Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội đã trở thành môi trường giao tiếp, trao đổi thông tin phổ biến của người dân. Bên cạnh những lợi ích to lớn, không gian mạng cũng đang bị các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, không ngừng cảnh giác trước các hội nhóm chống phá trên không gian mạng là yêu cầu cấp thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và người dân.

Thời gian qua, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã tăng cường nhiều biện pháp nhằm đấu tranh, ngăn chặn các tổ chức, cá nhân lợi dụng mạng xã hội để tuyên truyền chống phá Nhà nước. Đặc biệt, vào cuối năm 2025, Việt Nam đã yêu cầu phía Facebook thực hiện các biện pháp nhằm hạn chế, chặn truy cập đối với một số trang và tổ chức có hoạt động chống phá như: “việt tân”, “hội anh em dân chủ”, “chân trời mới media”... Đây là bước đi quan trọng nhằm làm giảm mức độ lan truyền thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử lý các trang công khai chỉ mới giải quyết phần “nổi của tảng băng”. Trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay vẫn tồn tại nhiều tài khoản cá nhân, fanpage và hội nhóm hoạt động với danh nghĩa khác nhau, nhưng có chung mục đích là xuyên tạc tình hình chính trị – xã hội ở Việt Nam, bóp méo lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Một số hội nhóm và tài khoản thường xuyên đăng tải các nội dung mang tính chất kích động, xuyên tạc dưới danh nghĩa “phản biện xã hội”, “nhật ký cá nhân” hoặc “bình luận thời sự”. Những nội dung này được lan truyền nhanh chóng nhờ thuật toán mạng xã hội, từ đó tác động đến một bộ phận người dùng, đặc biệt là những người không có khả năng đánh giá thông tin, kiểm chứng nguồn tin và những thành phần bất mãn ẩn nấp trong xã hội, thành phần “cơ hội chính trị”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Đáng chú ý, các đối tượng hiện nay cũng có sự thay đổi về phương thức hoạt động, tận dụng các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), để tạo ra những bài viết, hình ảnh, video có tính thuyết phục cao hơn, khiến việc nhận diện thông tin sai lệch trở nên khó khăn hơn.

Thông tin “hội anh em dân chủ” tổ chức tập huấn “ứng dụng công nghệ AI” để lợi dụng chống phá Đảng, Nhà nước

Các tổ chức và cá nhân chống phá trên không gian mạng hiện nay sử dụng nhiều hình thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Thứ nhất, chúng thường lập các tài khoản cá nhân hoặc hội nhóm mang tên gọi trung tính, dễ gây hiểu lầm như chia sẻ kiến thức, thảo luận xã hội, hoặc “nhật ký cá nhân”, thậm chí là lập tài khoản để buôn bán thực phẩm, nhu yếu phẩm thiết yếu, “daily vlog”, “reaction”... như bao trang cá nhân thường thấy tại Việt Nam. Thông qua đó, chúng từng bước đăng tải các nội dung có tính định hướng, lồng ghép thông tin sai lệch, bóp méo bản chất các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội của Việt Nam.

Thứ hai, các đối tượng thường lợi dụng những sự kiện thời sự, những vấn đề nhạy cảm hoặc các vụ việc còn nhiều thông tin chưa được kiểm chứng để đưa ra các luận điệu xuyên tạc, suy diễn, quy kết sai lệch nhằm tạo tâm lý hoài nghi, bất mãn trong xã hội.

Thứ ba, chúng sử dụng các thủ đoạn truyền thông hiện đại như cắt ghép video, tạo hình ảnh giả, sử dụng trí tuệ nhân tạo để viết bài, dựng nội dung với cách trình bày hấp dẫn, dễ lan truyền. Một số nội dung được thiết kế theo dạng “phân tích”, “bình luận chuyên sâu” để tạo cảm giác khách quan, từ đó tác động đến nhận thức của người đọc.

Ngoài ra, các đối tượng còn lợi dụng tâm lý tò mò, xu hướng chia sẻ nhanh trên mạng xã hội để thúc đẩy việc lan truyền thông tin sai trái. Khi một nội dung được chia sẻ rộng rãi, chúng tiếp tục khai thác hiệu ứng đám đông để củng cố luận điệu sai lệch của mình.

Các bài viết phản động trên facebook trong thời gian gần đây

Để chủ động đấu tranh, ngăn chặn các hoạt động chống phá trên không gian mạng, cần triển khai đồng bộ các giải pháp sau:

- Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, giúp cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân nhận diện rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch trên không gian mạng. Việc nâng cao “sức đề kháng thông tin” của mỗi người dân là yếu tố quan trọng trong việc ngăn chặn sự lan truyền của thông tin sai trái.

- Các cơ quan chức năng cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các nền tảng mạng xã hội để xử lý, gỡ bỏ các nội dung vi phạm pháp luật, đồng thời có biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự lan truyền của thông tin xuyên tạc, sai sự thật.

- Phát huy vai trò của báo chí chính thống và các kênh thông tin chính thống trong việc cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, kịp thời về các vấn đề được dư luận quan tâm. Khi thông tin chính thống được công bố minh bạch và đầy đủ, các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có cơ hội lan rộng.

Mỗi người sử dụng mạng xã hội cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin; cần kiểm chứng nguồn tin trước khi bình luận hoặc chia sẻ, tránh vô tình tiếp tay cho việc lan truyền thông tin sai lệch.

Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành một “mặt trận” quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và bảo vệ an ninh quốc gia, việc không ngừng cảnh giác trước các hội nhóm chống phá là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chỉ khi mỗi cá nhân đều có nhận thức đúng đắn, chủ động đấu tranh với các thông tin sai trái, thì không gian mạng mới thực sự trở thành môi trường lành mạnh, góp phần phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.

Nguyễn Hoàng - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh