Những thông tin này thường được trình bày dưới dạng so sánh, dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực, từ đó tạo cảm giác rằng hệ thống chính trị không bảo đảm quyền đại diện cho người khuyết tật. Tuy nhiên, cách đặt vấn đề này mang tính phiến diện, thiếu bối cảnh pháp lý và không phản ánh đúng thực tiễn chính sách an sinh, bình đẳng xã hội của Việt Nam. Việc nhìn nhận vấn đề cần dựa trên cơ sở pháp luật, thực tiễn tổ chức bầu cử và chính sách dành cho người khuyết tật trong nhiều năm qua.

Bài viết xuyên tạc của các thế lực thù địch trước kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

       Thứ nhất là, quyền chính trị của người khuyết tật tại Việt Nam được bảo đảm đầy đủ trong hệ thống pháp luật. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật và có quyền tham gia quản lý nhà nước, xã hội. Người khuyết tật cũng là công dân và được hưởng đầy đủ quyền bầu cử, ứng cử như mọi công dân khác. Bên cạnh đó, Luật Người khuyết tật năm 2010 và nhiều văn bản pháp luật liên quan đã quy định rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia đời sống chính trị, kinh tế và xã hội. Trong các kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân, người khuyết tật vẫn tham gia bỏ phiếu với tư cách cử tri và có quyền tự ứng cử hoặc được giới thiệu ứng cử nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định. Vì vậy, việc cho rằng người khuyết tật “không được ghi nhận quyền đại diện” là nhận định thiếu cơ sở.

Thứ hai là, việc trở thành đại biểu Quốc hội không phụ thuộc vào một yếu tố cá nhân như tình trạng sức khỏe hay hoàn cảnh xã hội, mà phải đáp ứng những tiêu chuẩn chung được quy định trong pháp luật. Đại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, vì vậy phải có phẩm chất chính trị vững vàng, năng lực hoạt động thực tiễn, trình độ chuyên môn, uy tín trong cộng đồng và khả năng tham gia các hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Mọi ứng cử viên, dù là người bình thường hay người khuyết tật, đều phải trải qua quy trình hiệp thương, lấy ý kiến cử tri và bầu cử dân chủ. Do đó, việc một cá nhân có trúng cử hay không phụ thuộc vào sự tín nhiệm của cử tri và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn chung, chứ không phải do sự phân biệt hay loại trừ về mặt chính sách.

       Thứ ba là, cần nhìn nhận đúng rằng cơ cấu đại biểu Quốc hội được xây dựng trên nguyên tắc đại diện rộng rãi cho nhiều thành phần trong xã hội như phụ nữ, người trẻ, người dân tộc thiểu số, trí thức, doanh nhân, lực lượng vũ trang, đại diện các tôn giáo… Việc xây dựng cơ cấu này nhằm bảo đảm tính đa dạng và cân bằng trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Tuy nhiên, cơ cấu không phải là sự “ấn định cứng” cho từng nhóm xã hội cụ thể mà chỉ mang tính định hướng. Thực tế ở nhiều quốc gia trên thế giới, việc có hay không có đại biểu thuộc một nhóm xã hội nhất định trong từng nhiệm kỳ Quốc hội còn phụ thuộc vào quá trình giới thiệu, ứng cử và lựa chọn của cử tri. Do đó, việc suy diễn rằng nếu chưa có đại biểu Quốc hội là người khuyết tật thì đồng nghĩa với việc Nhà nước “bỏ quên” nhóm đối tượng này là cách hiểu giản đơn và thiếu cơ sở thực tiễn.

Thứ tư là, trong nhiều năm qua, Nhà nước Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi và nâng cao vị thế của người khuyết tật trong xã hội. Hàng triệu người khuyết tật đang được hưởng các chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục, đào tạo nghề, việc làm và bảo trợ xã hội. Các tổ chức đại diện cho người khuyết tật hoạt động ngày càng hiệu quả, tham gia tích cực vào việc đề xuất chính sách và bảo vệ quyền lợi cho cộng đồng của mình. Trong đời sống xã hội, nhiều người khuyết tật đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, nghệ thuật và thể thao. Những vận động viên khuyết tật Việt Nam đã mang về nhiều huy chương tại các kỳ đại hội thể thao quốc tế, góp phần khẳng định năng lực và ý chí vươn lên của người khuyết tật. Những thành tựu đó cho thấy người khuyết tật không hề bị “bỏ lại phía sau” như một số luận điệu xuyên tạc thường nêu.

      Thứ năm là, cần nhận diện rõ mục đích của việc đưa ra những thông tin mang tính suy diễn như trong hình ảnh đang lan truyền trên mạng. Thay vì phản ánh khách quan thực trạng, một số trang mạng cố tình lựa chọn cách diễn đạt gây chú ý, nhấn mạnh vào khía cạnh tiêu cực để tạo cảm giác rằng quyền đại diện của người khuyết tật bị hạn chế. Đây là thủ pháp quen thuộc nhằm kích động dư luận, làm suy giảm niềm tin của người dân đối với hệ thống chính trị. Nếu không được nhìn nhận thận trọng, những thông tin kiểu này có thể gây hiểu lầm rằng Nhà nước thiếu quan tâm đến nhóm yếu thế, trong khi thực tế các chính sách an sinh xã hội của Việt Nam dành cho người khuyết tật ngày càng được mở rộng và hoàn thiện.

       Thứ 6 là, trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Những nội dung mang tính suy diễn, thiếu dẫn chứng đầy đủ cần được kiểm chứng trước khi lan truyền. Đối với các vấn đề liên quan đến chính sách xã hội, cần tham khảo các nguồn thông tin chính thống và các văn bản pháp luật để có cái nhìn đầy đủ, khách quan. Đồng thời, việc tôn trọng và tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia vào đời sống xã hội không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng. Sự cảm thông, hỗ trợ và tạo cơ hội bình đẳng chính là yếu tố quan trọng giúp người khuyết tật phát huy khả năng của mình và đóng góp cho xã hội.

        Có thể khẳng định rằng những luận điệu cho rằng Việt Nam “vắng bóng người khuyết tật trong Quốc hội” để từ đó suy diễn về sự thiếu quan tâm của Nhà nước là cách nhìn phiến diện và không phản ánh đúng thực tiễn. Quyền chính trị của người khuyết tật luôn được pháp luật bảo đảm, và việc một cá nhân có trở thành đại biểu Quốc hội hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tiêu chuẩn, năng lực và sự tín nhiệm của cử tri. Nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, dựa trên cơ sở pháp lý và thực tiễn xã hội sẽ giúp tránh bị cuốn theo những thông tin sai lệch, đồng thời góp phần củng cố niềm tin vào các chính sách bảo đảm bình đẳng và tiến bộ xã hội của Nhà nước Việt Nam./.

Nguyễn Đức Mạnh - Công an xã Nam Tiền Hải