Trước làn sóng phát triển mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp 4.0 trên toàn thế giới, chuyển đổi số đang dần trở thành xu hướng tất yếu đối với mỗi quốc gia, góp phần gia tăng sức cạnh tranh, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra nhiều chủ trương, chính sách chuyển đổi số quốc gia được triển khai như một chiến lược trọng tâm nhằm xây dựng nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, bắt kịp xu hướng phát triển của thế giới.
Năm 2020, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/06/2020 phê duyệt Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 với tầm nhìn đến năm 2030. Đây có thể được xem là mốc khởi động chính thức cho quá trình chuyển đổi số ở quy mô toàn quốc, với mục tiêu xây dựng ba trụ cột chính bao gồm: chính phủ số, kinh tế số và xã hội số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và cải thiện đời sống nhân dân. Trong suốt quá trình thực hiện chương trình chuyển đổi số quốc gia, nhiều thủ tục hành chính đã được chuyển sang hình thức cung cấp trực tuyến, đơn giản hoá giúp tiết kiệm thời gian, giảm chí phí đi lại cho người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó các lĩnh vực như giáo dục, y tế, an sinh xã hội, giao thông, nông nghiệp, sản xuất công nghiệp cũng từng bước ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động cập nhật tri thức về công nghệ số, đồng thời cảnh giác trước những thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc liên quan đến chuyển đổi số quốc gia vừa nhằm bảo vệ bản thân trước các nguy cơ lừa đảo, xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp trên không gian mạng, vừa góp phần chung tay thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia diễn ra đúng hướng, hiệu quả và bền vững. Thực tế cho thấy, thời gian qua trên không gian mạng và một số kênh truyền thông không chính thống đã xuất hiện nhiều luận điệu xuyên tạc, bóp méo bản chất chuyển đổi số quốc gia, cố tình thổi phồng mặt hạn chế, phủ nhận những lợi ích to lớn mà chuyển đổi số mang lại, từ đó gây hoang mang trong dư luận, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. Những luận điệu này cần được nhận diện rõ để kịp thời đấu tranh, phản bác và ngăn chặn:
Thứ nhất: Chuyển đổi số chỉ mang tính hình thức, gây tốn kém ngân sách nhưng hiệu quả không rõ rệt thực chất là sự quy chụp phiến diện, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn. Quan điểm này thường dựa trên việc thổi phồng những khó khăn ban đầu hoặc viện dẫn những dự án chưa đạt kết quả như mong muốn, từ đó phủ nhận toàn bộ nỗ lực trong quá trình thực hiện chuyển đổi số quốc gia qua đó làm suy giảm niềm tin xã hội và cản trở tiến trình đổi mới, phát triển đất nước trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Thứ hai: Chuyển đổi số sẽ khiến nhiều người lao động mất việc làm do máy móc, công nghệ dần thay thế vị trí con người. Thực tế, chuyển đổi số có thể làm thay đổi hay thu hẹp một số vị trí việc làm truyền thống, nhưng đồng thời cũng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, dữ liệu, thương mại điện tử, logistics, marketing số, dịch vụ trực tuyến… Do đó, vấn đề cốt lõi không nằm ở quá trình chuyển đổi số mà việc người lao động cần phải trau dồi thêm nhiều kiến thức, kỹ năng để làm việc trong môi trường mới, môi trường số, từ đó giúp phát triển đội ngũ lao động chất lượng cao, tránh tư duy làm việc an toàn, rập khuôn, kém hiệu quả và gây lãng phí nguồn lực.
Thứ ba: Chuyển đổi số quốc gia tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin và rò rỉ dữ liệu cá nhân. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc, tuy nhiên không thể vì những lo ngại này mà bỏ qua cơ hội chủ động nắm bắt và phát huy các lợi thế do chuyển đổi số mang lại. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, Việt Nam cần đồng thời đầu tư phát triển hạ tầng và công nghệ số, song song với việc xây dựng cơ chế bảo vệ dữ liệu, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường năng lực bảo mật, qua đó nâng cao “sức đề kháng” trước các rủi ro về an toàn thông tin.
Thứ tư: Chuyển đổi số là công cụ nhằm kiểm soát đời sống người dân hoặc xâm phạm quyền riêng tư. Những lập luận này thiếu cơ sở thực tiễn và không phản ánh đúng bản chất cũng như mục tiêu của tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Mục tiêu chính của chuyển đổi số quốc gia là hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tiếp cận dịch vụ công và các tiện ích xã hội. Đồng thời, chuyển đổi số còn góp phần tinh giản nguồn lực cho công tác quản lý, tối ưu hóa hiệu quả điều hành và qua đó tiết kiệm ngân sách nhà nước.
Để nhận diện và phản bác các thông tin sai lệch, cần đặt chuyển đổi số trong bối cảnh phát triển chung của thế giới. Thực tiễn cho thấy, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi quá trình chuyển đổi số là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế phát triển công nghệ toàn cầu, bởi việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí vận hành mà còn góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Có thể khẳng định rằng chuyển đổi số quốc gia là xu thế tất yếu trong bối cảnh phát triển hiện nay. Những khó khăn, thách thức trong quá trình triển khai là điều không thể tránh khỏi, song với sự quyết tâm của Đảng và Nhà nước, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự tham gia tích cực của người dân, chuyển đổi số sẽ tạo ra những thay đổi tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Công an xã Hồng Minh