân dân là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên chính thời điểm này các thế lực thù địch thường lợi dụng để đưa ra các luồng thông tin sai trái, xuyên tạc.

Hình ảnh, thông tin sai lệch được tạo bằng công nghệ AI

Trong giai đoạn chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng, các tin đồn, suy diễn, bình luận ác ý trên không gian mạng ngày càng gia tăng. Các thông tin này thường ít tấn công trực diện mà thường khoác lên mình vỏ bọc phân tích, tiết lộ hậu trường…. đánh vào tâm lý hiếu kỳ của người dân nếu người đọc thiếu tỉnh táo sẽ rất bị lôi cuốn vào vòng xoáy nghi ngờ, hoang mang, thậm chí dao động về nhận thức chính trị.

Thực tiễn những kỳ đại hội trước cho thấy, trên không gian mạng từng xuất hiện rất nhiều các bài viết nặc danh tự xưng hô là “nguồn tin nội bộ” trong đó có cắt ghép một số thông tin có thật rồi xuyên tạc, gán ghép theo hướng tiêu cực. Nguy hiểm hơn, các luận điệu kiểu này, các đối tượng lấy cớ “tin mật báo” nên không cần chứng minh đúng - sai một cách rạch ròi chỉ cần gieo được nghi ngờ, tạo cảm giác, có điều gì mờ ám, niềm tin bị bào mòn của các đối tượng đã phần nào đạt được.

Cơ quan chức năng thời gian qua đã ghi nhận hiện tượng một số thông tin xuyên tạc được lan truyền với tốc độ rất nhanh chóng, chỉ trong vài giờ với hàng trăm bình luận cùng một nội dung, cùng giọng điệu, thậm chí câu từ sử dụng để bình luận rất giống nhau. Đây là dấu hiệu điển hình của việc sử dụng tài khoản ảo kết hợp với nhóm kín để tạo hiệu ứng đám đông đánh lừa người dùng trên nền tảng xã hội.

Thực tế cho thấy con người thường hay nhạy cảm với thông tin tiêu cực hơn thông tin tích cực. Đã có những trường hợp người dân, thậm chí là cán bộ cơ sở, do thiếu kiểm chứng đã chia sẻ lại các thông tin sai sự thật liên quan đến công tác cán bộ hoặc chủ trương chính sách, vô tình tiếp tay cho việc lan truyền tin đồn. Điều này cho thấy nếu không được trang bị đầy đủ kỹ năng nhận diện thông tin, nguy cơ tự diễn biến trong nhận thức là hoàn toàn có thể xảy ra dù không xuất phát từ động cơ xấu.

Trong bối cảnh tin giả không còn là vấn đề thuần túy của truyền thống mà trở thành một dạng nguy cơ an ninh phi truyền thống. Một thông tin bịa đặt có thể lan tới hàng trăm nghìn người trong thời gian rất ngắn, gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của các tổ chức, cá nhân làm nhiễu loạn dư luận xã hội. Để phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả với tin giả trong bối cảnh chuẩn bị diễn ra Đại hội XIV của Đảng cần làm tốt một số nhiệm vụ sau:

- Với cán bộ đảng viên cần nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng nhận diện thủ đoạn xuyên tạc và tinh thần gương mẫu trong sử dụng mạng xã hội.

- Với người dân, đặc biệt là người dùng mạng xã hội cần hình thành thói quen tiếp cận thông tin có kiểm chứng. Trước mỗi thông tin nhạy cảm liên quan đến chính trị cần đặt câu hỏi về nguồn tin, mục đích phát tán. Chỉ tin tưởng từ các báo chí, trang thông tin điện tử uy tín (VTV, VOV, TTXVN, cổng thông tin chính phủ). Bên cạnh đó, truyền thông chính thống cần chủ động, kịp thời và thuyết phục hơn, không để “Khoảng trống thông tin” trở thành mảnh đất cho tồn tại, lan rộng. Việc cung cấp thông tin minh bạch không chỉ là nhiệm vụ truyền thông mà còn là một biện pháp phòng ngừa hiệu quả trong không gian mạng do đó truyền thông chính thống cần chủ động, kịp thời, cụ thể, tránh tạo khoảng trống đồn đoán kéo dài.

Trong môi trường số, mỗi lượt chia sẻ không còn là hành vi vô thưởng vô phạt. Chia sẻ thông tin sai sự thật dù vô tình cũng có thể gây hậu quả xã hội nghiêm trọng. Không gian mạng không phải là “vùng xám vô trách nhiệm” mà là một đời sống của xã hội, chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân là tuyến phòng thủ đầu tiên.

Trong bối cảnh đất nước đang chuẩn bị bước vào Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, việc giữ vững nền tảng tư tưởng, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Nhận diện đúng bản chất của tin giả, hiểu rõ thủ đoạn xuyên tạc và chủ động nâng cao sức đề kháng tư tưởng chính trị là cách thiết thực để bảo vệ niềm tin, bảo vệ sự đồng thuận và bảo vệ lợi ích căn bản của đất nước.

Đỗ Thị Anh - Phòng An ninh nội địa