Sự phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời đang góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về kinh tế và môi trường, việc lắp đặt, vận hành thiếu an toàn hoặc bảo trì không đúng quy trình có thể biến hệ thống điện mặt trời thành nguồn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Ảnh minh họa
Trong những năm gần đây, hệ thống điện mặt trời mái nhà được nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất lựa chọn nhằm giảm chi phí tiền điện và tận dụng nguồn năng lượng tái tạo. Số lượng công trình lắp đặt tăng nhanh kéo theo áp lực về chất lượng thiết bị, trình độ thi công và công tác quản lý an toàn. Thực tế cho thấy, không ít sự cố cháy đã xảy ra tại các công trình có lắp đặt điện mặt trời. Mặc dù không phải các vụ cháy đều bắt nguồn từ hệ thống này, nhưng nhiều trường hợp có liên quan đến các điểm đấu nối điện bị phát nhiệt, thiết bị bảo vệ không đạt tiêu chuẩn hoặc hệ thống vận hành trong thời gian dài mà không được kiểm tra định kỳ.
Theo các chuyên gia về điện và phòng cháy, nguy cơ mất an toàn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:
- Thi công không đúng kỹ thuật: Các đầu nối cáp điện không được siết chặt, dây dẫn tiết diện không phù hợp hoặc đi dây không đúng quy chuẩn có thể tạo ra hiện tượng hồ quang điện, phát sinh nhiệt lớn và dẫn đến cháy.
- Sử dụng thiết bị kém chất lượng: Tấm pin, inverter, cầu dao, đầu nối hoặc dây dẫn không rõ nguồn gốc, không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thường có tuổi thọ thấp và khả năng chịu tải hạn chế, làm tăng nguy cơ sự cố.
- Không bảo trì định kỳ: Sau thời gian dài hoạt động, các đầu nối có thể bị oxy hóa, dây dẫn xuống cấp hoặc thiết bị điện suy giảm chất lượng. Nếu không được kiểm tra, những hư hỏng nhỏ có thể phát triển thành sự cố nghiêm trọng.
- Điều kiện môi trường khắc nghiệt: Hệ thống điện mặt trời thường xuyên chịu tác động của nắng nóng, mưa, gió, độ ẩm và bụi bẩn. Đây là những yếu tố làm giảm độ bền của vật liệu cách điện và ảnh hưởng đến khả năng vận hành an toàn.
- Khó khăn trong công tác chữa cháy: Một đặc điểm của hệ thống điện mặt trời là các tấm pin vẫn có thể tạo ra điện khi có ánh sáng. Điều này khiến việc xử lý sự cố và bảo đảm an toàn cho lực lượng chữa cháy trở nên phức tạp hơn nếu hệ thống không được thiết kế đầy đủ các giải pháp cô lập nguồn điện.
Để chủ động phòng ngừa cháy, nổ và bảo đảm an toàn, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần lựa chọn đơn vị thiết kế, thi công có năng lực, sử dụng thiết bị đạt tiêu chuẩn và tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn điện. Bên cạnh đó, hệ thống cần được kiểm tra định kỳ nhằm phát hiện sớm các điểm đấu nối lỏng, thiết bị xuống cấp hoặc nguy cơ phát sinh hồ quang điện. Việc vệ sinh tấm pin cũng cần thực hiện đúng hướng dẫn kỹ thuật, tránh làm ảnh hưởng đến hệ thống dây dẫn và các thiết bị điện. Đối với các công trình có quy mô lớn, nên bố trí sơ đồ hệ thống điện, biển cảnh báo, thiết bị ngắt khẩn cấp và phương tiện chữa cháy phù hợp để hỗ trợ xử lý khi xảy ra sự cố.
Phòng An ninh điều tra