Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi được thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI ngày 23/4/2026 với 98,40% đại biểu có mặt tán thành và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Luật được sửa đổi nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới, nhất là các vấn đề phát sinh trên không gian mạng, phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, lợi dụng sự kiện này, một số trang, nhóm phản động, chống đối như: Việt Tân, Hội Anh em dân chủ,...  đã tung ra luận điệu cho rằng “tôn giáo ở Việt Nam bị chà đạp”, “Nhà nước siết chặt tôn giáo”, “các tổ chức tôn giáo muốn hành lễ phải xin phép chính quyền”... Đây là những luận điệu sai trái, xuyên tạc, cố tình đánh tráo bản chất giữa quản lý nhà nước bằng pháp luật với cái gọi là “đàn áp tôn giáo”, giữa “thông báo hoạt động” với “xin phép hoạt động”, nhằm kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và làm sai lệch nhận thức của đồng bào có đạo.

Ảnh: Các trang, nhóm facebook phản động, chống đối đăng tải bài viết xuyên tạc việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo nhằm vu cáo “tôn giáo ở Việt Nam bị chà đạp”

Âm mưu biến hoạt động lập pháp bình thường thành “bằng chứng đàn áp”

Âm mưu nổi bật của các thế lực thù địch là biến việc sửa đổi luật thành một “sự kiện chính trị” để công kích Việt Nam. Chúng cố tình đưa việc sửa đổi pháp luật khỏi bối cảnh thực tiễn, bỏ qua yêu cầu hoàn thiện thể chế trong điều kiện chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát sinh nhiều hình thức sinh hoạt tôn giáo mới. Từ đó, cho rằng việc sửa đổi luật là “bước lùi nhân quyền”, “đàn áp tôn giáo”, “kiểm soát đức tin”.

Đời sống tôn giáo tại Việt Nam hiện nay không chỉ diễn ra tại cơ sở thờ tự, mà còn mở rộng trên mạng xã hội, livestream, hội nhóm trực tuyến, hoạt động quyên góp, truyền bá giáo lý qua nền tảng số. Nếu không có khuôn khổ pháp lý phù hợp, các hoạt động chính đáng sẽ thiếu cơ sở bảo vệ, trong khi các hành vi lợi dụng tôn giáo lại có điều kiện trốn tránh trách nhiệm. Vì vậy, hoàn thiện luật chính là để quản lý tốt hơn, phục vụ tốt hơn, bảo vệ tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân.

Thủ đoạn đánh tráo khái niệm “thông báo” thành “xin phép”

Một luận điệu được các trang, hội nhóm phản động đưa ra là tổ chức tín ngưỡng, tôn giáo “muốn cử hành nghi lễ phải xin phép chính quyền”. Cách nói này cố tình đánh tráo bản chất giữa “thông báo” và “xin phép”. Thông báo là việc tổ chức, cá nhân cung cấp trước thông tin cần thiết về thời gian, địa điểm, nội dung, quy mô, người đại diện, phương án tổ chức để chính quyền nắm tình hình, phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và quyền lợi của người tham gia. Xin phép lại là việc chỉ được thực hiện khi có sự chấp thuận trước của cơ quan có thẩm quyền. Hai khái niệm này khác nhau về bản chất pháp lý.

Vấn đề các thế lực thù địch cố tình “bóp méo” chính là: pháp luật quy định một số hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo có tính chất tập trung, có khả năng tác động đến cộng đồng, trật tự công cộng, giao thông, an toàn xã hội, môi trường, phòng cháy chữa cháy hoặc quyền lợi của người tham gia thì cần thực hiện thủ tục thông báo với chính quyền. Đây là yêu cầu quản lý bình thường của bất kỳ nhà nước pháp quyền nào, không phải là sự cản trở quyền tự do tôn giáo. Việc thông báo không phải để cấm đoán, mà để chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện trong điều kiện an toàn và đúng pháp luật.

Thủ đoạn cắt xén thông tin, bỏ qua chính sách nhất quán của Việt Nam về tôn giáo

Các thế lực thù địch thường không trình bày đầy đủ nội dung luật, mà chỉ chọn một vài cụm từ như “quản lý”, “thông báo”, “đăng ký”, “xử lý vi phạm” rồi suy diễn thành “kiểm soát tôn giáo”. Chúng phớt lờ thực tế rằng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam được ghi nhận trong Hiến pháp và được cụ thể hóa bằng hệ thống pháp luật. Chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước là tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người; các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật; đồng bào có đạo và không có đạo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Vấn đề Nhà nước quản lý là những hoạt động xã hội có liên quan đến tổ chức, con người, địa điểm, tài sản, trật tự công cộng, an toàn xã hội và việc chấp hành pháp luật. Tôn trọng đức tin không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý xã hội; bảo đảm tự do tín ngưỡng, tôn giáo không đồng nghĩa với để mặc các hành vi lợi dụng tôn giáo vi phạm pháp luật.

Thủ đoạn đồng nhất “tự do tôn giáo” với “tự do hoạt động ngoài pháp luật”

Một cách xuyên tạc khác cũng cần nhận diện là việc các thế lực thù địch cố tình đồng nhất “tự do tôn giáo” với “tự do hoạt động ngoài pháp luật”. Chúng cho rằng mọi sự quản lý của Nhà nước đối với hoạt động tôn giáo đều là “kiểm soát”, “đàn áp”.

Không có quyền tự do nào là tuyệt đối, tự do tín ngưỡng, tôn giáo phải đi đôi với trách nhiệm công dân, nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc và trật tự an toàn xã hội. Tôn giáo chân chính luôn hướng con người đến điều thiện, sống tốt đời đẹp đạo, đồng hành cùng dân tộc. Vì vậy, những hành vi lợi dụng tôn giáo để chống phá Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết, kích động hận thù, trục lợi cá nhân hoặc làm tổn hại cộng đồng không thể được bao che dưới danh nghĩa “tự do tôn giáo”.

Thủ đoạn lợi dụng không gian mạng để khuếch đại thông tin sai lệch

Các thế lực thù địch, hội nhóm phản động, chống đối triệt để lợi dụng không gian mạng để đăng tải thông tin sai sự thật, kích động đồng bào có đạo. Chúng thường dùng tiêu đề giật gân, hình ảnh cắt ghép, trích dẫn nửa vời, dịch sai hoặc diễn giải sai quy định pháp luật để tạo cảm giác rằng Nhà nước đang “đàn áp” tôn giáo. Một nội dung xuyên tạc, chúng đăng lại ở nhiều trang, nhiều nhóm, nhiều tài khoản, khiến người đọc tưởng như đó là “dư luận phổ biến”. Mục tiêu là làm nhiễu loạn nhận thức, kích động tâm lý bất mãn trong một bộ phận tín đồ, tạo cớ để các cá nhân, tổ chức bên ngoài gây sức ép về dân chủ, nhân quyền đối với Việt Nam.

Chính vì vậy, quy định pháp luật đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là yêu cầu khách quan. Môi trường số mang lại nhiều tiện ích cho sinh hoạt tôn giáo, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ giả danh tổ chức tôn giáo để lừa đảo, kêu gọi quyên góp trái phép, truyền bá mê tín dị đoan, phát tán thông tin sai sự thật, kích động chia rẽ cộng đồng. Quản lý hoạt động trên không gian mạng không phải để ngăn cản đức tin, mà để bảo vệ tín đồ, bảo vệ tổ chức tôn giáo chân chính và bảo đảm môi trường mạng lành mạnh.

Tỉnh táo trước thông tin sai trái, bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo chân chính

Có thể khẳng định, luận điệu Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 thi hành dẫn tới “tôn giáo ở Việt Nam bị chà đạp” là âm mưu có chủ đích của các thế lực thù địch, hội nhóm phản động, chống đối. Bản chất của âm mưu này là xuyên tạc chính sách tôn giáo của Việt Nam; kích động chia rẽ giữa đồng bào có đạo và không có đạo; phủ nhận nỗ lực hoàn thiện pháp luật; biến yêu cầu quản lý nhà nước bình thường thành vấn đề chính trị; lấy danh nghĩa “tự do tôn giáo” để che đậy hành vi lợi dụng tôn giáo chống phá Đảng và Nhà nước ta. Trước những luận điệu cho rằng Việt Nam sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là “chà đạp tôn giáo”, người dân cần bình tĩnh, tỉnh táo và tiếp cận thông tin trên cơ sở pháp luật.

Một là, chủ động kiểm chứng thông tin. Khi gặp bài viết có nội dung quy kết, kích động hoặc sử dụng tiêu đề giật gân, người dân cần kiểm tra tác giả, nguồn đăng, thời điểm và căn cứ pháp lý. Nên đối chiếu với văn bản gốc và thông tin từ cơ quan nhà nước, cơ quan báo chí chính thống, tổ chức tôn giáo hợp pháp.

Hai là, đọc đầy đủ nội dung, không suy diễn từ một điều khoản riêng lẻ. Một thủ đoạn thường gặp là tách quy định xử lý hành vi lợi dụng tôn giáo ra khỏi tổng thể của Luật rồi xuyên tạc thành “đàn áp tôn giáo”. Trong khi đó, Luật vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, vừa đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp và điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh trên không gian mạng.

Ba là, phân biệt tự do tôn giáo với lợi dụng tôn giáo. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo luôn được tôn trọng, nhưng không thể bị lợi dụng để trục lợi, lừa đảo, ép buộc người khác, kích động chia rẽ dân tộc, tôn giáo hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bốn là, không vô tình tiếp tay cho thông tin sai trái. Người dân không nên vội thích, bình luận hoặc chia sẻ nội dung chưa được kiểm chứng. Ngay cả việc chia sẻ với mục đích cảnh báo cũng có thể làm thông tin sai lệch lan truyền rộng hơn.

Năm là, phản bác bằng chứng cứ và thái độ văn minh. Khi trao đổi, cần viện dẫn quy định pháp luật, thông tin chính thức và thực tiễn đời sống tôn giáo; tránh xúc phạm người đăng hoặc bất kỳ tôn giáo nào. Đồng thời, cần tôn trọng những ý kiến góp ý, phản biện chính sách có căn cứ, không đánh đồng mọi quan điểm khác biệt với hành vi xuyên tạc.

Sáu là, kịp thời phản ánh nội dung có dấu hiệu vi phạm. Khi phát hiện tài khoản giả mạo, nội dung bịa đặt, kích động thù hận hoặc chia rẽ tôn giáo, người dân nên lưu lại đường dẫn, hình ảnh, thời gian đăng để báo cáo với nền tảng và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền.

Việt Nam luôn tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân. Nhưng quyền tự do ấy phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, gắn với trách nhiệm xã hội, lợi ích cộng đồng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhận diện đúng âm mưu, thủ đoạn lợi dụng tôn giáo để chống phá Đảng, Nhà nước, đặc biệt là lợi dụng việc Việt Nam thông qua Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 để vu cáo “tôn giáo ở Việt Nam bị chà đạp” là cần thiết để bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo chân chính, bảo vệ sự ổn định xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân vào chính sách nhất quán, nhân văn của Đảng, Nhà nước Việt Nam.