Hiện nay, cả nước có khoảng 17 triệu công nhân, hơn 11 triệu đoàn viên công đoàn 50 công đoàn các khu công nghiệp, khu chế xuất và 123.129 công đoàn cơ sở. Đội ngũ công nhân đang có mặt ở tất cả các ngành nghề kinh tế quan trọng, đóng góp 65% tổng sản phẩm trong nước, hơn 70% cho ngân sách nhà nước. Lực lượng công nhân giữ vai trò trực tiếp trong hoạt động sản xuất, vận hành các ngành kinh tế trọng điểm và khu công nghiệp. Vì vậy, việc bảo đảm ổn định việc làm, thu nhập, điều kiện lao động và quan hệ lao động hài hòa không chỉ góp phần duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh liên tục, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững.
Việc bảo đảm an ninh công nhân là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa trực tiếp đối với ổn định kinh tế, xã hội và an ninh quốc gia. Khi quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động được bảo đảm, quan hệ lao động sẽ ổn định, góp phần duy trì sản xuất, nâng cao năng suất và thu hút đầu tư, phục vụ phát triển kinh tế bền vững. Khi an ninh công nhân được bảo đảm tốt sẽ hạn chế phát sinh tranh chấp lao động, đình công tự phát và các điểm nóng về an ninh trật tự, qua đó góp phần giữ vững ổn định xã hội và môi trường đầu tư. Ngược lại, nếu lĩnh vực này bị tác động tiêu cực, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế, làm gián đoạn chuỗi sản xuất và tác động không tốt đến nhiều ngành, lĩnh vực khác.
Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, coi việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công nhân, người lao động là một trong những nội dung quan trọng nhằm xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Trên cơ sở đó, hệ thống pháp luật Việt Nam đã được xây dựng và hoàn thiện đồng bộ để cụ thể hóa chủ trương, đường lối trong thực tiễn. Theo đó, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi nhận quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc của công dân; bảo đảm điều kiện lao động an toàn, công bằng và quyền được trả lương, đồng thời khẳng định vai trò của công đoàn trong việc đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động. Bên cạnh đó việc đảm bảo quyền lợi người lao động còn được quy định trong Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm, Luật An toàn, vệ sinh lao động, các nghị quyết, chỉ thị…
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Nhà nước đã và đang thực hiện tốt công tác bảo đảm an sinh xã hội, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công nhân, người lao động, đảm bảo an ninh công nhân, người lao động, qua đó góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế – xã hội và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Năm 2025 Việt Nam đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng cao, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm và giữ vững. Quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD, xếp thứ 32 trên thế giới. Thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm 2024, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có thu nhập trung bình cao.
Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục diễn biến phức tạp; đời sống, việc làm và quan hệ lao động của công nhân vẫn còn tiềm ẩn nhiều khó khăn, thách thức. Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội chính trị và các đối tượng xấu gia tăng các hoạt động chống phá với nhiều thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm, nhằm gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội. Các đối tượng xấu thường tập trung khai thác những vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động như tranh chấp tiền lương, điều kiện làm việc, bảo hiểm xã hội, cắt giảm lao động… làm suy giảm niềm tin của công nhân vào chính sách pháp luật, gây thiệt hại về kinh tế, uy tín của cá nhân, tổ chức. Từ đó, chúng kích động tâm lý bất mãn, lôi kéo công nhân tham gia đình công, lãn công tự phát, tụ tập đông người trái pháp luật, tạo ra các “điểm nóng” về an ninh, trật tự. Trên không gian mạng, các đối tượng còn phát tán thông tin sai lệch, bóp méo sự thật, thổi phồng mâu thuẫn giữa người lao động và doanh nghiệp, gây hoang mang dư luận.
Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức của người dân về an ninh công nhân là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và giữ vững ổn định quan hệ lao động trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội hiện nay. Khi hiểu rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật, người dân sẽ chủ động hơn trong việc phòng ngừa, nhận diện và xử lý các vấn đề phát sinh tại nơi làm việc một cách đúng pháp luật.
Thực tiễn ở nhiều quốc gia cho thấy, khi các vấn đề xã hội, đặc biệt là những bức xúc liên quan đến đời sống công nhân và người lao động, bị lợi dụng, kích động theo hướng cực đoan và vượt khỏi khuôn khổ pháp luật, tình hình rất dễ chuyển biến phức tạp và mất kiểm soát. Từ những mâu thuẫn ban đầu mang tính kinh tế – xã hội, nếu không được giải quyết kịp thời, đúng đắn, khách quan và thấu đáo, hoặc bị các lực lượng xấu xuyên tạc, thổi phồng, lôi kéo, có thể dẫn đến làn sóng biểu tình, đình công kéo dài, thậm chí biến thành xung đột xã hội và khủng hoảng nghiêm trọng. Khi trật tự xã hội bị phá vỡ, các thiết chế quản lý nhà nước suy yếu, nền kinh tế bị gián đoạn, sản xuất đình trệ thì đời sống nhân dân vô cùng khó khăn. Hệ lụy là thất nghiệp gia tăng, giá cả leo thang, dịch vụ công bị gián đoạn, an ninh con người bị đe dọa, xã hội rơi vào vòng xoáy bất ổn kéo dài, gây ra những tổn thất lớn về kinh tế, xã hội và con người. Những hệ lụy này đòi hỏi nhiều năm, thậm chí vài chục năm mới có thể từng bước khắc phục và ổn định trở lại.
Trước tình hình đó, cần tiếp tục hoàn thiện và thực thi hiệu quả các chính sách, pháp luật về lao động; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; nâng cao chất lượng điều kiện làm việc, thu nhập và phúc lợi xã hội cho người lao động. Đồng thời, tăng cường đối thoại giữa người sử dụng lao động và người lao động tại nơi làm việc, kịp thời giải quyết các vướng mắc, kiến nghị, tranh chấp ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng. Phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động. Bên cạnh đó các công ty, doanh nghiệp, người sử dụng lao động cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan nhà nước đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giúp công nhân nâng cao nhận thức, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời có khả năng nhận diện thông tin sai lệch, xuyên tạc nhất là trên không gian mạng.
Quan trọng hơn, bản thân mỗi người cần nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động nhận diện và kiên quyết đấu tranh, phản bác các luận điệu sai trái, không để các thế lực thù địch, các đối tượng xấu lợi dụng vấn đề công nhân để chống phá, gây mất ổn định chính trị – xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ thành quả cách mạng, xây dựng đất nước phát triển bền vững, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Phòng An ninh kinh tế