Lợi dụng ngày tri ân để gieo rắc hoài nghi
Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 là dịp để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tưởng nhớ những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là một ngày kỷ niệm mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn, trách nhiệm và sự tiếp nối giữa các thế hệ. Chính vì ý nghĩa sâu sắc đó, ngày 27/7 thường bị các đối tượng phản động, chống đối, cơ hội chính trị lợi dụng để xuyên tạc lịch sử, công kích chế độ và gây chia rẽ trong xã hội.
Trên các trang mạng, hội nhóm phản động, chống đối và kênh truyền thông thiếu thiện chí, những nội dung xuyên tạc thường được đăng tải dưới dạng bài viết, hình ảnh, video ngắn hoặc các chương trình bình luận trực tuyến. Chúng không phủ nhận lịch sử một cách trực diện ngay từ đầu mà thường lựa chọn cách đặt câu hỏi, nêu nghi vấn, kể lại một câu chuyện cá biệt hoặc cắt lấy một chi tiết có thật rồi dẫn dắt người đọc đến kết luận sai lệch.
Mục đích cuối cùng là làm phai nhạt ý nghĩa của ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, phủ nhận sự hy sinh của các thế hệ đi trước, phá hoại niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chính sách dành cho người có công.
Ảnh 1: Trang facebook phản động khủng bố “Việt Tân” đăng tải video cắt ghép thông tin dẫn dắt người xem hoài nghi về toàn bộ chính sách người có công của Đảng, Nhà nước Việt Nam.
Những thủ đoạn các thế lực thù địch thường sử dụng
Thủ đoạn phổ biến nhất là cắt ghép, bóp méo tư liệu lịch sử. Các đối tượng có thể lấy một hình ảnh, đoạn phim hoặc lời phát biểu ra khỏi bối cảnh ban đầu, sau đó chèn thêm tiêu đề, lời bình mang tính định hướng. Người xem nếu chỉ tiếp cận đoạn cắt ngắn rất dễ hiểu sai bản chất sự việc.
Một số hình ảnh từ thời chiến được gắn với chú thích không đúng địa điểm, thời gian hoặc nhân vật. Những phát biểu đầy đủ về hòa bình, hòa hợp dân tộc có thể bị cắt bỏ phần quan trọng, chỉ giữ lại những câu, cụm từ gây tranh cãi. Chúng sử dụng các tài khoản khác nhau đăng lại cùng một nội dung để tạo ấn tượng cho người xem rằng thông tin đã được nhiều nguồn xác nhận, biến thông tin sai lệch thành sự thật trong nhận thức người xem.
Thủ đoạn thứ hai là đánh tráo bản chất lịch sử. Một số tài khoản cố tình gọi cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc là “cuộc chiến vô nghĩa”, “huynh đệ tương tàn” hoặc cho rằng sự hy sinh của các liệt sĩ là không cần thiết.
Chúng lập luận như vậy để cố tình tách lịch sử Việt Nam khỏi bối cảnh đấu tranh chống xâm lược, giành và giữ độc lập dân tộc. Qua đó, từng bước phủ nhận chính nghĩa của cuộc đấu tranh cách mạng, hạ thấp công lao của những người đã hy sinh và xóa nhòa ranh giới giữa hành động bảo vệ Tổ quốc với hành vi xâm phạm độc lập, chủ quyền quốc gia.
Thủ đoạn thứ ba là lợi dụng những hạn chế, thiếu sót cá biệt trong thực hiện chính sách. Trong thực tế, việc xác nhận hồ sơ người có công, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ hoặc giải quyết chế độ ở một số trường hợp có thể gặp khó khăn do chiến tranh kéo dài, hồ sơ thất lạc, thông tin không đầy đủ hoặc sai sót trong quá trình thực hiện.
Thay vì phản ánh khách quan để cơ quan chức năng kiểm tra, khắc phục, các đối tượng lại lấy một trường hợp cá biệt để quy chụp rằng Đảng, Nhà nước “lãng quên người có công”, “tri ân hình thức” hoặc “chỉ tuyên truyền vào dịp 27/7”. Đây là cách lấy hiện tượng thay cho bản chất, lấy hạn chế để phủ nhận toàn bộ chính sách.
Thủ đoạn thứ tư là xuyên tạc các hoạt động tri ân. Việc thăm hỏi, tặng quà, thắp nến tại nghĩa trang, tu sửa công trình ghi công hoặc tổ chức gặp mặt người có công có thể bị mô tả là “phô trương”, “lãng phí” hay “đánh bóng hình ảnh”.
Các đối tượng thường chỉ nêu một khoản kinh phí hoặc một hình ảnh bề ngoài mà không đề cập mục đích, đối tượng thụ hưởng và ý nghĩa xã hội của hoạt động. Từ đó, họ biến việc thực hiện trách nhiệm, đạo lý thành câu chuyện tiêu cực nhằm kích động tâm lý bất mãn.
Thủ đoạn thứ năm là sử dụng thông tin giả, trí tuệ nhân tạo và tài khoản ẩn danh, tạo các hình ảnh hoặc video giả mạo người có công, thân nhân liệt sĩ và cán bộ cơ quan chức năng. Nội dung giả thường được thiết kế để gây sốc: tố cáo bị cắt trợ cấp, bịa đặt lời xúc phạm liệt sĩ, giả thông báo thu phí xét nghiệm ADN hoặc kêu gọi quyên góp vào tài khoản cá nhân. Khi người dùng chia sẻ vì thương cảm hoặc bức xúc, thông tin sai tiếp tục lan rộng và có thể gây thiệt hại thực tế.
Một thủ đoạn khác là kích động đối lập giữa các nhóm xã hội. Các đối tượng có thể lợi dụng câu chuyện về thương binh, thân nhân liệt sĩ hoặc người từng phục vụ trong các chế độ khác nhau để khơi lại hận thù, chia rẽ vùng miền, thế hệ và cộng đồng người Việt Nam. Dưới danh nghĩa “hòa giải” hoặc “nhìn lại lịch sử”, thực chất cố tình phủ nhận chính nghĩa, tạo ra sự đối lập giữa người có công với chính quyền, giữa người trong nước với người Việt Nam ở nước ngoài.
Ảnh 2: Trang web phản động Thoibao.de đăng tải các bài viết xuyên tạc nhằm tạo ra sự đối lập giữa người có công với chính quyền.
Người dân cần nêu cao cảnh giác trước thông tin xuyên tạc
Trước hết, mỗi người cần kiểm tra nguồn tin. Một thông tin liên quan đến lịch sử, người có công hoặc chính sách của Nhà nước cần được đối chiếu với các văn bản chính thức, cơ quan chức năng, báo chí chính thống và tài liệu lịch sử có nguồn gốc rõ ràng. Không nên tin ngay những nội dung chỉ xuất hiện trên một tài khoản cá nhân, không dẫn nguồn hoặc sử dụng các cụm từ kích động. Số lượt xem, lượt thích và bình luận không phải là căn cứ xác định tính chính xác của thông tin.
Thứ hai, cần đọc, xem đầy đủ nội dung, không chỉ dựa vào tiêu đề hoặc đoạn video ngắn. Nhiều thông tin xuyên tạc được tạo ra bằng cách cắt bỏ phần giải thích quan trọng. Trước khi đưa ra nhận xét, người dùng cần tìm bản gốc, kiểm tra thời gian, địa điểm và bối cảnh sự việc.
Thứ ba, người dân cần thực hiện nguyên tắc không vội tin, không vội bình luận, không vội chia sẻ. Việc chia sẻ với mục đích “để mọi người cảnh giác” vẫn có thể làm nội dung sai lệch tiếp tục lan rộng. Khi chưa xác định được tính chính xác, cách xử lý tốt nhất là dừng phát tán và tìm nguồn kiểm chứng.
Thứ tư, khi phát hiện tài khoản đăng tải nội dung giả mạo, cắt ghép, xúc phạm anh hùng liệt sĩ hoặc xuyên tạc lịch sử, người dân cần lưu lại bằng chứng và báo cho cơ quan chức năng. Có thể chụp ảnh màn hình, lưu đường dẫn, thời gian đăng tải và nội dung liên quan; đồng thời sử dụng chức năng báo cáo vi phạm của nền tảng mạng xã hội. Không nên tự ý công khai thông tin cá nhân của người đăng, kêu gọi tấn công tài khoản hoặc sử dụng lời lẽ xúc phạm. Việc đấu tranh phải dựa trên chứng cứ, lý lẽ và tuân thủ pháp luật.
Thứ năm, mỗi gia đình, nhà trường và khu dân cư cần tăng cường giáo dục truyền thống, bồi dưỡng kiến thức lịch sử và kỹ năng số. Khi hiểu đúng lịch sử, thế hệ trẻ sẽ có khả năng nhận diện những cách diễn giải sai lệch. Khi có kỹ năng kiểm chứng thông tin, người dân sẽ không dễ bị dẫn dắt bởi những video ngắn hoặc tiêu đề giật gân.
Cùng với việc phản bác thông tin sai trái, mỗi người cần lan tỏa các câu chuyện chân thực về sự hy sinh, cống hiến của thương binh, liệt sĩ, người có công và những hoạt động đền ơn đáp nghĩa tại địa phương. Thông tin tích cực, chính xác và giàu tính nhân văn chính là phương thức hiệu quả để thu hẹp không gian tồn tại của tin giả.
Bảo vệ sự thật lịch sử bằng trách nhiệm công dân
Đấu tranh với các luận điệu lợi dụng ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7 để xuyên tạc lịch sử không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng. Đây còn là trách nhiệm của mỗi công dân trong việc bảo vệ sự thật, gìn giữ đạo lý dân tộc và xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.
Sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ là một phần không thể tách rời của lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước. Việc tri ân người có công không phải là khẩu hiệu nhất thời mà là trách nhiệm chính trị, đạo đức và tình cảm của các thế hệ hôm nay. Mỗi người dân bằng sự tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin, thận trọng khi chia sẻ và chủ động lên tiếng bằng những căn cứ xác thực sẽ góp phần ngăn chặn thông tin xuyên tạc, bảo vệ giá trị lịch sử và lan tỏa sâu rộng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.