Không phải bất kỳ con vật nào được mua về cũng phù hợp để thả ra môi trường tự nhiên. Động vật được đưa từ nơi này sang nơi khác có thể không thích nghi với điều kiện sinh sống mới, dễ bị tổn thương, suy kiệt hoặc chết. Trong một số trường hợp, việc thả các loài không phù hợp với hệ sinh thái còn có thể gây ảnh hưởng đến các loài bản địa và môi trường tự nhiên. Đáng lưu ý, nhu cầu mua động vật để phóng sinh, nhất là vào những dịp lễ, có thể trở thành nguồn tiêu thụ khiến một số đối tượng tìm cách săn bắt, thu gom, vận chuyển và mua bán động vật hoang dã trái quy định. Khi đó, một hành động xuất phát từ mong muốn làm việc thiện lại có nguy cơ vô tình tiếp tay cho những hành vi xâm hại động vật hoang dã và đa dạng sinh học.Giá trị của phóng sinh không nằm ở số lượng con vật được thả, mà ở cách con người ứng xử có trách nhiệm với sự sống, thiên nhiên và cộng đồng.
Để hoạt động phóng sinh trong dịp Vu Lan thực sự mang ý nghĩa nhân văn, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến nghị quần chúng Nhân dân lưu ý một số vấn đề:
Thứ nhất, không mua động vật hoang dã không rõ nguồn gốc để phóng sinh. Việc mua, bán, vận chuyển, nuôi nhốt hoặc săn bắt động vật hoang dã trái quy định có thể bị xử lý theo pháp luật. Vì vậy, người dân không nên vì mục đích phóng sinh mà mua những cá thể động vật không rõ nguồn gốc, không có thông tin về xuất xứ hoặc được rao bán một cách bất thường.
Thứ hai, không tùy tiện thả động vật ra môi trường tự nhiên. Ao, hồ, sông, suối hay một khu vực tự nhiên không phải lúc nào cũng là nơi phù hợp với mọi loài. Việc thả động vật cần tính đến đặc điểm sinh học, môi trường sống và khả năng thích nghi của từng loài, tránh gây thêm tổn thương cho con vật hoặc ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Thứ ba, không thả các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại hoặc các loài không phù hợp với hệ sinh thái bản địa.Hành động tưởng như đơn giản nhưng nếu lựa chọn không đúng loài, không đúng môi trường có thể gây ra những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái.
Thứ tư, không thả động vật đang bị thương, quá yếu hoặc có dấu hiệu bệnh tật ra môi trường. Trong những trường hợp này, việc tự ý thả có thể khiến con vật không có khả năng sinh tồn, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến các loài khác. Nếu phát hiện động vật cần cứu hộ hoặc có dấu hiệu bất thường, người dân nên liên hệ cơ quan chức năng, cơ sở cứu hộ hoặc đơn vị có chuyên môn để được hướng dẫn, xử lý phù hợp.
Thứ năm, chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm. Khi phát hiện việc săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt động vật hoang dã trái quy định, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an, Kiểm lâm hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền để được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý theo quy định.
Phóng sinh là một lựa chọn xuất phát từ mong muốn hướng thiện. Tuy nhiên, lòng nhân ái không nhất thiết phải được thể hiện bằng việc mua và thả động vật ra môi trường. Mỗi người có thể lan tỏa tinh thần nhân văn của mùa Vu Lan bằng nhiều hành động thiết thực như trồng và chăm sóc cây xanh, bảo vệ nguồn nước, không xả rác, hỗ trợ các hoạt động cứu hộ động vật, bảo vệ môi trường và chung tay bảo tồn đa dạng sinh học. Một việc làm tốt chỉ thực sự trọn vẹn khi không tạo ra những hệ quả ngoài mong muốn. Phóng sinh đúng cách không chỉ thể hiện lòng nhân ái đối với sự sống mà còn là biểu hiện của ý thức tuân thủ pháp luật, trách nhiệm với môi trường và sự tôn trọng đối với thiên nhiên. Mỗi người dân hãy lựa chọn cách làm phù hợp, an toàn và đúng quy định để việc thiện trong mùa Vu Lan thực sự mang lại những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng, bảo vệ thiên nhiên hôm nay và góp phần gìn giữ môi trường sống cho các thế hệ mai sau.