Thực tế công tác nắm tình hình trên địa bàn không gian mạng thời gian qua cho thấy, không ít trường hợp xuất phát từ những va chạm giao thông nhỏ nhặt, mâu thuẫn trong tình cảm, tranh chấp kinh doanh hay bất đồng quan điểm sinh hoạt thường ngày đã vội vàng chụp ảnh, quay video rồi đăng tải lên các hội nhóm mạng xã hội kèm theo những lời lẽ xúc phạm, nhạo báng, thậm chí công khai cả số điện thoại, địa chỉ nhà ở, nơi làm việc của đối phương. Nhiều người vô tư chia sẻ, bình luận hưởng ứng mà không hề ý thức được rằng hành động "bóc phốt" đó đã xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của công dân, làm ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, công việc và tâm lý của nạn nhân cùng gia đình họ.
Xét dưới góc độ pháp lý, Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm 2015 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quy định rất rõ ràng: Quyền nhân thân của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Danh dự, nhân phẩm, uy tín cũng như hình ảnh của cá nhân là những quyền gắn liền với mỗi con người. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Việc tự ý thu thập, đăng tải, phát tán thông tin riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của người khác lên mạng xã hội khi không có sự đồng ý của họ là hành vi vi phạm pháp luật dân sự và pháp luật về an ninh mạng.
Mọi hành vi vi phạm tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả gây ra sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Về xử phạt hành chính, theo Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân sẽ bị xử phạt rất nặng: Phạt đến 25 triệu đồng đối với cá nhân tự ý công khai thông tin, hình ảnh của người khác khi chưa được sự đồng ý; Phạt đến 70 triệu đồng đối với hành vi tự ý coi sự im lặng, không phản hồi của người khác là đồng ý để thu thập, xử lý dữ liệu; Phạt từ 1 đến 3 tỷ đồng (hoặc gấp 10 lần số tiền thu lợi bất chính) đối với hành vi mua, bán trái phép dữ liệu cá nhân... Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc phải gỡ bỏ toàn bộ thông tin sai sự thật hoặc thông tin vi phạm khỏi mạng xã hội.
Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi “bóc phốt”, bêu xấu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể, người vi phạm có thể bị xử lý về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 với hình phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù lên đến 5 năm; Tội vu khống theo Điều 156 với khung hình phạt tù cao nhất lên đến 7 năm; hoặc Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 với mức phạt tù cao nhất là 7 năm. Thực tế đã có không ít bài học đắt giá khi nhiều người từ vị thế là "nạn nhân" trong một mâu thuẫn nhỏ, chỉ vì thiếu hiểu biết pháp luật và bốc đồng đăng bài "bóc phốt" mà vô tình biến mình thành "tội phạm", phải trả giá bằng bản án nghiêm khắc của pháp luật.
Mạng xã hội là không gian ảo nhưng hậu quả mang lại cho cuộc sống thực là hoàn toàn có thật. Khi thông tin cá nhân bị phát tán tiêu cực, nạn nhân có thể phải chịu những khủng hoảng tâm lý nặng nề, bị cô lập, sụp đổ sự nghiệp, thậm chí có những trường hợp đáng tiếc đã tìm đến cái chết vì áp lực từ dư luận mạng. Mỗi chia sẻ, mỗi bình luận mang tính quy chụp, hùa theo dòng sự kiện của cộng đồng mạng đều vô tình trở thành thứ công cụ tiếp tay cho hành vi vi phạm, khoáy sâu thêm tổn thương cho người trong cuộc.
Hình ảnh minh họa (Có sử dụng AI)
Nhằm xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh, Công an xã Đức Hợp, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo toàn thể nhân dân trên địa bàn tỉnh cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ứng xử có văn hóa khi tham gia không gian mạng. Mỗi người dân hãy là một người dùng mạng xã hội thông thái, tuyệt đối không tự ý chụp ảnh, quay phim, đăng tải hay chia sẻ thông tin, hình ảnh cá nhân, đời tư của người khác lên mạng xã hội khi chưa được phép; không tham gia bình luận, kích động, lan truyền các bài viết "bóc phốt" thiếu kiểm chứng.
Khi xảy ra bất kỳ mâu thuẫn, tranh chấp hay phát hiện hành vi vi phạm pháp luật của cá nhân, tổ chức khác, người dân cần giữ bình tĩnh, giải quyết bằng con đường hòa giải hoặc gửi đơn phản ánh, tố giác đến cơ quan Công an, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để được tiếp nhận, xử lý theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Tuyệt đối không tự ý dùng "luật rừng" trên mạng xã hội để giải quyết mâu thuẫn cá nhân.
Công an xã Đức Hợp sẽ tiếp tục tăng cường công tác nắm tình hình, rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, tự ý xâm phạm danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trên không gian mạng, góp phần giữ vững an ninh trật tự và tạo dựng môi trường số văn minh, an toàn cho mọi người./.